10.11.2020, 12:20 143

Dağlık Karabağ Barışı

Karabağ’da alınacak en iyi netice (Yani maksimalist sonuç) ne idi? Ermenistan’ın Karabağ’dan tamamen çıkartılması, Laçin veya Zengilan’dan, Nahcivan’a 10 Km genişliğinde bir koridorun açılması, Ermenistan içinde kalan Azerbaycan’a ait olan 8 reyonun kurtarılması idi. Bunun daha ilerisi Ermenistan Devletinin haritadan silinmesi hedefidir. 
Şimdi bu netice tek kalemde alınabilir miydi?  Bu işi başarmanın tam zamanı mıydı?  Azerbaycan’ın milli gücü şu an için bu hedefi gerçekleştirmeye muktedir miydi?  Türkiye’nin desteği olmadan Azerbaycan bu neticeyi alabilir miydi? Dünyaya yayılmış Ermeni lobisinin ağır baskısına rağmen Putin ve Erdoğan bu hedefleri gerçekleştirmek için söz birliği etseler bile yapabilirler miydi? Savaşın 44 gün sürmesinden sonra, Batı dünyası bir müddet daha savaşın devam etmesine tahammül edebilir miydi? Ermenistan’ın tamamen haritadan silinmesi mümkün müdür?  Meseleye geniş cepheden bakıldığında bundan daha iyi bir sonuç alınabilir miydi bunu incelemek gereklidir: 
Ermenistan Hükumeti Şuşa’yı kaybettikten sonra Hankenti ve Ağdam’da tutunması imkânsız hale gelmişti. Birliklerinin çoğunu kaybetmişti. Cephede organize bir savunma yapacak birliği kalmamıştı, Azerbaycan ordusu cepheyi yan ve gerisinden kuşatacak bir pozisyona gelmişti, savaşın sonu belli olmuştu. Ermenistan mecburen teslim olmak zorunda kalmıştı.
Dünya tarihini inceleyen herkes bilir k, her zafer mutlak manada kazançla sonuçlanmaz. 1897 Türk-Yunan Savaşı’nı kazanmamıza rağmen Teselya’yı kaybettik, Girit Adamızın yönetimini Yunanistan’a bırakmak zorunda kalarak sonuçsuz bir zafer kazandık. Aynı durum Lozan Antlaşması‘nın sonuçları bakımından da ileri sürülmüştür. Önemli olan diplomasi sahasında sonuç alabilmektir.
Ermenistan, Dağlık Karabağ Savaşı’nda teslim oldu. Kelbecer, Ağdam ve Laçın'dan daha sonra Dağlık Karabağ'ın tamamından çekileceği ifade edildi. Saldıran taraf Ermenistan olduğu için “Harp tazminatına” mahkûm edilmesi,  Azerbaycan hudutlarında birlik bulundurmaması, Karabağ’da yaşayan Ermenilerin tamamen çekilinceye kadar polis gücü haricinde bir kuvvet bulundurmaması, Azerbaycan topraklarını, şehirlerini ateş altına alan uzun menzilli füzelerden arındırılması bundan sonraki görüşmelerde öncelikle ele alınması gereken esas konular arasında yer alacaktır. 
Henry Kissinger'ın çok önemli bir sözü vardır. "Dünya düzeni, lider bir devletin güç ve meşruiyeti birleştirme yeteneğine bağlıdır…” Bölgede kalıcı bir barış tesis etmenin, istikrarı korumanın tek yolu kazan kazan anlayışı ile güvenlik sağlamaktan geçer.
Kafkaslar son 2 asırdan beri Rusların arka bahçesidir. Her ne kadar bağımsızlık verilmiş olsa da, SSCB dağıldıktan sonra kurulan 16 bağımsız devlet üzerinde, Rusya’nın hegemonik etkisi devam etmektedir. Bu etkinin sonuçlarından biri de “Bağımsız Devletler Topluluğu” antlaşması veya paktı diyebiliriz.
Bu savaşın kazananın kim olduğunu anlamak için “tilki ne diyor” ona bakmak lazımdır. İngiliz Telegraph Gazetesi’nde "Azerbaycan-Ermenistan savaşının en büyük galibi Türkiye" başlıklı bir analiz yayınlandı: Ermenistan'ın "aşağılayıcı" barış anlaşmasını kabul etmekten başka çaresi kalmadığı, "Kremlin, Ermenistan ile Azerbaycan arasında Dağlık Karabağ'daki 6 haftalık çatışmayı sona erdiren anlaşmayla Güney Kafkasya'da barışı sağlamış olabilir ancak savaşı Türkiye kazandı." Değerlendirmesini yaptı.
Bu değerlendirmede şu görüşlere yer verildi: ABD'nin aracılık ettiği ateşkesin daha mürekkebi kurumadan bozulduğu, "Koronavirüs, terörist saldırılar ve ABD'deki başkanlık seçimleri Batı’nın dikkatini dağıttığını, bu eski Sovyet bölgesindeki savaşın öneminin gözden kaçırıldığı." Belirtildi.
Savaşın Rusya'nın Güney Kafkasya'da manevra alanının sınırlı olduğunu da ortaya koyduğu, bölgede istikrarı sağlamak için Türkiye'nin desteğine ihtiyaç duyduğu anlaşıldı.
Times Gazetesi’nin başyazısında "Sonuçta, bölge siyasetinde belirleyici rol oynama niyetinin sinyalini veren Türkiye'nin Azerbaycan lehine kuvvetli müdahalesinin ardından bu sonuç kaçınılmazdı” denildi. Yapılacak anlaşmanın, "Güney Kafkasya haritasının kalıcı ve kapsamlı şekilde yeniden çizilmesine giden bir yola işaret ettiği" belirtildi.
Guardian Gazetesi de konuya ilişkin "Dağlık Karabağ Barış Anlaşması, bölgesel jeopolitiği yeniden şekillendiriyor" başlığı ile bir haber yaptı. Moskova,” Türkiye destekli Azerbaycan ile askeri bir çatışmaya pek hevesli değildi." ifadesi kullanıldı.
Rusya Strateji ve Teknoloji Analiz Merkezi Direktörü Ruslan Pukhov da "Jeopolitik sonuçlar sadece Ermenistan için değil, Rusya için de felaket." dedi.
Kremlin'e yakın siyasi uzmanlardan Fyodor Lukyanov Türkiye "denklemin önemli bir parçasıdır", "Minsk Grubu artık yok." Dedi.
Ayrıca; Azerbaycan ile Türkiye sınırındaki Nahçıvan‘dan geçen doğrudan koridor açılması ile Türkiye ile Azerbaycan arasında bağlantı kurulacağını belirtildi.

Yorumlar (0)
20
hafif yağmur
Namaz Vakti 19 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:25
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü