21.05.2021, 22:54

Mescidi Aksa -3

Hz. Ömer döneminde Amr b. As komutasındaki İslam ordusu Suriye ve Filistin bölgesinin fethini sağlıyordu. Bizans’ın Filistin valisi Ertabon, Müslümanlara yenilince Kudüs’e kaçtı. Müslümanlar, Kudüs’ü almak için burayı kuşattılar.

Kudüs’ün Fethi (636)

Hz. Ömer döneminde Amr b. As komutasındaki İslam ordusu Suriye ve Filistin bölgesinin fethini sağlıyordu. Bizans’ın Filistin valisi Ertabon, Müslümanlara yenilince Kudüs’e kaçtı. Müslümanlar, Kudüs’ü almak için burayı kuşattılar. Şehri teslim etmekten başka çare bulamayan halk, burayı ancak Halife Ömer b. Hattab’ın kendisine teslim edebileceklerini söylediler. Durum hz. Ömer’e bildirilince teklifi kabul etti. Hz. Ömer, Kudüs’ü bizzat teslim alarak Patrik Sophronius’a bir eman ve ahidname verdi. Bu eman ve ahidname diğer Filistin vilayetleri için de uygulanacaktır.(636)

Hz. Ömer’in Ahitnamesi

Bu ahit Allah’ın kulu, Mü’minlerin Emiri Ömer b. Hattab’ın iliya (Kudüs) halkına verdiği ve suçlu suçsuz ayırım olmadan canları, malları, kiliseleri ve haçları güvencede olduğuna dair bir ahittir.

1- Kudüs halkının ibadet ettiği kiliseler (başkaları tarafından dini amaçlar dışında kullanmak amacı) ile ikamet yeri haline getirilmeyecektir.

2- Kiliselerin mal varlıklarından, içinden bulunan haçlardan (ibadet ile ilgili sembollerden) herhangi bir şey alınmayacaktır.

3- Burada bulunanlar dinleri konusunda aşağılanmayacak ve hiçbirisine zarar verilmeyecektir.

4-Ancak Kudüs’ün halihazırdaki sakinlerinin dışında burada Yahudi nüfus iskan olmayacaktır.

5- Kudüs halkı (İslam hakimiyeti altındaki) diğer topraklarda bulunan gayr-ı Müslimler gibi kendi üzerlerine düşen cizyeyi vereceklerdir.

6- Kudüs halkı Kudüs’ten Rumları ve hırsızları çıkaracaklardır.

7- Kudüs’ten ayrılacak kimselerin malı ve canı gidecekleri yere ulaşıncaya kadar güvence altındadır.

8- Kudüs’te kalmak isteyenlerin de canları ve malları koruma altındadır. Ancak kendileri Kudüs halkının tabi olduğu üzere cizyeyi ödemek ile yükümlüdürler.

9- Kudüs halkından ticaretlerini ve haçlarını (dini sembollerini) geride bırakarak Rumlar ile birlikte mallarını da alaraka gitmek isteyenler, gidecekleri yere ulaşıncaya kadar güvence altındadırlar.

10- Burada bulanan diğer millet ve kavimlerden isteyenler burada (Kudüs’te) Kudüs halkının ödemiş olduğu gibi aynı şekilde cizye ödemek şartı ile ikamete devam edebilirler. İsterlerse Rumlar ile birlikte ayrılabilir veya ailelerinin yanına dönebilirler.

11- Cizye ödeyeceklerden ürünlerinin hasadını bitirenceye kadar hiçbir şey alınmayacaktır.

12- Cizye ödemekle yükümlü olan kimselerin bu yükümlülüklerini yerine getirdikleri müddetçe yukarıda belirtilen güvence ve hakları Allah’ın, Peygamberinin ve onun halifelerinin ve mü’minlerin zimmeti ve teminatı altındadır.

Yazım Tarihi: Hicri 15. yıl.

ÖMER B. HATTAB Şahitler: Halid b. Velid, Amr b. As, Abdurrahman b. Avf, Muaviye b. Ebi Süfyan3

Emeviler Dönemi

Emevi Halifesi Abdülmelik burada Kubbetüssahra ve Mescid-i Aksa Camisi’ni inşa etti. Böyle bir caminin yapmasının birçok siyasi nedenleri bulunmaktadır.

Hristiyan kiliselerinin güzelliğiyle rekabet etmek

Mekke ve Hicaz Abdullah bin Zübeyr’in elindeydi. Abdullah burada on yıl halifelik yaptı. Suriye bölgesinden hacılar Mekke’ye gittiğinden İbni Zübeyr’in propagandasından etkileniyorlardı. Bu nedenle hacıların oraya gidişini engellemek için üçüncü kutsal mekan olan Beytülmakdis’i Kur’an’da geçen Mescid-i Aksa ismiyle inşa etti. Ayrıca Kubbetussahra’yı çok güzel bir mimari eser olarak inşa edip insanların oraya cezb etmesini sağlamış oldu. İbni Kesir, tarih kitabında olayı şöyle anlatır: “Abdullah b. Zübeyr, insanları kendisine bey'ata davet ediyor, çok fasih konuşuyordu. Şamılılarm büyük çoğunluğu ona meylettiler. Abdülmelik, bunu duyunca insanları hacdan menetti. Hacca gitmelerine müsaade etmeyince insanlar ona kızdılar. Bundan sıkıntı duymaya başladılar. O da Mescid- i Aksa'daki kayanın üzerine kubbe yapmaya ve Aksa mescidini inşa etmeye başladı ki, bu sayede insanları hacca gitmekten alıkoysun ve gönüllerini Kudüs'e yöneltsin.”4

Abdulmelik’in Hz. Ömer Camisini (Kubbetüssahra)’yı bu şekilde son derece güzel bir mimari eser olarak inşa etmesinin diğer bir nedeni de; Bu dönemde insanlar fetihler sonucu eski uygarlıkların devasa sanatsal ibadet mekanları ile karşılaşıyor ve bu mimarinin etkisinde kalabiliyorlardı. Abdülmelik, insanların Hıristiyan mimarisinin etkisinde kalmamaları için de o mimariyle rekabet edebilecek bir mimari eser vücuda getirmiş oldu.

Abdülmelik’ten sonra Emevi Halifesi Velid’de buraya büyük hizmetlerde bulundu. Yapıyı genişletti.

3 Mehmet Paksu, Kudüs ve Mescid-i Aksa, Nesil Yay. İst. 2000

4 İbn Kesîr, El Bıdaye Ve'n-Nihaye, Çağrı Yayınları: 8/445-450.

Yorumlar (0)
13
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 07 Aralık 2021
İmsak 06:37
Güneş 08:08
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü