06.08.2020, 10:36 272

Anadolu İslamla Nasıl Tanıştı?

Bu konu hakkında maalesef özellikle İslam tarihçilerinde donanımlı detaylı bir bilgi yok. Çünkü o zamanın vak'anüvistleri ya detaylı yazmamış veya yazılanlarda kaybolmuş. Anadolu insanı İslam’la tanışmadan çok önce Müslümanlar Anadoluya fetih gayesiyle birkaç giriş yapmıştı. Özellikle Dimaşk denilen bölge,  Adana, Tarsus ve İzmire doğru uzanan bir kordonda öncelikle hz.Ömer, hz.Osman ve sonrasında Emevi döneminde bazı seferler olmuştu. 1.Yezid’in İstanbulu iki defa kuşatmasıda vardır. Hatta Ermeni tarihçi Serbos, Histoire D'Heraclius adlı eserinde Hz. Osman zamanında İslam ordularının Kadıköy'e kadar geldiğini ifade eder. Ama konumuz halkın İslam ile nasıl tanıştığıdır. İbrahimi dinler orta doğuda olduğundan doğal olarak hem Hristiyanlık hem Müslümanlık Anadoluya gelirken önce güneydoğu kısımlarından bu topraklara girmeye başladı. İslam tarihçilerinden Belazuri tebliğ adına ilk girişimlerin hz.Ömer zamanında komutanlarından Umayr bin. Sad’ın çalışmalarıyla Antakya civarında başladığını ve burada Müslüman bir köye veya mahalle bile kurulduğunu anlatır. İslam tarihçileri arasında en önemlilerinden kabul edilen İbnul Esir de Anadolu’nun daha doğusunun yani Mardin, Urfa, Cezire ve Diyarbekir kısımlarının yine hz.Ömer döneminde Muaviye tarafından fethedildiğini ve zaman içinde halkın İslamı benimsediğini ifade eder. hz.Ömer’in şehadetinden sonra yerine geçen hz.Osman döneminde ise fetihler dahada artmış ve Anadolunun içlerine, Çorum ve Amasyaya kadar uzanmış ve halk arasında İslam hızlıca yayılmıştır. Öyleki bazı Bizans kroniklerinde Muaviye-Yezid’in İstanbulu kuşatmaya geldikleri sıralarda Anadolunun Müslüman köylüleri Rumlara karşı Müslüman araplara gizliden gizliye yardım ettiğini anlatır. Hz.Ömer Anadolu fetihlerini iki koldan yapmıştır. Antakya kolu ve Mardin kolu. Bu dönemlerde Şam valisi Muaviye ve hz.Ömer arasında bir ihtilaf başlamıştı. Muaviye Bizansa (Kostantiniyye) yapılacak seferlerin deniz yoluyla olması gerektiğini savunup bir donanma kurulması gerektiğini öne sürdü. Hz.Ömer ise kara ordusuyla güçlü olduklarını ve ekonomilerinin donanmayı şimdilik karşılayamayacağını söyleyip bu öneriyi kabul etmedi. Kaldı ki donanma için limanlarında inşaatı gerekiyordu. Hz.Ömerin muhalefetinin bir başka nedeni ise askerlerinin deniz savaşlarında eğitimsiz olmasıydı. Buda seferlerin ve fetihlerin bir süre daha ertelenmesine sebep olabilirdi. Fakat donanma daha sonra hz.Osman zamanında kurulacak ve doğu Akdenize ilk seferler yapılacaktı. Donanma kurulduktan sonra Antalya üzerinden seferler devam etmiş ve Malatyada bir ordugah kurulmuştur. O zaman Klikya diye bilinen Çukurova bölgesi ise savaşsız teslim edilmiştir. Ermeni patrik Theodoros Rştuni’nin isteğiyle o zamana kadar Bizansa verdikleri verginin yarısında anlaşıp bölgeyi Müslümanlara teslim ettiler ve Bizans garnizonlarının kaldırılmasında Araplara yardım ettiler. Ermeni tarihçi Serbos, müslümanların Bizanslılardan daha iyi sahipler olduğunu belirtir, ve onların gelişiyle biladi Rum’da (Anadolu) barışın daha iyi tesis edileceğini söylemiştir. Müslüman savaşçıların güneyden Anadoluya girişi güneydoğudan olduğu için orada yaşayan Kürtlerin Müslüman olmasıda 7.asra denk gelir. İslamın ilk çıktığı dönemlerde Kürtler Pers (İran) ve Bizans devletlerinin arasında bölünmüş halde yaşarlardı. Allah resulü yaşarken İslama giren ilk kürtler Caban el Kurdi ve Meymun el Kurdi olduğu biliniyor. Kürtlerden bilinen ilk tabiin ise Şeyh Halîl el-Kürdî es-Semmâni’dir. Her ne kadar hem Kurdi hem Turki ve diğer milletlerin örf ve adetleri Arap kavimlerden farklı olsada Müslümanların fethilerden sonra verdikleri sosyal mesajlar, yaşam tarzları o halklara oldukça cazib gelmişti. Örneğin fetihlerden sonra Anadoluya gelip yerleşen bazı arap aileler Kur’anı kerimin öğretileri doğrultusunda yaşayışlarını görenler bu dinin aslında bir mabede tıkılı kalmış bir din olmadığını bir hayat dini, kitapları Kur’anında bir hayat kitabı olduğunu farketmişlerdi. Ve bu İslamla kaynaşmalarını daha da hızlandırmıştı. Mesela kendi kullandıkları alfabeleri (uygur, Çağatay, kelhur,sorani) terk edip arapça harfleri kullanmaya, çocuklarına artık İslami isimler koymaya başlamışlardı. Bizanslı tarihçi Samiris ve İslam tarihçisi Belazuri ittifakla Anadolu insanlarının sanki İslamı bekliyormuşta gelince hemen benimsediler diye aktarırlar. Yazımızın sonunda herkese sağlı ve afiyet dolu günler dileriz.

Yorumlar (3)
Nurettin 6 ay önce
Kaleminize sağlık ezbeni
Nurettin özmen 6 ay önce
Kaleminize sağlık ezbeni
Suphi 6 ay önce
Allah cc razı oldun
-3
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:50
Akşam 18:13
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 18 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 18 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12