Hz. Peygamber (sav) Döneminde Eğitim ve Programı

Hz. Peygamber (sav) döneminde eğitim; Mescitlerde, Suffede, Darul Kurra'da ve evlerde veriliyordu.

EĞİTİM 21.02.2021, 19:27 21.02.2021, 19:35 Ramazan Peri
Hz. Peygamber (sav) Döneminde Eğitim ve Programı

Müslümanların ilk eğitim gördükleri yer Mescidi Nebevi'deki Suffeydi. Suf- fe İslâm'daki ilk "üniversite"dir. Rasûlullah (sav) burada bizzat ders verirdi. Yani Suffe'nin ilk öğretmeni Hz. Peygamber (sav)di. Ancak henüz işin başında bulu­nanlara okuma-yazmayı, Kur'ân'ı vs. öğretmek üzere kendisine yardımcı olmak üzere başka öğretmenler de görevlendirmişti. Bunlardan biri olan Ubâde ibn es- Sâmit, okuma-yazma ve Kur'ân öğretme işiyle görevliydi. Aslında yazı uzmanı olan Abdullah ibn Sa'îd ibn el-Âs, Rasûlullah (sav) tarafından "Hikmet Öğretme­ni" olarak atanmıştı. Hz. Muhammed (sav)'in okuma ve yazmaya verdiği önem, Bedir savaşında esir düşen müşrik düşman askerleri için fidye olarak adam ba­şına 4.000 dirhem biçildiği halde, bunlardan okuma-yazması olanların Medineli olanlar Müslüman çocuğuna okuma-yazma öğretmek suretiyle serbest bırakılma­sını emretmesinden anlaşılmaktadır. Suffe'deki öğrenciler, İslâm'ı tebliğ eden, bilgi öğreten ve inanç taşıyan kişiler olarak Arap Yarımadası'nın değişik bölgele­rinde görev alacak şekilde sürekli kendilerini yetiştirip hazırlıyorlardı. Tasavvufla ilgilenen ilk Müslümanlar da onlar arasından çıkmıştır.[1]

Suffe ehlinin tek işi Hz. Peygamber (sav)'in yaptıklarını, sözlerini ve Kur'an-ı ezberlemekti. Bu Sahabelerin masraflarını diğer Müslümanlar karşılıyordu. Hat­ta Peygamberimiz (sav), Müslümanlara iki kişilik yiyeceği olan bir kimsenin on­lardan üçüncüsünü, üç kişilik yiyeceği olanın onlardan dördüncüsünü alıp do­yurmalarını söylemiştir. Ahmet b. Hanbel'e göre bu suffe ehlinin sayısı 70-80 ci­varındaydı. İslamın geniş kitlelere yayılması, Kur'an ve hadislerin başka insanlara iletilmesi bu insanlar tarafından sağlandı.

Suffe'nin öğrenci sayısı 400'ü geçince Peygamberimiz (sav) sayıyı azaltmak ve bir anlamda ilkokul hüviyetinde Medine'de okullar açtı. İlk açılan okul, Muk- reme b. Nevfel'in evinde açıldı. Burası Darul Kurra adıyla Kur'an okuma evi hali­ne getirildi. Ayrıca çocukların devam ettikleri okullar da vardı. Sahihi Buhari'de Kitabü'd-Diyat'da şöyle rivayet edilir. "Ümmü Seleme okul öğretmenine haber yollayarak kendisine çocuklar göndermesini istedi." Bu rivayet de çocukların de­vam ettiği bir okulun olduğunu göstermektedir.

İlk dönemlerde ilim, özellikle de din ilimleri mescitlerde öğretilirdi. Mescitte alimlerin etrafında ilim halkası ilk talebeleri oluşmuşlardır. Mescid-i Nebevi'nin dışında da eğitim verilen mescitler vardı. Belazuri bizzat onun sağlığında dokuz mescit olduğunu nakleder. Bu mescitler, aynı zamanda eğitim verilen birer okul­du. Fakat bu mescitler içinde Mescid-i Nebevi'nin dışında diğer önemli bir okul/ mescit Kuba Mescidi'dir. Hz. Peygamber (sav), sık sık burayı ziyaret eder, ders ve­rir, eğitimi kontrol ederdi. Hz. Peygamber (sav), Müslümanlardan dini konularda kendilerini yetiştirmelerini istiyordu. Bu konudaki eğitimi de kendilerine en ya­kın mescide almalarını tavsiye etmişti. Bu mescitlerdeki öğretmen/imamları da bizzat kendisi görevlendirmişti. Aşağıda, Hz. Peygamber (sav) zamanında ki bu profesyonel eğitimcileri göreceğiz.

