Hz. Peygamber (sav) Döneminde Eğitim ve Programı

Hz. Peygamber (sav) döneminde eğitim; Mescitlerde, Suffede, Darul Kurra'da ve evlerde veriliyordu.

EĞİTİM 21.02.2021, 19:27 21.02.2021, 19:35 Ramazan Peri
Hz. Peygamber (sav) Döneminde Eğitim ve Programı

Müslümanların ilk eğitim gördükleri yer Mescidi Nebevi'deki Suffeydi. Suf- fe İslâm'daki ilk "üniversite"dir. Rasûlullah (sav) burada bizzat ders verirdi. Yani Suffe'nin ilk öğretmeni Hz. Peygamber (sav)di. Ancak henüz işin başında bulu­nanlara okuma-yazmayı, Kur'ân'ı vs. öğretmek üzere kendisine yardımcı olmak üzere başka öğretmenler de görevlendirmişti. Bunlardan biri olan Ubâde ibn es- Sâmit, okuma-yazma ve Kur'ân öğretme işiyle görevliydi. Aslında yazı uzmanı olan Abdullah ibn Sa'îd ibn el-Âs, Rasûlullah (sav) tarafından "Hikmet Öğretme­ni" olarak atanmıştı. Hz. Muhammed (sav)'in okuma ve yazmaya verdiği önem, Bedir savaşında esir düşen müşrik düşman askerleri için fidye olarak adam ba­şına 4.000 dirhem biçildiği halde, bunlardan okuma-yazması olanların Medineli olanlar Müslüman çocuğuna okuma-yazma öğretmek suretiyle serbest bırakılma­sını emretmesinden anlaşılmaktadır. Suffe'deki öğrenciler, İslâm'ı tebliğ eden, bilgi öğreten ve inanç taşıyan kişiler olarak Arap Yarımadası'nın değişik bölgele­rinde görev alacak şekilde sürekli kendilerini yetiştirip hazırlıyorlardı. Tasavvufla ilgilenen ilk Müslümanlar da onlar arasından çıkmıştır.[1]

Suffe ehlinin tek işi Hz. Peygamber (sav)'in yaptıklarını, sözlerini ve Kur'an-ı ezberlemekti. Bu Sahabelerin masraflarını diğer Müslümanlar karşılıyordu. Hat­ta Peygamberimiz (sav), Müslümanlara iki kişilik yiyeceği olan bir kimsenin on­lardan üçüncüsünü, üç kişilik yiyeceği olanın onlardan dördüncüsünü alıp do­yurmalarını söylemiştir. Ahmet b. Hanbel'e göre bu suffe ehlinin sayısı 70-80 ci­varındaydı. İslamın geniş kitlelere yayılması, Kur'an ve hadislerin başka insanlara iletilmesi bu insanlar tarafından sağlandı.

Suffe'nin öğrenci sayısı 400'ü geçince Peygamberimiz (sav) sayıyı azaltmak ve bir anlamda ilkokul hüviyetinde Medine'de okullar açtı. İlk açılan okul, Muk- reme b. Nevfel'in evinde açıldı. Burası Darul Kurra adıyla Kur'an okuma evi hali­ne getirildi. Ayrıca çocukların devam ettikleri okullar da vardı. Sahihi Buhari'de Kitabü'd-Diyat'da şöyle rivayet edilir. "Ümmü Seleme okul öğretmenine haber yollayarak kendisine çocuklar göndermesini istedi." Bu rivayet de çocukların de­vam ettiği bir okulun olduğunu göstermektedir.

İlk dönemlerde ilim, özellikle de din ilimleri mescitlerde öğretilirdi. Mescitte alimlerin etrafında ilim halkası ilk talebeleri oluşmuşlardır. Mescid-i Nebevi'nin dışında da eğitim verilen mescitler vardı. Belazuri bizzat onun sağlığında dokuz mescit olduğunu nakleder. Bu mescitler, aynı zamanda eğitim verilen birer okul­du. Fakat bu mescitler içinde Mescid-i Nebevi'nin dışında diğer önemli bir okul/ mescit Kuba Mescidi'dir. Hz. Peygamber (sav), sık sık burayı ziyaret eder, ders ve­rir, eğitimi kontrol ederdi. Hz. Peygamber (sav), Müslümanlardan dini konularda kendilerini yetiştirmelerini istiyordu. Bu konudaki eğitimi de kendilerine en ya­kın mescide almalarını tavsiye etmişti. Bu mescitlerdeki öğretmen/imamları da bizzat kendisi görevlendirmişti. Aşağıda, Hz. Peygamber (sav) zamanında ki bu profesyonel eğitimcileri göreceğiz.

Eğitim için bazı kişilerin de evleri kullanılmıştır. Bir anlamda evler de okul işlevini görmüştür. Hatta İslam tarihindeki ilk kurulan okul suffe değil bu ilim evleridir. Bunların ilki Mekke'deki Darul Erkam'dır. Hz. Peygamber (sav), bu evde sahabelere ders veriyordu. Bu ders halkasına daha sonra İslam tarihinde önemli roller üstlenecek olan kişiler yetişmiştir. Hz. Ömer, Osman vs. gibi... Hz. Peygam­ber (sav), bu evde on yıla yakın bir süre verdiği eğitim sonucu Medine devleti­ni kurduğunda, yetişmiş eleman sıkıntısını çekmemiştir. Yani devlet kurmadan önce bu devleti yaşatacak insanları/kadroyu yetiştirmiştir.

Medine'de de bu şekilde evler kurulmuştur. Fakat artık Hz. Peygamber (sav)'in ders verdiği temel okul Mescid-i Nebevi ve Suffe'dir. Bu evlerde Hz. Pey­gamber (sav)'in görevlendirdiği öğretmenler görev almıştır. Bunlardan birisi de Ubade b. Samit'tir. Bunun dışında okuma yazma bilenler de kendi evlerini de bir okul gibi açmışlardır. Sa'd b. Heyseme'nin evi de bu amaçla kullanılmıştır. Bu ev, o dönemde bekârlar evi olarak şöhret bulmuş, Hz. Peygamber (sav) de bu evi sık sık ziyaret etmiş, ders vermiştir.

Hz. Peygamber (sav) döneminde eğitim

Hz. Peygamber (sav) Döneminde Eğitim Programı

Peygamberimiz (sav) dönemindeki eğitim programının temeli Kur'an ve dini bilgilerdir. Bu dönemdeki eğitim programını şu şekilde sıralayabiliriz:

Dini bilgiler ve Allah'a iman: Hz. Peygamber (sav)'in asli görevi Tevhit inan­cını yerleştirmektir. Bıkmadan uzanmadan bu konuyu anlatmıştır. (İman bilgisi)

Hadis: Bu dönemde Sahabeler Hz. Peygamber (sav)'in sözlerini ve sünnetini ezberlemeye çalışmışlardır.

Amel bilgisi: Amellerin ve ibadetlerin nasıl yapılacağı

Toplum kuralları ve gündelik bilgi (Muamelat):

Kur'an öğrenilmesi, güzel bir şekilde okunması (tilaveti) ve ezberlen­mesi: Kur'an'ın güzel bir şekilde okunmasını teşvik bir anlamda ses terbiyesi ve müzik eğitimine de temel teşkil etmiştir.

Okuma - yazma

Ok atma ve yüzme

Aritmetik

Soy ve ensab bilgileri: Yani tarih dersi Hz. Peygamber (sav), fırsat buldukça eski kavimlerin helak olmasını anlatarak insanların ibret almalarını sağlamaya çalışıyordu. Bu eğitim ile tarih öğrenmenin önemi vurgulanmıştır.

Uygulamalı eğitim: Hz. Peygamber (sav), öğrettiği bilgilerle insanların amel etmesini isteyerek uygulamalı eğitimi başlatmıştır. Ashap, öğrendikleri ayetleri uygulamadan diğer ayetlere geçmiyorlardı. Hz. Peygamber (sav)'in özellikle hoş görmediği konuların başında kader ve irade konularının konuşulması ve tartı­şılmasıydı.

İbrahim halil ER-Paygamberin Eğitim Metodu

---------------------------

[1] Hamidullah, İslam Peygamberi

Yorumlar (0)
4
açık
Namaz Vakti 27 Ocak 2022
İmsak 06:44
Güneş 08:13
Öğle 13:22
İkindi 15:57
Akşam 18:21
Yatsı 19:44
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü