Fıkra Nedir, Nasıl Yazılır?

Bir fikrin fazla derine inilmeden işlendiği, olay, şahıs veya durumların sübjektif değerlendirmelere tabi tutulduğu kısa yazılara fıkra denir.

EĞİTİM 06.12.2020, 20:08 Ramazan Peri
113
Fıkra Nedir, Nasıl Yazılır?

Verilen hükümler şahsidir, kesinlik arzetmez. Yazar, fıkralarda kendi görüşlerini açıklar, bunları ispatlamaya, okuyucuyu inandırmak için uzun uzun araştırmalar yapmaya çalışmaz. Başka fikirleri, değişik ihtimalleri çürütmek gayesiyle deliller toplamaz.

iyi bir fıkra yazarı, hayatın içinde insanlarla beraber yaşar. Gelişmeleri yakından takip eder. Başarılı fıkralar yazabilmesi için geniş bir kültüre, keskin bir zekâya ve ince dikkate ihtiyacı vardır. Yeni bir durum veya olayla karşılaştığı zaman, elindeki ölçüleri uygulayabilmeli, değerlendirme yapabilmelidir. Bu da sağlam bir muhakeme, yani tahlil ve mukayese yoluyla neticeye giderek isabetli hükümler verebilme kabiliyetine bağlıdır.

Fıkra yazılarıyla ferdî ve sosyal konulardaki zaaflar gözler önüne serilir, çareler aranır. Yazar, bu görevi yaparken tarafsız kalabilmeli, en azından bu izlenimi uyandırabilmelidir.

Konular genellikle günlük hayattan alınır. Yazar, okuyucusunun da takip ettiği bir gelişmeyi, aktüel bir olayı, ayrıntılara girmeden işler, kanaatlerini belirtir. Maksadı, okuyucuyu aydınlatmak ve onun, kendi düşüncesi doğrultusunda bir kanaat sahibi olmasını sağlamaktır.

Bazan da, hemen herkesin hayatta karşı karşıya kalabileceği genel konular işlenir. Eskiden beri sık sık işlenmiş bir konu, günün değişen şartları hesaba katılarak yeniden ele alınır, çağdaş bir değerlendirmeye tabi tutulur. Meselâ, “ölüm” kavramı hakkında çok şeyler söylenmiştir, fakat yazar, bu mefhumu yeniden ele alıp işleyebilir.

Fırkralardaki plân, makaleninkine benzer. Yani, önce konunun ne olduğu söylenir, kanaatler belirtilir. ikinci safhada destekleyici fikirler, yazıya kuvvet verecek ayrıntılar sıralanır. Yazı, nükteli ve çarpıcı bir sonuçla bitirilir.

Dil yalın ve sadedir. Fıkraların dilini anlamakta okuyucu hiç zorluk çekmez. Üslûp samimidir. Yazar, makalede olduğu gibi, fikrini delillerle, kesinleşmiş verilerle destekleyemeyeceğini bildiği için üslûbuna güvenir. Okuyucuyu inandırmak, ancak samimi, kıvrak, sarıcı bir üslûpla mümkün olacaktır. Yazar, okuyucunun ruh halini devamlı olarak nazara alır, ona uygun bir tarz izler, muhatabıyla çatışmamaya, zıtlaşmamaya dikkat eder.

Gazetelerde okuduğumuz çoğu köşe yazıları birer fıkradır, fakat bunlar yanlış olarak “makale” diye takdim edilir veya aradaki farkı anlayamayan okuyucular makale zannederler. Fazla derine inilmediği, anlaşılması kolay olduğu için, bu tür yazılar gazete camiasında daha çok rağbet görmektedir. Şahsî görüşlerle yazıldığı, fazla araştırma gerektirmediği için, zamanı kısıtlı olan yazara büyük kolaylık sağlar. Gazete okuyucularının çok çeşitli yaş, tahsil, kültür ve anlayışta oldukları düşünülürse, gazetelerde bu türe niçin çok yer verildiği daha iyi anlaşılır.

Bir de güldürücü fıkralar vardır. Bunları, birer fikir yazısı olan fıkralarla karıştırmamak gerekir. Güldürücü fıkralar mizâh, hiciv ve nükte gibi elemanları içine alan kısa hikâyeciklerdir. Toplantılarda sık sık anlatılır. Gaye eğlendirerek düşündürmektedir. Bir yazı veya konuşma bünyesinde yardımcı unsur olarak da yer alabilir. Konuları genellikle günlük hayattan çıkartılır. insanların tuhaflıklarını, zaaflarını, gülünç yönlerini göstermek gayesi güdülür. Hemen her fıkranın bir tezi, bir mesajı vardır.

Yorumlar (0)
9
hafif yağmur
Namaz Vakti 18 Nisan 2021
İmsak 04:43
Güneş 06:15
Öğle 13:09
İkindi 16:52
Akşam 19:52
Yatsı 21:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü