Güven Bağını Koparmadan, Çocuğu Sütten Nasıl Keserim?

Annelerin en çok zorlandıkları konulardan bir diğeri de sütten kesmedir. Çocuk şayet tiksindirilerek bu bağın koparılması sağlanırsa, çocukla kurulmuş olan güven bağı zarar görür. Çocuk huzursuz, agresif olur. Bu bağın zarar görmemesi için ne yapmak gerekir. Pedagog Dr. Adem Güneş açıklıyor.

KADIN AİLE 28.02.2021, 18:53 02.03.2021, 19:31 Ramazan Peri
209
Güven Bağını Koparmadan, Çocuğu Sütten Nasıl Keserim?

Annelerin en çok zorlandıkları konulardan bir diğeri de sütten kesmedir. Anne ile bebek arasında, emzirme döneminde büyük bir ilişki başlar. Bu ilişkinin adı ‘güvenli bağlanma’dır. Annesini doya doya emen, her ihtiyaç duyduğunda annesini yanında bulan ve annesiyle sarmaş dolaş yatan bir çocuk ancak annesine doyar.

Bu güvenli bağ, güvenli ayrılma ile son bulduğu takdirde çocuk bir sonraki dönem olan aidiyet dönemine sorunsuz olarak adım atabilir.

Emme dönemi, yani çocuklarda emme refleksinin olduğu dönem, 24 aydır.

Çocuk emme refleksinin azalmaya başladığı 20’nci ayından itibaren emişlerini hızlandırır ve daha sık emmeye başlar. Bu sık emmeler, birçok anneyi kaygılandırır “Bu çocuk nasıl olacak da bu kadar çok emerken bırakacak?” diye...

Halbuki kaygıya gerek yoktur; zira bu emişler veda emişleridir. Çocuk 24 ayı bulduğunda emme gücünü kaybeder. Artık o zamandan sonra sadece alışkanlıktan dolayı emmek ister, ihtiyaçtan dolayı değil. Öyle ise, çocuğun sütten kesilmesi aslında onu bir alışkanlıktan kurtarmak anlamındadır, ihtiyacını kesmek değil.

Çocuk ve Sütten Kesilme Süreci

Bu Dönemin Özellikleri Nelerdir?

Çocukların ortalama olarak 20 aylıktan itibaren emme reflekslerinde azalma olur. Bu durum çocuğu tedirgin eder. Huzursuzluk hissettiği için, yoğun bir şekilde annesine yönelir. Çocuğun her beş dakikada bir, her yarım saatte bir, özellikle geceleri anneyi emmeyi istemesi, aslında emmeyi bırakıyor olduğunun işaretidir.

24. aydan sonra, artık dudaklarındaki kıpırtı biter.

Bazı bebekler 1-2 haftada, bazıları 3-4 haftada anne sütünü bırakabilirler. Bu, anne-çocuk arasındaki güvenli bağlanma ile ilgilidir. Anne ne kadar güvenle çocuğuna bağlanmışsa sütten kesme o kadar kolay olur.

Sütün bırakılması için en çok 6 aylık bir süre vardır. Normal şartlar altında çocuk 1-2 haftada kesilir. 30 aydan daha uzun süren sütten kesmeler başarısız kabul edilir ve bağımlılık riskini taşır.

Çocuğun Damak Zevkinin Gelişmesi, Emme Alışkanlığının Kesilmesinde Etkili Olur mu?

Annenin özellikle 24. aydan sonra çocuktaki damak tadını geliştirici, çocuğun keyif alacağı, zevkle yiyeceği, damak tadını farklılaştıracak yemekler sunması çocuğu yemek yemeye yönlendirecektir.

Çocuğun gece uyanmalarının azalması için, bu dönemde yatmadan önce inek sütü verilebilir. Zira süt tokluk hissi verir.

Çocuğun karnı doysun diye, yemek yedirerek yatırmak doğru değildir. Çünkü yedirilen yemek, midede sindirilmeye başladığında, asitler mideye tekrar açlık hissi verir ve çocuk süt almak için tekrar anneye yönelir.

Çocuk ve Sütten Kesilme Süreci

Emme Alışkanlığı Nasıl Bıraktırılır?

Çocuk, 24 ay boyunca anne göğsüne bağlandığı için, şayet tiksindirilerek bu bağın koparılması sağlanırsa, çocukla kurulmuş olan güven bağı zarar görür. Çocuk huzursuz, agresif olur. Bu bağın zarar görmemesi adına; çocuk, anne göğsünden kademeli olarak ayrılır.

Önce gündüz vakitlerinde anne sütü bırakılır.

Bunun için anne çocuğunun emme aralıklarını tespit etmelidir. Kaç saatte bir içiyor olduğunu tespit etmelidir. Bu süre ne kadar uzarsa çocuk o kadar huzursuzlaşır. Tespit edilen bu zaman aralıkları azar azar genişletilmelidir.

İlk aralık çocuğun dayanabildiği saat dilimidir. O aralık geldiğinde, çocuk anneye yönelir, anne de bir sonraki emme saatini çocuğa hatırlatarak, süt geldiğinde vereceğini söyler. Ve bu zaman dilimini çocuğuyla bütünleşerek geçirir.

Bu esnada çocuk, annemden süt ememeyeceğim, diye endişeye kapılmamalıdır. Her seferinde çocuğa güven ve emniyet yaşatılarak emme aralıkları açılır. Süt emme zamanı geldiğinde, çocuğa bu zaman hatırlatılır ve çocuk emmeye davet edilir.

Mesela bugün 2 saat ara ile emdiyse, önümüzdeki hafta 2 saat daha aralıkla anne sütü verilir. Diğer haftalar da böyle devam edilir. Bu arada çocuk ısrarla emmek isterse, annenin yapacağı şey, çocuğunu kucağına almak, sevmek, öpmek, okşamak ve “Süt gelince vereceğim” diyerek tam vaktini beklemek ve vakit gelince çağırıp vermektir.

Ayrıca aralıklar arttıkça anne çerezlerle, meyvelerle, evde yapılan türlü türlü atıştırmalıklarla çocuğun ağzını meşgul ettiğinde ve çocuk kaygı yaşamadığı takdirde, eskisi kadar anneye yönelmez.

Zamanla çocuk bir sabah bir de akşam yatarken anne sütü alacak duruma gelir. Buna da alışınca sıra sabahki emzirme saatine gelir, o da bırakılınca, bir hafta daha akşamları verilir. Geceleri ise sırayla devam sütü, su ve anne göğsü verilir. Son aralıkta, sadece gece uykuya dalarken anne sütü verilir ve birkaç hafta içinde bu da son bulur.

Altını çizmekte fayda var; bu dönemde çocukta hiçbir şekilde kaygı uyandırılmazsa ve çocuğun duygusal ihtiyaçları mutlaka anne tarafından karşılanırsa; annenin ihtiyaçlarını her zaman karşılayacağından emin olan çocuk alışkanlığından rahatlıkla vazgeçer. Yalnız, sütün bırakılması çocuğu üzeceğinden dolayı, onda birtakım davranış değişiklikleri görülebilir. Çünkü anne göğsünün anlamı, güven ve emniyettir. Bunun da teselli kaynağı çocuğun hâlâ anne ile yatarak uyumasıdır.

Çocuk ve Sütten Kesilme Süreci

Soru-Yorum

Oğlum 5 aylıkken anne sütünü bıraktı. Emme refleksini 2 yaşma kadar doyuramazsak, sorun olur mu?

Oğlum doğumdan hemen sonra 2 hafta kadar yoğun bakımda kaldığı için emme sürecimiz sağlıklı başlayamadı. 5 ayına kadar biberon ve anne sütü şeklinde devam ederken yaklaşık 5 aylıkken kendi isteği ile anne sütü almayı bıraktı.

Şimdi 9 aylık oldu. Çocuk doktorumuz “Artık biberon da vermeyin” dedi. Eğer emme refleksini 2 yaşına kadar doyuramazsam sonraki dönemlerde parmak emme, tırnak yeme, vb. sorunlarla karşılaşır diye endişe ediyorum. Yalancı emzik kullanıyoruz. Ne yapmamızı tavsiye edersiniz?

Çocuk, 24 ay boyunca anneyi emerek, duygusal gelişimini tamamlar.

Çocuklarda 24 ay boyunca devam eden emme refleksi vardır. Bu dönemde eğer çocuk anneyi emer ise hem çocuk duygusal gelişimini tamamlar, hem de kendi fiziksel sağlığı için kazanımlar elde eder. Ancak emme refleksi döneminde çocuk eğer dudaklarında bir karşılık bulamıyor, anne göğsünü tutamıyor veya yapay emzik kullanamıyorsa, o takdirde parmak emmeye başlayabilir, ilerleyen tarihlerde ise bu durum tırnak yemeye dönüşebilir.

Biraz zahmetli olsa da, size tekrar anne göğsüne alıştırmanızı tavsiye ederim. Bebeğinizde henüz bu refleksler varken, yeniden size tutunmasını sağlamaya çalışın. Eğer bunu sağlayamazsanız, o takdirde damak ve dudak yapısını bozmayan bir emzik verebilirsiniz.

Çocuğumu sütten kesmek için birkaç gün başka yere bırakayım mı?

20 aylık kız çocuğu annesiyim. Kızım anne sütüne düşkünlüğünden dolayı geceleri çok uyanıyor ve hiçbir zaman emmeden uyutamıyorum. 2 yaşına kadar emzirmeyi düşünüyorum. Fakat nasıl bıraktıracağımı bilmiyorum. Anne sütünden ayırmak için babaanne ya da anneannede birkaç gün kalmasının çocuğun üzerinde geleceğe yönelik olumsuz etkisi olur mu? Siz nasıl bir yöntem önerirsiniz?

Sakın ola ki, çocuğunuzu sütten kesmek için birkaç günlüğüne de olsa yanınızdan ayırmayın.

Sakın ola ki, sütten kesmek için birkaç günlüğüne de olsa çocuğunuzu yanınızdan ayırmayın. Bu çocuk için ciddi bir güven kaybı olur. Şu an yaşadığınız dönem milyonlarca anneninkiyle aynıdır. Korkmayın, her çocuk sütten kesileceği sıralar anne sütüne daha düşkün olur ve gece sabaha kadar anneyi emer. Belki bu satırları okuyan diğer anneler de buna şu an şahitlik ediyor ve “Evet bizimki de öyle, gece sabaha kadar emiyor” diyordur.

Endişe etmeyin, çocuğunuzu terk etmeyin. Çocuğunuzdaki emme refleksinin kaybolmasına kadar beklerseniz, göreceksiniz ki, çocuğunuzun memeden kesilmesi endişe ettiğiniz gibi zor geçmeyecek. Çocuğunuzun emmeden kesilmesinin en temel şartı “Anneden güven duygusunu alıyor olması ve duygusal yoksunluk yaşamıyor olmasfdır. Eğer çocuğunuza duygusal yoksunluk yaşatıyorsanız ve onu ihmal ediyorsanız, o takdirde çocuğunuzun sizi terk etmesi zor olur.

Çocuğum emmeyi bıraksın diye, göğsüme bant yapıştırdım. Bu doğru olur mu?

Oğlum emmeyi bıraksın diye, göğsüme bant yapıştırdım. “Çok emdin, meme yara oldu, iyileşince vereceğim” dedim. İlk gördüğünde çok üzüldü, ağladı, “İyi olacak anne, ben öpeceğim iyi olacak, geçecek; sonra içinden süt çıkacak, ben azıcık emeceğim” diye ağladı. Ertesi gün de, ben “Yara olmuş” deyince ısrar etmedi, sadece “Geçecek anne, geçecek” diye mızırdandı. Ben “Tamam” deyince sustu. Ama yöntemin doğruluğundan hiç emin değilim. Zaten bunu çaresizlikten ve daha masum olduğunu düşünerek yaptım, fakat gönlüm hiç rahat değil...

Güven hissinin kaynağı olan anne göğsünün çirkin gösterilmesi doğru olmaz.

Oğlunuzun 24 ay boyunca teselli kaynağı ve güven hissini aldığı anne göğsünü böyle çirkin ve tiksindirici göstermek, çocuk açısından doğru olmaz. Yapacağınız şey çok basit: Günlük emme saat aralıklarını açarak emzirin.

Kızım emzik emiyor, bu alışkanlığı nasıl bıraktırabiliriz?

3,5 yaşında bir kız çocuğu annesiyim. Kızım emzik emiyor, ona bu alışkanlığı bıraktırmak istiyorum. Sizce çocuğuma zarar vermeden ve en kolay şekilde emziği nasıl bıraktırabilirim?

Çocuk kurnazlığı öğrendi ise asıl tehlike budur.

Kızınız 3,5 yaşında olduğuna göre emme duygusunu artık bırakmış durumda. Dolayısıyla kızınızın emzik emmesi bir ihtiyaçtan dolayı olamaz; alışkanlıktan dolayıdır. Bu alışkanlığı terk etmesi için yapacağınız şey, onun ağzını devamlı bir şeylerle meşgul tutmak ve emziği istediği zamanlar vermemektir. Ağlıyor olsa da vermeyin. Ancak burada dikkat edeceğiniz şey şu; kızınıza emzik vermediğinizde o biraz kızacak, hırçınlaşacak ve alışkanlığın kendisini dürtüklemesi ile tatsızlık çıkartacaktır. Bu anlarda kızınızı kucağınıza alın ve sevgi gösterilerinde bulunun. Bu, onu oyalama şeklinde değil, ama sevgi verme şeklinde olsun. “Canım kızım, tamam kızım... Seni seviyorum kızım...” diyerek, ama aşırıya kaçmamak şartı ile onu teselli edici bir tutum sergilemeniz ve kesinlikle emziği vermemeniz gerekir.

Başlangıçta biraz sorun olsa da birkaç gün içinde bu sorunu aşacağınıza inanıyorum. Endişe etmeyin, yapacağı hırçınlıklar sadece iktidar mücadelesi olacaktır. Siz duygusal ezikliğini kucağınızla giderdiğiniz müddetçe sorun olmaz.

Pedagog Dr. Adem Güneş

Yorumlar (0)
11
az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü