12.11.2020, 19:43 106

İslam Tarihçiliği ve Kaynakları

Müslümanlarda Tarih İlminin Doğuşu ve Gelişmesi

Emeviler döneminde ortaya çıkan İslam tarihçiliği, hadis kitapları şeklinde olmuştur. Tarih, Müslümanlar tarafından işlenen ilk ilim dallarından biridir. Tarih araştırmalarına metot ve kaynakların araştırılması tekniğini özellikle hadis usulcuları getirmiştir. Onların hadisde uyguladıkları cerh ve tadil tekniği daha sonra tarihe de uygulanarak kaynakların kriteri yapılması sağlanmıştır.

Araştırma yapılan tarih alanları şunlardır. Siyer, meğazi, cahiliye tarihi, genel tarih, İslam tarihi, mahalli tarih, şehirler tarihi ve neseb tarihidir.

İslam öncesi Araplarda dış işlerine bakan kişiyle ortak çalışan bir tarih kurumu bulunmaktaydı. Hatta bu dönemde tarih konusunda en yetkin kişi Ömer b. Hattab’dır. İslam tarihçiliği; siyer ve megazi yazımıyla başlar. İslam öncesi Arap tarihçiliği şunlardan oluşmaktadır:

1. Eyyamul Arab

2. Ensabul Arab. Ensab konusunda en yetkili kişi Hz. Ebubekir’dir.

Ayrıca, tarihçilerle ilgili çok yaygın bir iddia daha bulunmaktadır. O da Arap tarihçilerinin çoğunun Şii kökenli olması ve bu nedenle Şiilerin aleyhine olan kişilere karşı çok sert ve haşin olmaklarıdır . Bu durum; Abbasilerin iyi gösterilmesine neden olmuştur. Duri, tarihin ortaya çıkışı ve gelişmesini Emevi muhalifleri tarafından olduğunu ve Emevileri bu kitaplarda kötülediğini belirtmektedir. Bu görüş de tüm Emevi aleyhindeki tarihi rivayetleri zan altına almakta ve Emevileri iyi göstermeye çalışan Arap milliyetçiliğin bir ürünüdür. Yoksa tarih çalışmasında Araplar ve hatta Emevi yanlısı âlimlerin de büyük katkısı bulunmuştur.

Tarih ilmi; Kufe, Basra ve Medine’de ortaya çıktı. Tarih, cahiliye döneminden arta kalan kıssa uslubuyla, muhaddislerin isnat uslubu arasında yol almıştır. Batı toplumunda felsefe nasıl bütün bilimleri içinde barındırmışsa İslam dünyasında da tarih aynı işlevi üstlenmiş fakat zamanla ihmal edilmiştir.

İlk İlk İslam Tarihçileri

1- İslam tarihindeki ilk tarihçi Güney Arabistanlı Abid (Ubeyd) ibn Şerya’dır. Muaviye’nin daveti üzerine Şam’a gelmiştir. Muaviye, kendisinden ilk Arap krallıkları hakkında bilgi almak istemiş ve bu konuda bir eser yazmasını sağlamıştır. Eseri; Kitabül Muluk ve Ahbar’ül Mazin (Hükümdarlar Kitabı ve Eskilerin Kitabı) diğer bir eseri de “İlmul Evamil” (İnsanların Menşeine Dair İlim)

2- Vehb b. Münebbih (öl.728) ilk önemli tarihçilerdendir. İranlı ve Yemen kökenli Yahudi kökenlidir. Babası Peygamberimiz zamanında müslüman olmuştur. Eseri; “Tican fi-Muluki Himyer”dir. İslam öncesi Arap tarihi hakkında bilgi verir.

3- Ka’bul Ahbar (öl. 652) : Yemenli bir Yahudi’dir. Müslüman olmuştur. Muaviye’nin sarayında öğretmen ve müşavir olarak görev yapmıştır.

4- İbni Mukafa (öl. 757) : “Siyerul Mulukul Acem” isimli eseriyle İran tarihini yazmıştır. İbni Mükafa’nın Farsça “Hükümdarlar” kitabı (Hudayname) Arapçaya çevrilmesiyle İran geleneği Arap tarihçiliğine girmiştir.

5- Hişam b. Muhammed Kelbi (öl.818)

6- Muhammed b. İshak (öl.768) : ilk kapsamlı peygamber biyografisini yazmıştır.

7- Muhammed b. Kelbi (öl.763-4) : Arap nesep ilmi alanında araştırmalar yapmıştır

Önemli Müellifler

1- Abdullah b. Selam b. el-Harsi (öl.43/663): Eseri, Mesail, Kuteyban, Merviyyatu an-Esfarı Danyal

2- Ke’b el-Ehbar (öl.32/652): Eseri, Siretül İskender ve Mafi Minel Acaib Vel-ğeraib, Vefatül Musa, Es-Silkin Nazım Fi-Alemil Evvel Vel Ahir, Hadisin Zil Kefl, Hadisun Hemamatül Zeheb ve Hadisün İfrakisun Bintil Melik

3- Vehb b. Munebbih (öl.110/728): Eseri, Kitabul Mülükül Mutevecceh Min Himyer ve Ehbaruha ve Kısasuhum ve Kuburuhum ve Eş’aruhum, Kitabul Mebde, Kitabul Megazi, Kısasül Enbiya Ev Kısasül Ehbar, Risaletün Fi Siretünnebevi, Hikmetü Vehb, Me’ize, Kitabü Zebur ve Davud

4- Cabir el-Cufi, Cabir b. Yezir b. el-Haris (öl.128-746): Eseri, Kitabun Nevadir, Kitabul Fedail, Kitabul Cemel, Kitabul Siffin, Kitabun Nehrevan, Kitabun Mukattel Emirul Mu’min Ali, Kitab Mukettel el-Hüseyin

5- Avana b. el-Hakem (öl.147-764): Eseri, Kitabul Tarih, Siretül Muaviye ve Beni Umeyye

6- Ebu Mihnef, Lud b. Yahya el-Ezdi (öl.157-774): Eseri, Mukettel el-Hüseyin, Haberul Muhtar ve İbni Ziyad, Siretül Hüseyin, Kitabul Muammerin, Futuhul Şam, Kitabul Ehbar, Kitabul Cemel.

7- Muhammed b. İshak (öl.767): Siyer

8- İbni Hişam (öl.838): Siyer

NOT: Bu liste çok uzun. Buna siyer, meğazi, ensap, genel tarih, şehir ve bölge tarihi, tabakat kitapları, menkıbe kitapları, kültür ve medeniyet tarihi, kıssalar gibi liste de dahil edilir.

Yani İslam tarihçiliğini veya Emevi tarihçiliğini tamamen şiaya atfetmek, tüm tarihi ve rivayetleri zan altında bırakır. Unutmayın ki hadis dahil tüm rivayetler ve saheber de tarihtir...

Yorumlar (0)
18
açık
Namaz Vakti 18 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü