26.09.2020, 09:22 365

Hz.Muhammed ve Tasavvuf

Evvela şu noktayı vurgulamak gerekiyor. Hz.Muhammed (s.a.v.) tasavvufu teoriden çok pratiğe dökmüştür ve sahabeye yaşam biçimiyle böyle örnek olmuştur. Tasavvufun kurallarından olan zühd hayatı Hz. Muhammedin risalet görevine başlangıcında kendisini gösteriyor. Mekke’de veya Hâşim oğulları arasında Hz. İbrahim’in doğduğu mağarada Allah’ı arayış tefekkürlerine binaen oluşmuş bir gelenek vardı. Yılın belli zamanlarında bir mağaraya çıkılıp yalnız başına bir zaman orada manevi bir temizlik dönemine girilirdi. Peygamberin dedesi Abdulmuttalib Mekke’deki Ebu Kubeys denilen dağda inzivaya çekilirdi. Hz. Muhammed ise cebeli nur dağındaki Hira mağarasını seçmişti. Hira kelimesi arayış demektir. Peygamber burada atalarından gelen zühd geleneğini yani tasavvuf terimi olan seyri sulükü yerine getirmiştir. Ayrıca burada tasavvufun diğer ana kurallarından olan vird, zikri hafi (gizli zikir) devam ettirmiştir. Çünkü inzivaya çekildiğinde yanındaki tek şey kalbiydi. Zühd halindeyken insan bir nevi kalbini yem gibi oltaya takıp denize atar. Allah’tan gelen bir balık o kalbi yerse işte o zaman kalp mutmain olmuştur. Ve Hira’da tasavvufun başka bir kuralı olan riyazeti, yani kanaatkarlığı uygulamıştır peygamber. Yani yine bir tasavvuf kuralı olan masivayı terk etmiştir. Dünya işlerinden, mülkünden el etek çekip günlerce az bir gıdayla bir hasırın üstünde Allah’ı anmak. İnsanlar içinde yok olup Allah yanında var olmak. Tasavvufta bunu emreder zaten. Kendisi bunu fakirlikten yoksulluktan yapmıyordu. Mekke’nin en önemli iş kadınıyla yani Hz. Hatice ile evliydi ve istediğinde her türlü maddi imkana sahipti. Fakat dünya onu tatmin edemiyor, manevi bir doygunluk arıyordu. İmam Kuşeyri bu durumu şöyle özetler’’ Tasavvuf yoksul bir hayat sürmeye çalışmak demek değildir, varlık olsa bile bunlara çok itibar etmemektir.’’ Tamda Hz. Muhammedîn yaptığı gibidir. Tasavvuf genel olarak bir ‘’ahlak eğitim’’ yoludur. İnsana haddini bildiren ve hayat boyu hatırlatan bir yoldur. Kur’an’ı kerimin muhtelif yerlerinde ‘’Sen yüce bir ahlak üzeresin’’ ifadesi aslında hz.Muhammedin bir mutasavvıf yani ahlak önderi olduğunu gösterir. Nakşibendiye tarikatının hz.Ebubekire dayanmasıda bir başka yöndür. Medine’ye hicret ettiklerinde örümcek mağara girişine ağını nakşederken Hz. Muhammed’de Ebubekir’e (r.a.) tasavvufu nakşediyordu. Yani ‘’üçüncüsü Allah olana kimse bir şey yapamaz’’ düsturunu. Yani ‘’Fenafillah’ı. O yüzden peygamberin Buhari’de geçen şu hadisi bunu ispatlar niteliktedir ‘’Benim gözlerim uyur fakat kalbim uyumaz’’. Yani her an Allah’ladır. Allah için uyku denen gaflet hali olmadığından kalp artık Allah ile olmuşsa kalbinde uyumasına ihtiyaç yoktur. Yine efendimiz (s.a.v.) Müslim’de geçen şu duasıyla tasavvuftaki tariki nefsani kuralını uyguluyordu ‘’Rabbim beni bir an bile nefsim ile baş başa bırakma’’. Veya Gazali’nin ihyası ve Acluni’nin Keşful havasında geçen şu hadiside buna işaret eder ‘’ Senin en şiddetli düşmanın iki kaşının arasında bulunan nefsindir’’.  Buradaki iki kaşının arası ifadesi mecazi olup Türkçedeki avucundaki kelimesi gibi düşünebiliriz. İmam Rabbani (r.a.) Mektubat eserinin 27.sayfasında bu hadisi şöyle şerh eder ‘’Nefs her zaman yanımızda bulunan azılı arkadaşımızdır. Varlıklar içinde en cahil olanı insan nefsidir. Çünkü nefsi emmare kendi kendine düşmanlık edecek kadar aptaldır. Her zaman kendini yok edecek şeyler istemektedir. İşte Hz. Muhammed’i eğiten Kur’an da tasavvufa ışık tutan bu uyarıyı yapmaktadır ‘’ Nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir’’ (Şems, 9) Şimdi de gelelim ashabı suffa meselesine. Özetle Ashabı suffa aslında hz.Muhammedin hira mağarasındaki zahid hayatının devamlılığını sağlamaya çalışan bir gruptu. Kendilerini Kur’an ve sünneti anlamaya adamışlardı. İşte kilit noktada burada ortaya çıkıyor. Bunu tasavvuf kanalıyla yapmayı tercih etmişlerdi. Çünkü Kur’an ve sünneti anlamanın en iyi yolunun buradan geçtiğinide efendimizden öğrenmişlerdi. O zamanlar tasavvuf şimdiki haliyle oturmamıştı tabi. Ama tasavvufun binası olan nefs terbiyesi, kanaatkarlık, edeb, zikir, Hak ile birliktelik zaten vardı. Tasavvuf dediğimizde budur zaten. Medine mescidinin suffa kısmı (hurma dallarıyla gölgelenmiş kısıma suffa, sofa denilir) kaldıkları için ashabı suffa denildi kendilerine. Durmaksızın Kur’anı kerim kıraat ettikleri için ashabı kurra’da denilirdi kendilerine. Sayıları 400-500 arasıydı. O kadarki evlenmeyi bile düşünmezler, evlenmeye karar verenler ise bu gruptan ayrılırdı. Sahabeden Ebu Hureyre (r.a.)’ta bu gruptandı. Hatta peygamberin vefatından 2 sene önce Müslüman olmasına ve bu kadar kısa sürede bu kadar hadis rivayet etmesine şaşıranlara şöyle derdi ‘’ Benim fazla hadis etmeme şaşırmayın. Çünkü siz çarşıda pazarda ticaretle uğraşırken veya tarla sürerken ben mescitten ayrılmadan peygamberin dizi dibinde hadis, nasihat ezberlerdim.  Efendimizde ashabı suffaya önem verir ve kendilerine şöyle derdi’’ Eğer sizin için Allah katında neyin hazırlandığını bilseydiniz yoksulluğunuzun ve ihtiyacınızın dahada çoğalmasını isterdiniz.’’ Hatta bir gün ev işlerinden yorulan kızı Fatima (r.anha) babasından kendisine bir hizmetçi almasını istediğinde efendimiz bu isteği ret etmiş ve ‘’ kızım sen neler diyorsun? Ben henüz ashabı suffanın geçimini yoluna koyamadım’’ demişti. Peygamberin bu gruba verdiği önem ve hatta hassasiyet (kendisine gelen eşyaları sadakaysa suffaya hediyeyse kendine ayırırdı) onların fena fillah için, nefsi terbiye için yaptıkları bu kadar uğraş neticesindedir. İşte tasavvuf insanı kâmil yani olgun insanı hazırlama programıdır. Bir nevi ümmeti ahirette Hz. Muhammed’in karşısına çıkarmaya hazırlama yoludur. Allah (c.c.) bizleri sıratı müstakimden ayırmasın. Amin

Yorumlar (0)
-1
hafif kar yağışlı
Namaz Vakti 17 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:47
Akşam 18:09
Yatsı 19:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12