01.08.2020, 12:36 235

Arrân Kürdleri ile Müslümanların ilişkisi -1

Arrân Kürdleri ile Müslümanların ilişkisi -1

Bu durumun anlaşılması için, öncelikle bu bölgenin fethi konusunda olup bitenin anlaşılması gerekir. Müslümanların bu şehirleri fethi konuşulması gerekir. Bu süreçte Kürtler nasıl bir durumdaydı göz önüne alınmalıdır. Arrânın başlıca şehirlerin nasıl alındığı anlaşılması lazım. Azerbaycan’ın alınışıyla birlikte, Diwîn, (Fatih Sultan Selahaddin Eyyubi nin Aşiretin şehri) Sisecan, Beylekan, Berde, Şemkûr ve Kabel Şehirleri üzerine durulması lazım. AZERBAYCANIN ALINIŞI İslamiyet’in gelişi ile Şeddadi Kürlerin Devleti kuruluşuna kadar, bu bölgede neler olmuştu? İslamiyet’in gelişi nasıl oldu? Nasıl bir yol izlendi? Müslümanların gelişiyle karşılaşmalar nasıl sonuçlandı? Eski İslam kaynaklarına göre, Azerbaycan Hz. Ömer döneminde İslamiyet’in hâkimiyetine girmiştir. O zamanlarda bir kısım Kürtler orada yaşıyordu ve siyaset sahnesinde bir ağırlıklarıda vardı. Hz. Huzeyfe ibn Yemen r.a Azerbaycan vilayetini alması için Hz. Ömer r.a tarafından gönderildiği zaman, iki yerde büyük bir savaş yaşandı. Bu savaşın ardından İslam ordusunun komutanı ile oranın savunmacısı arasında bir anlaşma imzaladı. O anlaşmanın şartlarına göre, vergi vermeye karşılık Müslümanlar Kürtlerin Belesecan,Sebelan, ve Sacaran bölgelerin yönetimine dokunulmayak. Bölgenin yöneticisi ile İslam ordusunun komutanı Hz. Huzeyfe arasında düzenlenen anlaşmanın maddeleri şu şekilde. 1.Yönetici bütün Azerbaycanlılar adına Sekiz miskal ağırlığında sekiz yüz bin dirhem verecek. 2.Azerbaycanlılardan kimse öldürülmeyecek ve esir alınmayacak. 3. Tapınakları yakılmayacak. 4. Kimse Belesecan,Sebelan ve Sacaran Kürtlerine dokunmayacak. 5.Haseten, Şize halkı eğer bayramlarda oynayıp bazı kendilerine özel halleri olursa, kimse onlara dokunmayacak. Bu durum açık bir şekilde gösteriyor ki Kürtler o dönem Azerbaycan’da askeri bir gücü vardır. Öyle ki Müslümanlar ile savaşa girebilip ve Azerbaycan merkezine yürüyüşlerini durdurabilmişler. Hicri 25(645-646) Hz. Osman, Velid bin Ukbeyi bu zat Hz. Ömer döneminde beş sene El-Cezire de valilik yapmıştı, Kufe valiliğine göndermiş. Velid, Hz. Osman'ın sadece aynı anneden kardeşidir. Bu arda, Hz. Osman, Ukbe bin Ferkadı, Azerbaycan valiliğinden indirip Kufeye gönderip, önceden Kürtler ile birlikte Azerbaycan halkı ile Huzeyfe bin Yemen ile arasında imzalanan anlaşmayı fesih ediyor. Bunun üzerine, Kufe valisi Velid bin Ukbe, hicri 25 te buraya bir sefer düzenledi. Bu seferde Müslüman askerleri Mükan, Berber ve Talışı elde ettiler. Bu seferin ardından Azerbaycan halkı ile eski şartlara Huzeyfe nin onlara kabul ettirdiği şartlara göre, yeni bir anlaşma imzaladı. Kaynak: Eşref duman, Azerbaycan’a yönelik ilk İslami fetihler, Ahmed bin Yahya bin Cabir El-Belazuri, Futuhul Buldan,(Wer:Mustafa Fayda ),Ankara 1987,467-468 İbn Esir,b.n.b.,III,88; Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi (Redektor:H.Dursun Yıldız), İstanbul,1989,II,197-198. Not: Yukarıda adı geçen Talış ta Talas Savaşı, Müslüman Araplar(Abbasiler) ile Karluk Türklerinin Çin Orduları karşısında zafer kazanmış olduğu bir savaştır. Bu zaferden sonra İslamiyet Türkler arasında hızla yayılmıştır. Talas Savaşı 751 yılında Talas Nehri kıyısındaki Atlah mevkiinde gerçekleşmiş ve beş gün sürmüştür. Talas Savaşı Özeti 744 yılında kurulan II. Göktürk Devleti’ne son veren Uygurlar, yıkılmış olan bu devletin yerini dolduramamıştır. Bunun sonucunda Çinliler batıya doğru ilerlemeye başlamışlardır. Bu gelişmeler üzerine önce Karluk Türkleri paralı asker olarak Çin ordusu ile hareket etmiş, daha sonra yıllardır Çinin Zulümlerinden bıkıp Karluk Türklerinin taraf değiştrip destek vermiş oldukları Müslüman Araplar ile Çinliler arasında 751 tarihinde Talas savaşı olmuştur. Talas Savaşıyla Çinliler ağır bir yenilgiye uğratılmıştır.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 07 Ağustos 2020
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25