21.02.2021, 19:24 118

İlim ve Alim -1

İlim, ne için lazımdır?

İlim, lehimizde ve aleyhimizde olanı bilmek için lazımdır.

Lehimizde ve aleyhimizde olanı bilmek, amel etmek için lazımdır. Amel, red ve kabulü; terk ve fiili içine alır.

Önce kalbin reddi, küfür ve şirki reddetmek; kalbin kabulü, Allah Teâlâ’yı, Hz. Peygamber’i ve Hz. Peygamber’in Allah’tan getirdiklerini kabul edip tasdik etmektir.

Dilin ve bedenin terki, günahları terk etmek; dilin ve bedenin fiili, emredilenleri işlemektir.

İlim işte bunlar için lazımdır. İlim, tasdikten ve tatbikten öncedir. Mümin bilecek ki tasdik etsin ve tatbik edebilsin.

A. İlmin Tarifi:

1. Lügatte ilim: İlim, bir şeyi kavramak, inceliğine vakıf olmak, bir şeyden haberdar olmak, anlamak manalarına gelir.

2. Istılahta ilim: İlim, cehaletin zıddı olup Allah Teâlâ’nın sıfatlarındandır. Bir şeyi ilk bilmeye çalışan kimseye “âlim” denmez, o kimseye bilmeye gayret eden manasına “müteallim” denir. Allah Teâlâ’ya, Alîm dendiği zaman; olanı ve olacak olanı olmadan önce bilen, nasıl olacağını bilen, olması bekleneni de yine olmadan önce bilen demektir. Allah Teâlâ, ezelden beri âlim, ebede dek olacak olanı bilen, yerde ve gökte hiçbir şey kendisine gizli olmayan ve bütün eşyanın zâhir ve bâtınını bütün incelikleriyle en kâmil manada bilen “Alîm”dir.

(İbn Manzûr, Lisânü’l- Arab, XII, 416-418, Beyrut 1990.)

İlim, eşyanın hakikatini olduğu gibi bilmek, olanın hakikatine mutabık/ uygun olan kesin bilgiye denir.

(Cürcânî, et-Ta’rîfât, s. 155, Beyrut 1983.)

B. İlmin Önemi:

a) İlk inen âyetin ilimle ilgili “oku!” olması:

(Alak sûresi 96/1-5.)

b) İlk farzın, ilim olması:

“Bil ki Allah’tan başka ilah yoktur.”

(Muhammed sûresi 47/19.)

Özetle önce imanla ilgili helal ve haramları bilmek, sonra ibadet, ahlâk ve ahkâmı içine alan amel ile ilgili helal ve haramları bilmek gerekir.

c) Kur’ân- Kerîm’de sadece ilmin artırılmasını istemenin emredilmiş olması:

“De ki, ey Rabbim ilmimi artır!”

(Tâhâ sûresi 20/114)

d) İnsanı imanın, mümini de ilmin yüceltmesi:

“Allah içinizden iman edenlerin ve kendilerine ilim verilenlerin derecelerini yükseltir.”

(Mücâdele sûresi 58/11.)

Bu âyet-i kerîme ile Allah Teâlâ, âlim olan mümini âlim olmayan mümin üzerine üstün kılmıştır, bu da ilmin üstünlüğüne delalet eder. İlimden maksat, mükellefin din ile ilgili; ibadetlerinde ve insanlarla olan muâmelelerinde yapılması vacip/farz olanı bilmeyi ifade eden şer’î ilim, Allah Teâlâ’yı ve sıfatlarını bilmeyi ifade eden ilimdir.

(el-Askalânî, İbn Hacer, Fethu’l-Bârî Şerhu Sahîhi’l-Buhârî, I, 141, Beyrut ts.)

Ayrıca İslâm’ın ve Müslümanların maslahatlarına olan bütün ilimlerin de öğrenilmesi bütün Müslümanlara farz-ı kifâyedir. Çünkü gâyeye vâsıta olan şeyler de gâye hükmündedir ve lâzımdır.

e) Allah’ın hayır murad ettiği kimselerin, İslâm’ın inceliklerine vakıf olup istinbât ve içtihâd yapabilecek ilim sahibi kimseler olması.

Bu konuda Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

“Allah, kime hayır dilerse onu dinde fakîh (dinin inceliklerine vâkıf) kılar.”

(Buhârî, İlim, 10, Humus, 7, İ’tisâm, 10; Müslim, İmâre, 175, Zekât, 98, 100; Tirmizî, İlim, 4; İbn Mâce, Mukaddime, 17.)

f) İslâmî ilimleri öğrenip öğretme niyetiyle ilimle uğraşmanın savaşa gitmekten üstün olması:

“İnananlar toptan savaşa çıkmamalıdır. Her topluluktan bir taife dinde fıkıh tahsili yapmak (dinin inceliklerini iyice öğrenmek) ve milletlerini geri döndüklerinde uyarmak üzere geri kalmaları gerekli olmaz mı? Ki böylece belki yanlış hareketlerden çekinirler.”

(Tevbe sûresi 9/122.)

Savaşlarda şehid edilenlerin yerine diğer Müslümanlardan koymak mümkündür. Fakat o âlimden başka yoksa o âlimin savaşa gitmesi câiz olmaz. Eğer o âlim ölse o âlimin yerini doldurmak mümkün olmaz. İşte bu konuda Rasûlullah Efendimiz şöyle buyurmuştur:

“Âlimin ölmesi, gece gündüz devam ettikçe İslâm’da kapanmayan bir gediktir.”

(Şeybânî, İbn Ömer, Temyîzü’t-Tayyib mine’l-Hadîs, s.179.)

Allah Teâlâ ilme ve âlime çok önem vermiştir.

Kur’ân-ı Kerîm’in ilk inen sûresi olan Alak sûresinin ilk beş âyetinin ilk emri “oku” yani ilk vahiy, ilimle, ilmin sebebi okumakla, okuyacak olan insanla, kendisinin gönderdiği her şeyin ölçüsü olan vahyin sahibi Allah’ı tanıtmakla, yazmanın vasıtası kalemle ve bilmediğimiz şeylerin ilmine ulaştıran Allah olduğu ile ilgilidir.

Yorumlar (0)
9
hafif yağmur
Namaz Vakti 17 Nisan 2021
İmsak 04:43
Güneş 06:15
Öğle 13:09
İkindi 16:52
Akşam 19:52
Yatsı 21:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü