Hz. Peygamber (sav) ve Çevre Eğitimi

İnsanoğlunun tabiatı hor kullanması, tabiatta geri dönüşü olmayan bir yok oluşa neden olmaktadır. Bu nedenle çevreciliğin önemi gittikçe artmaktadır. Çevrecilik, salt bir tabiatı koruma değil bir ahlaki ve sorumluluk duruşudur.

EĞİTİM 14.04.2021, 23:36 Ramazan Peri
179
Hz. Peygamber (sav) ve Çevre Eğitimi

Çev­reye duyarlı insanlar, hem dini ve hem de ahlaki bir sorumluluk geliştirmektedir­ler. İnsan, tüm ihtiyacını tabiattan karşılamaktadır. Tabiatın kapasitesini artıra­mayacağımıza göre ihtiyaçlarımızı aşağı çekmeliyiz. Fakat bu düşünce modern kapitalizmin kabul edeceği bir olgu değildir. Çünkü kapitalizmde asl olan daha fazla üretimdir. Ama üretim yapılırken çevrenin, yani hayat damarlarımızın da tüketildiğini görmemekteyiz.

İslam'da Çevre

İslam, çevreye önem veren bir dindir. Fakat İslam çevreyi salt bugünkü çev­recilerin anladığı anlamda anlamaz. Bugünkü çevreciler çevreyi sanayinin tü­kettiği alanlardan ibaret görürler. Çevrecilikle de bir anlamda sanayi üretiminin yaptığı pisliklerle mücadele ederler. Fakat bu yok etme işlemini yapan kişilerin iç dünyasını düzeltmek gibi bir davranış sergilemezler. Hâlbuki çevreyi yok eden­lerin önce iç dünyalarını düzeltmeliyiz. Çünkü insanın iç dünyası temiz olmasa çevrede temiz olmaz. Çevreyi şu şekilde sıralayabiliriz.

Hz. Peygamber (sav) ve Çevre Eğitimi

Maddi Çevre

Yakın Çevre İle İlgili Tedbirler: Yakın çevremizden kasıt bedenimiz, elbise­miz ve yaşadığımız meskenlerdir. İnsan önce kendi yakın çevresini temizlemek­le işe başlamalıdır. Bunu da Hz. Peygamber (sav) "temizlik imandandır" diyerek önemini belirtmiştir. Ayrıca kabir azabının insanın beden ve idrar temizliğine dikkat etmemesinden kaynaklandığını belirtmektedir.[1] Hz. Peygamber (sav), pis kokuların ve bu meyanda sidik kokusunun olduğu yere meleklerin girme­yeceğini belirterek, yakın çevrenin bunlardan temizliğine ehemmiyet vermiştir: Ebû Umâme (ra)'dan: Allah Rasûlü (sav) buyurdu: "İdrardan sakının! Çünkü kabir­de kulun İlk hesaba çekileceği şey odur."[2]

Uzak Çevrenin Temizliği:

Sokakların ve yaşadığımız muhitin temizliği anlaşılmaktadır. Hz. Peygamber (sav) şöyle der: "Halkın gelip geçtiği yolda, göl­gelendikleri (kuytu) yerlerde abdest bozanlar eleştirilmiştir. Bazı rivayetlerde "meyve ağaçlarının diplerine abdest bozmak yasaklanmıştır. Ayrıca yollarında kirletilmemesi önemle vurgulanmıştır.[3] [4] [5] Muâz'dan şöyle rivayet edilmiştir: "Ab- dest bozmakta üç lânetlenmeye sebep olacak yerden kaçının: Suyolları, (insanların geçtikleri) yol ortası ve gölgelikler):"274 Huzeyfe b. Useyd ra)dan: Allah Rasûlü (sav) buyurdu: "Kim Müslümanlara, yollarında sıkıntı verirse, lanetlerini hak eder"'275

Suların Korunması:

Fıkıh kitaplarının ilk bölümleri sularla ilgilidir. İslam suların temizliğine önem verdiği gibi, suların korunmasını da hassasiyetle tavsi­ye etmiştir. Ayrıca, nehirlere ve suya bevl etmeyi de yasaklamıştır. Ebû Hureyre (ra)'dan: Allah Rasûlü (sav) buyurdu: "Hiçbiriniz durgun suya bevl edip de sonra orada yıkanmasın!"[6] [7] [8]

Ağaç Dikmeye Teşvik:

İslam, çevreye verdiği önemin yanında çevrenin korunması ve güzelleştirilmesi için ağaç dikmeyi, orman tesis etmeyi önemse- miştir. "Yarın kıyametin kopacağını bilseniz bile, bugün elinizdeki fidanı dikin"277

Sit Alanı ve Yeşil Kuşak Oluşturma:

O, Medine'nin etrafını bir sit alanı­na çevirerek (haram bölge) burada avlanma ve ağaç kesimini yasaklamıştır. Hz. Enes (ra)tan gelen rivayete göre, Aleyhissalatu vesselam, Hayber'den dönerken, Medine'ye yaklaşınca, şehri işaret ederek, "Ya Rabbi! Hz. İbrahim Mekke'yi, haram kıldığı gibi, ben de Medine'yi haram kıldım. Onun iki kayalığı arası haramdır, ağaç­ları kesilemez, hayvanları avlanamaz, otu yolunamaz, ağaçlarının yaprağı silkile- mez.." der.278

Manevi Temizlik

Temizlik, sadece görünen değil görünmeyen bir boyuta da sahiptir. İnsanın iç dünyası kirlenmişse o, çevresine de zarar verir. Bu nedenle İslam, insanın iç dünyasının temizliğine de önem vermiştir. Bunu, ibadetlerle ve iyi insanlarla bir­likte olmayla sağlamaktayız.

Eğitimde Çevre Bilinci

Hz. Peygamber (sav) aynı zamanda iyi bir çevreciydi. Çevrenin korunması için tavsiyelerde bulunduğu gibi, bizzat kendisi de bu konuda örnek oluyordu. Bu davranış, eğitimde çevre bilincinin verilmesine de örnek teşkil etmektedir.

Bilindiği gibi eğitim, aynı zamanda gençlere yeni davranışlar kazandırma yo-

ludur. Bu davranışların en önemlisi de çevre bilincidir. Çünkü yaşadığımız çevre­yi korumasak, çevremizdeki güzellikler yok olduğu gibi, bizim için de yaşanmaz hale gelir. Atalarımız bunu "aslan yattığı yerden belli olur" sözü ile belirtmişler­dir. Çevreyi korumanın önem kazandığı günümüzde bu konunun İslam'da da ne kadar önem verildiğini görmemiz gerekmektedir.

Ebu Hüreyre (ra) anlatıyor: Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki: "Bir adam yolda yürürken, yol üzerinde bir diken dalına rastladı. Onu alıp dışarı attı. Cenab-ı Hakk bu davranışından memnun kalarak, ona mağfiret etti".279

Müslim'de Ebu Zerr (ra) hazretlerinden kaydedildiğine göre, Rasûlullah (sav) buyurmuştur ki: "Bana ümmetimin, hayır ve şer, bütün amelleri arz edildi. İyi amel­leri arasında, rahatsızlık veren bir şeyin yoldan atılması da vardı. Kötü amelleri ara­sında yere gömülmeden mescide bırakılmış tükrük de vardı"'[9] [10] [11]

Yine Müslim'de Ebu Berze (ra) anlatıyor: "Ey Allah'ın Rasûlü, bana faydalı ola­cak bir şey öğret, dedim de şu tavsiyede bulundu: "Müslümanların yolundan rahat­sızlık veren şeyleri kaldır"281 Görüldüğü gibi, çevre bilincini yerleştirmeye çalışan Nebi, bunu yerlere tükürülmemesi ve yollardaki zarar verici şeylerin kaldırılma­sına kadar indirmektedir. Fakat maalesef Müslümanlar günümüzde bu konuda gereken hassasiyeti göstermemektedirler.

İbrahim Halil Er

--------------------------------

[1] Abdurrahman b. Hasene (ra)’dan; Rasûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “İsrail oğullarının başına

neler geldiğini bilmiyor musunuz? Onlara idrar bulaştığı zaman, bulaşan yeri keserlerdi. Bizi bu

işten (titizlikten) alıkoydu ve (bu sebeple) kabirde azaba uğradı.” Ebû Dâvud ve Nesâî.

[2] Taberânî, el-Mu’cemu’l-Kehîr

[3] Ebû Hureyre (ra)’dan: Allah Rasulü (sav) buyurdu: “İki lânetçiden kaçının!” “Nedir o iki lânetleyici?” diye sordular; şöyle buyurdu: “Halkın yolu üzerinde ve (oturdukları) gölgelikte abdest bozan kimsedir.” [Müslim ve Ebû Dâvud.]

[4] Ebû Davud

[5] Taberânî, el-Mu’cemu’l-Kebîr

[6] Muvütla hariç, Kütüb-i sitte

[7] Buharî, el-Edebül-Müfred s. 168, Heysemî, a.g.e. 4,, 63. Münâvî, Feyzul-Kadîr 3, 30.

[8] Ebu Davud, Menasik 96. 32

[9] Buhârî, Mezâlim 28, Cemaat 32; Müslim, Birr 128, (1914), İmâret 163, (1914); Muvatta, Salatu’l-Cemaat 6, (1, 131); Tirmizî, Birr 38 (1958); Ebu dâvud, Edeb 172, (5245).

[10] Müslim, Mesâcid 58, (553).

[11] Müslim, Birr 131, (2618).

Yorumlar (0)
0
Namaz Vakti 24 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü