20.10.2020, 16:44 125

Kafkas İslam Ordusu

Kafkas İslam Ordusu, Osmanlı Devleti’nin Mart-Ağustos 1918 tarihleri arasında kurulduğu Doğu Ordular Grubuna bağlı bir askeri birimdir. Harbiye Nazırı Enver Paşa’nın emriyle ve tamamen Müslümanlardan oluşmaktaydı. Faaliyetleri 1. Dünya Savaşı’nda Kafkas Cephesi’nde yer almıştır. Alman baskısı yüzünden Osmanlı ordusu değil, Enver Paşa’nın fikri düşüncesiyle Kafkas İslam Ordusu olarak isim değiştirildi. Kafkas İslam Ordusu komutanı Enver Paşa’nın üvey kardeşi Nuri Paşa’dır. Rütbesi bir kademeye alınarak tümgeneralliğe yükseltilmiştir. Kâğıt üstünde “ordu” olarak adlandırılsa da 3 tümenden oluşması ve bu tümende yoğun çatışmalarda eriyen Kafkas Ordular Grubu’nun ve 9. Ordu ile Doğu Ordular Grubuna bağlı bir kolordu olarak yapılandırılmıştır. 3 tümenden (12.000 – 14.000) oluşan orduya Azerbaycan Türkleri 5. tümen ve Dağıstanlı 4 tümen gönüllülerin katılımıyla toplam 20.000 civarında bir güce erişmiştir.

Enver Paşa’nın üvey kardeşi olan Nuri Paşa’nın komutanlığında Azerbaycan ve Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti vatandaşı Dağıstanlı gönüllülerden oluşmaktadır ve harekât başlamıştır. Azerbaycan’da ilk savaş Gence’deki Ermeni mahallesinde silahları toplarken çıktı. Kafkas İslam Ordusu Gence’den sonra Bakü’ye ilerlerken 2 Nisan 1918’de Van’ı işgalden kurtarmış Ali İhsan Sabis Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu’nda 8 Haziran 1918’de Tebriz’i aldı.

Enver Paşa'nın kardeşi olan Nuri Paşa'nın komutanlığında, Azeri ve Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti vatandaşı Dağıstanlı gönüllülerden oluşmaktadır. Gönüllüler dahil 20.000 kişidir.

Azerbaycan'da ilk savaş Gence'deki Ermeni mahallesinde silahları toplarken çıktı. Kafkas İslam Ordusu Gence'den sonra Bakü'ye ilerlerken, 2 Nisan 1918'de Van'ı işgalden kurtarmış olan Ali İhsan Sabis Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu da İran sınırını geçerek 8 Haziran 1918'de Tebriz'e girdi.

Kafkas İslam Ordusu'na bağlı birlikler Bakü Muharebesi'ni kazanarak 15 Eylül 1918'de Bakü'ye girdi,bu savaşlarda 1130 Osmanlı askeri öldü. Ekim ayı başında bir Osmanlı müfrezesi de kuzeye ilerleyip Derbent'e ve Mahaçkale'ye girdi ve Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'ne askeri destek verdi.

30 Ekim tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi'ne göre Osmanlı Devleti'nin savaştan önceki sınırlarına çekilmesi gerektiğinden Kafkas İslam Ordusu 16 Kasım’da Bakü'yü terk etti ve 15 Aralık 1918 tarihinde Osmanlı askerlerinin Azerbaycan'dan çekilmesi tamamlandı.

Kafkas İslam Ordusu'nun askeri kısmının çoğu Doğu Anadolu'ya döndüğünde 15. Kolordu'ya katıldı. Daha sonra komutanlığına Kâzım (Karabekir) Paşa'nın atanacağı bu kolordu ile Ali Fuat Paşa'nın Filistin Cephesinden salimen Ankara'ya getirdiği 20. kolordu, Kurtuluş Savaşı başladığında silahlarını teslim etmeyen ve askerlerini de terhis etmemiş olarak işgalcilere karşı koyan iki güç odağı olmuşlardır.

Kafkas İslam Ordusu

AZERİLERİN ENVER PAŞA İÇİN YAZDIKLARI ŞİİR

BU ŞİİR ENVER PAŞA ADINA YAZILMASINA RAĞMEN, CUMHURİYET DÖNEMİNDE ATATÜRK'E UYARLANMIŞTIR.

Hoş gelişler ola, kahraman Enver Paşa

Bir emir ver orduna, Kafkas Dağı'nı aşa

Askerin, milletin, bayrağınla çok yaşa

Arş arş arş ileri ileri, dönmez geri, Türk'ün askeri

Sağdan sola, soldan sağa Al da Bayrağın düşman üstüne

Cephede mitralyöz, ayna gibi parlıyor

Türkistan Türkleri bayrak açmış bekliyor

Arş arş arş ileri ileri, dönmez geri, Türk'ün askeri

Sağdan sola, soldan sağa Al da Bayrağın düşman üstüne

NOT: Nuri Paşa, daha sonra Cumhuriyet dönemin ilk silah fabrikasına yaptı ve bu silahlar yurt dışından da büyük talep aldı. Fakat daha sonra nasıl olduğu bilinmeyen bir yangınla bu önemli fabrikamız kül oldu.

Nuri Paşa, 2 Mart 1949'da silah fabrikasında yaşanan bir yangını kontrol altına almak ve ambarlarda hazırlanmış mühimmata sirayet etmesini önlemek için fabrikaya girdi; ancak büyük bir patlama sonucu yaşamını yitirdi.

O dönem, Nuri Killigil'in dış pazarlara açılması küresel rakiplerini rahatsız etmiş; savcılık, ihmal ve kaza yönünü araştırarak kasıt ve sabotaj olması ihtimali üzerinde durmuştu, ancak bu araştırmalardan sonuç alınamadı.

Yorumlar (0)
9
açık
Namaz Vakti 27 Kasım 2020
İmsak 06:28
Güneş 07:58
Öğle 12:57
İkindi 15:23
Akşam 17:45
Yatsı 19:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 8 20
2. Fenerbahçe 9 20
3. Galatasaray 9 17
4. Gaziantep FK 9 14
5. Karagümrük 9 13
6. Başakşehir 9 13
7. Beşiktaş 8 13
8. Konyaspor 8 12
9. Rizespor 8 12
10. Kasımpaşa 9 12
11. Hatayspor 7 12
12. Trabzonspor 10 12
13. Göztepe 8 11
14. Malatyaspor 8 11
15. Sivasspor 8 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Erzurumspor 8 8
18. Kayserispor 8 7
19. Gençlerbirliği 8 5
20. Denizlispor 8 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 10 20
2. Adana Demirspor 9 18
3. Ankara Keçiörengücü 10 18
4. Tuzlaspor 9 18
5. İstanbulspor 9 17
6. Samsunspor 10 17
7. Giresunspor 9 15
8. Bursaspor 10 14
9. Balıkesirspor 10 14
10. Altay 8 13
11. Akhisar Bld.Spor 10 13
12. Adanaspor 9 12
13. Ümraniye 10 10
14. Bandırmaspor 10 8
15. Boluspor 10 7
16. Menemen Belediyespor 8 6
17. Ankaraspor 9 5
18. Eskişehirspor 10 1
Takımlar O P
1. Tottenham 9 20
2. Liverpool 9 20
3. Chelsea 9 18
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 9 17
6. Everton 9 16
7. Aston Villa 8 15
8. West Ham 9 14
9. Wolverhampton 9 14
10. M. United 8 13
11. Crystal Palace 9 13
12. Arsenal 9 13
13. Man City 8 12
14. Leeds United 9 11
15. Newcastle 9 11
16. Brighton 9 9
17. Burnley 8 5
18. Fulham 9 4
19. West Bromwich 9 3
20. Sheffield United 9 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 23
2. Atletico Madrid 8 20
3. Villarreal 10 19
4. Real Madrid 9 17
5. Cádiz 10 14
6. Granada 9 14
7. Sevilla 8 13
8. Athletic Bilbao 9 12
9. Valencia 10 12
10. Elche 8 12
11. Getafe 9 12
12. Real Betis 10 12
13. Barcelona 8 11
14. Osasuna 9 11
15. Deportivo Alaves 10 10
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 10 9
18. Levante 9 7
19. Huesca 10 7
20. Celta de Vigo 10 7