05.09.2021, 11:18

Hz. Peygamber (s.a.v.)'in İdare ve Yönetim Anlayışı -1

HZ. PEYGAMBER (S.A.S.)’İN İDARE VE YÖNETİM ANLAYIŞI/1

Hz. Peygamber’in Belirttiği Yönetici ve Görevleri:

a. Adâletli Olmak:

İdarecinin en önemli özelliği adâlettir. Çünkü mülkün yani idarenin, idareciliğin ve hâkimiyetin temeli adâlettir.

Adaletli olmayı Allah Teâlâ şöyle emrediyor:

“Allah size, mutlaka emanetleri ehli olanlara vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder. Allah size ne kadar güzel öğütler veriyor! Şüphesiz Allah her şeyi işitici, her şeyi görücüdür. Ey iman edenler! Allah'a itaat edin. Peygamber'e itaat edin ve sizden olan ülü’l-emre (âlimlere ve âmirlere) de (itaat edin). Eğer bir hususta anlaşmazlığa düşerseniz Allah'a ve ahirete gerçekten inanıyorsanız onu Allah (Kitab’)a ve Rasûl (Sünnet)’e (götürün); bu hem hayırlı hem de netice bakımından daha güzeldir.”

(Nisâ sûresi (4), 58-59.)

Demek ki, idareciden istenen önce ehliyet, sonra adâlet, sonra da hakkı gözetip hakka uymaktır.

Adâleti uygulayacak olanlar hakkında Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

“Şüphesiz ki, adâletle iş görenler, Allah katında nûrdan minberler üzerinde Rahman’ın sağında olacaklardır. Gerçi O’nun her iki eli sağdır. Bunlar hükümlerinde, ailelerinde ve idaresi altındakiler hakkında adâlet gösteren kimselerdir.”

(Müslim, İmâre, 18; Nesâî, Âdâbu’l-Kudât, 1; Ahmed b. Hanbel, Müsned, II, 160.)

b. Sorumluluk Bilincinde Olmak:

Yönetici, Allah’a ve insanlara karşı sorumlu olduğunun bilincinde olmalıdır. Allah Teâlâ, yöneticinin yapmasını istediği öncelikleri şöyle sıralamaktadır:

“Onlar, kendilerini yeryüzünde iktidar mevkiine getirirsek namazı dosdoğru (dâimî) kılarlar, zekâtı verirler, ma’rûfu emrederler ve münkeri yasak ederler. İşlerin sonu Allah’a (döner).”

(Hacc sûresi 22/40.)

Yöneticinin sorumluluk bilincinde olmasının gerekliliğiyle ilgili olarak İbn-i Ömer (r.anhümâ)’den rivayete göre Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

“Hepiniz çobansınız ve hepiniz sürüsü (idaresi altındakileri)nden sorumludur. İnsanlar üzerinde olan (idareci) bir çobandır; o sürüsünden (halkından) sorumludur. Kişi aile fertlerine çobandır. O da onlardan sorumludur. Kadın kocasının evine ve çocuklarına çobandır. O da onlardan sorumludur. Köle, sahibinin malına çobandır, o da ondan sorumludur. Dikkat! Hepiniz çobansınız ve hepiniz sürüsünden sorumludur.”

(Müslim, İmâre, 20; Buhârî, Cum'a, 11, Cenâiz, 32, Nikâh, 81; Ahkâm, 1; Ebû Dâvûd, İmâre, 1, 13; Tirmizî, Cihâd, 27; Ahmed b. Hanbel, Müsned, II, 5, 54, 55, 108.)

c. İstişare Etmek:

Yöneticinin en önemli görevlerinden birisi de ilim, basiret, tecrübe, ehliyet, adâlet, insaf, güvenirlik ve takva gibi özelliklere sahip olanlarla istişâre etmesidir. Zira istişâre Allah Teâlâ’nın emri (Âl-i İmrân sûresi 3/159.), Hz. Peygamber (s.a.s.)’in sünneti ve övülen mü’minlerin özelliklerindendir. (Şûrâ sûresi 42/38.)

Zira Hz. Peygamber (s.a.s.) işlerinin çoğunda istişâre etmiştir. O’nun istişâre neticesindeki çeşitli uygulamaları şöyledir:

1) İstişare neticesi çoğunluğun fikrine göre hareket etmiştir.

2) İstişare neticesi azınlığın görüşüne göre hareket etmiştir.

3) İstişare neticesi kendi görüşü doğrultusunda hareket etmiştir.

Hz. Peygamber (s.a.s.)’in, çoğunluğa göre hareket etmesine rağmen isabet edemediği de olmuştur. Bedir esirleri ve Uhud savaşıyla ilgili yapılan istişâre gibi. Buna karşılık azınlığın fikrine göre hareket edip de isabetli olduğu da bir gerçektir. Bedir savaşının yerini tesbitte olduğu gibi. Hudeybiye anlaşmasının maddelerin kabulü konusunda olduğu gibi kendi görüşü doğrultusunda hareket ettiği de olmuştur.

Yönetici, Hz. Peygamber’i izleyerek yerine göre her üç yöntemi de uygulamalıdır.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Şubat 2023
İmsak 06:37
Güneş 08:03
Öğle 13:23
İkindi 16:07
Akşam 18:33
Yatsı 19:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 20 53
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Villarreal 20 31
6. Real Betis 20 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 19 22
15. Espanyol 20 21
16. Sevilla 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9
Günün Karikatürü Tümü