Eğitim için bazı kişilerin de evleri kullanılmıştır. Bir anlamda evler de okul işlevini görmüştür. Hatta İslam tarihindeki ilk kurulan okul suffe değil bu ilim evleridir. Bunların ilki Mekke'deki Darul Erkam'dır. Hz. Peygamber (sav), bu evde sahabelere ders veriyordu. Bu ders halkasına daha sonra İslam tarihinde önemli roller üstlenecek olan kişiler yetişmiştir. Hz. Ömer, Osman vs. gibi... Hz. Peygam­ber (sav), bu evde on yıla yakın bir süre verdiği eğitim sonucu Medine devleti­ni kurduğunda, yetişmiş eleman sıkıntısını çekmemiştir. Yani devlet kurmadan önce bu devleti yaşatacak insanları/kadroyu yetiştirmiştir.

Medine'de de bu şekilde evler kurulmuştur. Fakat artık Hz. Peygamber (sav)'in ders verdiği temel okul Mescid-i Nebevi ve Suffe'dir. Bu evlerde Hz. Pey­gamber (sav)'in görevlendirdiği öğretmenler görev almıştır. Bunlardan birisi de Ubade b. Samit'tir. Bunun dışında okuma yazma bilenler de kendi evlerini de bir okul gibi açmışlardır. Sa'd b. Heyseme'nin evi de bu amaçla kullanılmıştır. Bu ev, o dönemde bekârlar evi olarak şöhret bulmuş, Hz. Peygamber (sav) de bu evi sık sık ziyaret etmiş, ders vermiştir.

Hz. Peygamber (sav) döneminde eğitim

Hz. Peygamber (sav) Döneminde Eğitim Programı

Peygamberimiz (sav) dönemindeki eğitim programının temeli Kur'an ve dini bilgilerdir. Bu dönemdeki eğitim programını şu şekilde sıralayabiliriz:

Dini bilgiler ve Allah'a iman: Hz. Peygamber (sav)'in asli görevi Tevhit inan­cını yerleştirmektir. Bıkmadan uzanmadan bu konuyu anlatmıştır. (İman bilgisi)

Hadis: Bu dönemde Sahabeler Hz. Peygamber (sav)'in sözlerini ve sünnetini ezberlemeye çalışmışlardır.

Amel bilgisi: Amellerin ve ibadetlerin nasıl yapılacağı

Toplum kuralları ve gündelik bilgi (Muamelat):

Kur'an öğrenilmesi, güzel bir şekilde okunması (tilaveti) ve ezberlen­mesi: Kur'an'ın güzel bir şekilde okunmasını teşvik bir anlamda ses terbiyesi ve müzik eğitimine de temel teşkil etmiştir.

Okuma - yazma

Ok atma ve yüzme

Aritmetik

Soy ve ensab bilgileri: Yani tarih dersi Hz. Peygamber (sav), fırsat buldukça eski kavimlerin helak olmasını anlatarak insanların ibret almalarını sağlamaya çalışıyordu. Bu eğitim ile tarih öğrenmenin önemi vurgulanmıştır.

Uygulamalı eğitim: Hz. Peygamber (sav), öğrettiği bilgilerle insanların amel etmesini isteyerek uygulamalı eğitimi başlatmıştır. Ashap, öğrendikleri ayetleri uygulamadan diğer ayetlere geçmiyorlardı. Hz. Peygamber (sav)'in özellikle hoş görmediği konuların başında kader ve irade konularının konuşulması ve tartı­şılmasıydı.

İbrahim halil ER-Paygamberin Eğitim Metodu

---------------------------

[1] Hamidullah, İslam Peygamberi

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak 06:36
Güneş 08:07
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü