29.11.2020, 16:06 64

Örneklik, Örnekler ve Örneklerden istifade -4

b) Örnekler

1. Mutlak örnekler

Mutlak örnekler, peygamberlerdir. Onlar, Allah tarafından ilim, hikmet ve edep kazandırılarak gönderilmiş; Cebrail vasıtasıyla da öğretilmiş ve eğitilmiş, açığı olmayan; soyu sopu belli, ahlakta zirve, bulunduğu asrın en ilerisinde olan kimselerdir.

Mutlak örnek olan peygamberler hakkında bilgi açısından en sağlam müracaat kaynağımız, Kur'ân-ı Kerîm ile Hadîs-i Şerîflerdir. Peygamberlerle ilgili bilgiler hem Hz. Muhammed aleyhisselam’a hem bizlere ne kadar lazımsa o kadar verilmiştir.

Öte yandan, canlı örnek olarak hiçbir hareketi ve hiçbir yönü gizli kalmamış, ümmet tarafından açık olarak hem izlenmiş hem örnek alınmış ve bütün peygamberlerin özellikleri ile donatılmış olarak Hz. Muhammed aleyhisselam, biz Müslümanlar ve bütün insanlık için büyük bir nimettir.

Mutlak ve her yönde örnek olduğuna dair Allah Teâlâ’nın hükmü şu âyet-i kerîmedir:

“Andolsun ki sizin için, Allah’ı ve âhiret gününü ümit eden ve Allah’ı çokça anan kimseler için, Rasûlullah’ta güzel bir örnek vardır.”

(Ahzâb sûresi 33/21)

Bu âyet-i kerîme, O'nun herkes tarafından ve her konuda, hem dünyada hem âhirette ebedî mutluluk için sözleri, fiilleri ve tasvipleri ile örnek alınması gerektiğine dair net bir delildir.

Kur'ân-ı Kerîm’de geçen bütün peygamberler (aleyhimüsselam), bizim için örnektirler.

2. Mukayyed örnekler

Mukayyed örnekler; sıddıklar, şehidler ve sâlihlerdir. Bu kimseler, peygamberleri izledikleri müddetçe örnek alınırlar. Elbette bu kimselerin de en başta gelenleri Ashab-ı Kiramdır. Kur'ân-ı Kerîm hem Ashabdan hem de Ashabın dışında olan bu kimselerden bahsederken sâbikûn der:

“Sonra Biz, Kitab’ı kullarımızdan süzüp seçtiklerimize miras bıraktık. Onlardan da nefislerine zulmeden var, orta yolu tutan var, Allah'ın izniyle sâbikûn/hayırlarda ileri geçenler var. İşte bu büyük lütuftur.”

(Fâtır sûresi 35/32)

Bu âyet-i kerîmede, müminlerin süzme, hayırda ileri gidenlerin ise süzülenler içinde seçkinlerden olduğunu anlıyoruz. İşte bu seçkinler, Fâtiha sûresindeki Allah’ın kendilerine nimetler verdiği kimselerden olan peygamberler, sıddıklar, şehidler ve sâlihlerdir.

Peygamberler mutlak örnekler, diğerleri ise mukayyed yani peygamberlere uydukları müddetçe örnek olan kimselerdir.

Elbette bu örneklerin başında Peygamberimizin yetiştirdiği, övdüğü ve uymamızı istediği Ashab-ı Kiram, Ashab-ı Kiram içinde de özellikle Hulefâ-yı Râşidîn sonra da diğer örnekleri izlemek ve örnek almak gerekir.

Hulefâ-yı Râşidîn hakkında şu rivayet önemlidir:

Ebû Necih İrbâz İbni Sâriye (r.a.) şöyle dedi:

Rasûlullah (s.a.s.), bize çok tesirli bir öğüt verdi. Bu öğütten dolayı kalpler ürperdi, gözler yaşardı. Bizler:

- Ey Allah’ın Rasûlü! Bu öğüt, sanki ayrılmak üzere olan birinin öğüdüne benziyor, bari bize bir tavsiyede bulun, dedik. Bunun üzerine:

– “Size, Allah’a takvalı olmanızı/çok saygı duymanızı, başınıza bir Habeşli köle bile emîr olsa, onu dinleyip itaat etmenizi tavsiye ederim. Benden sonra sağ kalıp uzunca bir hayat sürenler pek çok ihtilaflar görecekler. O zaman sizin üzerinize gerekli olan, benim sünnetime ve doğru yolda olan Hulefâ-yi Râşidîn’in sünnetine sarılmanızdır. Bu sünnetlere sımsıkı sarılınız. Sonradan ortaya çıkarılmış bid’atlardan şiddetle kaçınınız. Çünkü her bid’at dalâlettir, sapıklıktır” buyurdular.

(Ebû Dâvûd, Sünnet, 5; Tirmizi, İlim 16; İbni Mâce, Mukaddime, 6.)

Yorumlar (0)
6
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:50
Akşam 18:13
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 19 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12