İslam Tarihindeki İlk Şehit Öğretmenler

Uhud savaşından dört ay sonra Safer 4/Temmuz 625'te İslam tarihindeki ilk şehit öğretmenler vakası yaşandı. Buna tarihlerimiz Biri Maune faciası demekte­dirler.

EĞİTİM 12.03.2021, 20:14 13.03.2021, 21:21 Ramazan Peri
151
İslam Tarihindeki İlk Şehit Öğretmenler

Âmir b. Sa'saa kabilesi başkanı Ebû Berâ (Âmir b. Mâlik) Medine'ye gelerek Hz. Peygamber (sav)'den kabilesine İslam'ı öğretecek öğretmenler göndermesi­ni istedi. Hz. Peygamber (sav), öğreticilerin başına bir şeyler geleceğinden endi­şe ediyordu. Fakat Ebu Bera, öğretmenlere kefil olduğunu söyleyince 70 kadar ehli suffe'den İslam'ı öğretecek öğretmen gönderdi. O dönemde, bir kabile reisi­nin himayesi önemliydi ve onun himayisi yeterliydi.

Heyet Bi'ri Maune denilen yerde konakladı. İçlerinden Haram b. Milhân adlı sahabe, Âmir b. Sa'saa kabilesinin başkanına Hz. Peygamber (sav)'in mektubunu götürdü. Bu sırada Ebu Bera'nın öldüğü şayiası çıktığından onun yeğeni Amir b. Tufeyl'e mektubu verdi. Amir, İslam'a karşı birisiydi. Elçiyi öldürdü. Ardından adamlarını toplayarak Bi'ri Maune denilen yerde bekleyen irşat heyetine (öğret­menler) saldırdı. [1]

Müşrikler tarafından çepeçevre kuşatılan İslâm irşat birliği, şehit olacaklarını anlayınca:

"Ey Allah! Şuracıkta, Rasûlü'ne bizim selamımızı tebliğ edecek, Senden baş­kasını bulamıyoruz. Ona bizden selam söyle!" dediler. Cebrail Aleyhisselam gelip bunu Peygamberimiz (sav) tebliğ edince, Peygamberimiz (sav): "Allah'ın selamı, onlara da olsun!" buyurdu. İslâm irşat birliği, Bi'r-i Maûne'de çevrelerini saran müşriklere karşı kendilerini savunmak için kılıçlarını sıyırdılar, son nefeslerine kadar çarpışa çarpışa şehit oldular. [2] Amr b. Ümeyye ve Ka'b b. Zeyd hariç hepsi öldürüldü. Esir edilen Amr b. Ümeyye, Âmir b. Tufeyl tarafından serbest bırakıldı. Ka'b b. Zeyd ise can verir bir halde bırakıldığı için sağ kaldı. Hendek savaşında o da şehit oldu. Yüce Allah onlardan razı olsun!

Bi'r-i Maune

İbni Hişam, Bi'r-i Maune'de kırk sahabenin şehit düştüğünü belirtir. İbni Hişam'a göre şehitlerden bazıları da şunlardır: Harise b. Sime, Haram b. Mil- han, Urve b. Esma b. Salt es-Sülemi, Nafi b. Büdeyl b. Verka el-Huzai, Amir b. Füheyre.[3]

Yine aynı yılın Safer ayında, Bi'r-i Maûne faciasının meydana geldiği sıralarda Recî' Olayı meydana geldi. Adal ve Kâre kabilelerinden bir heyet Medine'ye Hz. Peygamber (sav)'e gelerek kabilelerine İslâm'ı öğretecek bir heyet göndermesi­ni rica etti. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sav)'in gönderdiği on kişiden oluşan ekip Mekke ile Usfan arasında Hüzeyl kabilesine ait Recî suyuna vardıklarında Hüzeyl kabilesinin bir kolu olan Lihyânoğullarından yüz kadar silahlı bir birlik yanlarına gelerek kendilerini esir alıp Mekke müşriklerine satacaklarını söyle­diler. Heyet mensuplarından Hubeyb b. Adiy, Abdullah b. Tarık ve Zeyd b. De- sinne dışındakiler teslim olmayı reddederek müşriklerle çarpışmaları sonucu şehit edildiler. Lihyânoğulları, bu üç kişinin ellerini bağlayarak Mekke'ye doğru hareket ettiler.

Abdullah b. Tarık kendilerine reva görülen muameleye tahammül edeme­yerek yolda bağını çözdü ve müşriklerle çarpışarak şehit düştü. Onun kabri Zahrân'dadır. Hubeyb ile Zeyd'i Mekke'ye götürerek, Bedirde öldürülen yakın­larının intikamını almak isteyen Mekkelilere sattılar. Mekke müşrikleri bu iki sahabeyi bir müddet hapiste tuttuktan sonra şehir dışındaki Ten'im mevkiine götürdüler ve onları darağacına asarak işkence ile şehit ettiler.[4] Reci'de şehit olan öğretmenlerden bazıları da şunlardır: Mersed b. Ebi Mersed, Asım b. Sabit, Halici b. Bükeyr, Hubeyb b. Adiyy, Zeyd b. Desinne, Abdullah b. Tarık, Muattib b. Ubeyd.

Bu iki olayda da şehit edilen muallimler, ehli süffedendi. İslam tarihindeki ilk şehit öğretmenlerdir. Bu iki olay da İslam düşmanlarının özellikle yetişmiş elemanlara saldırıyı tercih ettiklerini göstermektedir.

Gayrı Müslim Öğretmenlerden İlim Öğrenilebilinir mi?

Müslümanların Bedir esirlerinden yararlanması, ilim öğrenmek için gayrı Müs- limlerden yararlanılabileceğini de göstermektedir. Böylece bu sünnet, "Hikmetli söz mü'minin yitiğidir, bulduğu yerde onu almaya herkesten daha lâyıktır."[5] hadîsini tamamlamakta ve buna "her kimde bulursa almalıdır" mânâsını ilâve etmektedir.

Rasûlullah (sav)'ın bu çeşit teşvik ve fiilî örnekleri arkadan gelen nesilleri ilim öğrenmekte son derece cesur kılmış olmalıdır. Nitekim Sad İbnu Ebî Vakkas'ın -Irak'tan- Cufeyne adında müşrik bir muallimi Medine'ye getirdiğini ve orada halka kitabet (yazı) öğrettiğini kaynaklarımız belirtir.[6]

İbrahim Halil ER - Hz. Muhammed (sav) Eğitim Metodu

-------------------------------

[1] Sarıçam İbrahim, Hz. Muhammed ve Evrensel Mesajı, sh: 180

[2] Köksal Asım, İslam Tarihi,

[3] Sireti İbni Hişam, C.3 sh. 261 Kahraman Yayınları

[4] Sarıçam İbrahim, Hz. Muhammed ve Evrensel Mesajı, sh: 180

[5 Rudani 215, Tirmizi

[6] İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 1/457-458.

Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 17 Nisan 2021
İmsak 04:45
Güneş 06:17
Öğle 13:09
İkindi 16:52
Akşam 19:51
Yatsı 21:17
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Sivasspor 33 50
8. Hatayspor 32 49
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Ankaragücü 33 37
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Gençlerbirliği 33 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Ümraniye 30 44
9. Tuzlaspor 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Günün Karikatürü Tümü