01.08.2020, 12:36

Arrân Kürdleri ile Müslümanların ilişkisi -1

Arrân Kürdleri ile Müslümanların ilişkisi -1

Bu durumun anlaşılması için, öncelikle bu bölgenin fethi konusunda olup bitenin anlaşılması gerekir. Müslümanların bu şehirleri fethi konuşulması gerekir. Bu süreçte Kürtler nasıl bir durumdaydı göz önüne alınmalıdır. Arrânın başlıca şehirlerin nasıl alındığı anlaşılması lazım. Azerbaycan’ın alınışıyla birlikte, Diwîn, (Fatih Sultan Selahaddin Eyyubi nin Aşiretin şehri) Sisecan, Beylekan, Berde, Şemkûr ve Kabel Şehirleri üzerine durulması lazım. AZERBAYCANIN ALINIŞI İslamiyet’in gelişi ile Şeddadi Kürlerin Devleti kuruluşuna kadar, bu bölgede neler olmuştu? İslamiyet’in gelişi nasıl oldu? Nasıl bir yol izlendi? Müslümanların gelişiyle karşılaşmalar nasıl sonuçlandı? Eski İslam kaynaklarına göre, Azerbaycan Hz. Ömer döneminde İslamiyet’in hâkimiyetine girmiştir. O zamanlarda bir kısım Kürtler orada yaşıyordu ve siyaset sahnesinde bir ağırlıklarıda vardı. Hz. Huzeyfe ibn Yemen r.a Azerbaycan vilayetini alması için Hz. Ömer r.a tarafından gönderildiği zaman, iki yerde büyük bir savaş yaşandı. Bu savaşın ardından İslam ordusunun komutanı ile oranın savunmacısı arasında bir anlaşma imzaladı. O anlaşmanın şartlarına göre, vergi vermeye karşılık Müslümanlar Kürtlerin Belesecan,Sebelan, ve Sacaran bölgelerin yönetimine dokunulmayak. Bölgenin yöneticisi ile İslam ordusunun komutanı Hz. Huzeyfe arasında düzenlenen anlaşmanın maddeleri şu şekilde. 1.Yönetici bütün Azerbaycanlılar adına Sekiz miskal ağırlığında sekiz yüz bin dirhem verecek. 2.Azerbaycanlılardan kimse öldürülmeyecek ve esir alınmayacak. 3. Tapınakları yakılmayacak. 4. Kimse Belesecan,Sebelan ve Sacaran Kürtlerine dokunmayacak. 5.Haseten, Şize halkı eğer bayramlarda oynayıp bazı kendilerine özel halleri olursa, kimse onlara dokunmayacak. Bu durum açık bir şekilde gösteriyor ki Kürtler o dönem Azerbaycan’da askeri bir gücü vardır. Öyle ki Müslümanlar ile savaşa girebilip ve Azerbaycan merkezine yürüyüşlerini durdurabilmişler. Hicri 25(645-646) Hz. Osman, Velid bin Ukbeyi bu zat Hz. Ömer döneminde beş sene El-Cezire de valilik yapmıştı, Kufe valiliğine göndermiş. Velid, Hz. Osman'ın sadece aynı anneden kardeşidir. Bu arda, Hz. Osman, Ukbe bin Ferkadı, Azerbaycan valiliğinden indirip Kufeye gönderip, önceden Kürtler ile birlikte Azerbaycan halkı ile Huzeyfe bin Yemen ile arasında imzalanan anlaşmayı fesih ediyor. Bunun üzerine, Kufe valisi Velid bin Ukbe, hicri 25 te buraya bir sefer düzenledi. Bu seferde Müslüman askerleri Mükan, Berber ve Talışı elde ettiler. Bu seferin ardından Azerbaycan halkı ile eski şartlara Huzeyfe nin onlara kabul ettirdiği şartlara göre, yeni bir anlaşma imzaladı. Kaynak: Eşref duman, Azerbaycan’a yönelik ilk İslami fetihler, Ahmed bin Yahya bin Cabir El-Belazuri, Futuhul Buldan,(Wer:Mustafa Fayda ),Ankara 1987,467-468 İbn Esir,b.n.b.,III,88; Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi (Redektor:H.Dursun Yıldız), İstanbul,1989,II,197-198. Not: Yukarıda adı geçen Talış ta Talas Savaşı, Müslüman Araplar(Abbasiler) ile Karluk Türklerinin Çin Orduları karşısında zafer kazanmış olduğu bir savaştır. Bu zaferden sonra İslamiyet Türkler arasında hızla yayılmıştır. Talas Savaşı 751 yılında Talas Nehri kıyısındaki Atlah mevkiinde gerçekleşmiş ve beş gün sürmüştür. Talas Savaşı Özeti 744 yılında kurulan II. Göktürk Devleti’ne son veren Uygurlar, yıkılmış olan bu devletin yerini dolduramamıştır. Bunun sonucunda Çinliler batıya doğru ilerlemeye başlamışlardır. Bu gelişmeler üzerine önce Karluk Türkleri paralı asker olarak Çin ordusu ile hareket etmiş, daha sonra yıllardır Çinin Zulümlerinden bıkıp Karluk Türklerinin taraf değiştrip destek vermiş oldukları Müslüman Araplar ile Çinliler arasında 751 tarihinde Talas savaşı olmuştur. Talas Savaşıyla Çinliler ağır bir yenilgiye uğratılmıştır.

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 06:33
Güneş 08:04
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü