Taliban, kaos ortamında medreseliler hareketi olarak kuruldu

Afganistan’da Amerikan ve NATO güçlerine karşı direnişini sürdüren ve nihayetinde zafer kazanan Taliban, Afganistan’ın köklerine ve geleneklerine sıkı sıkıya bağlı bir teşkilat olarak dikkat çekiyor.

ÖZEL HABER 13.10.2021, 11:39 13.10.2021, 11:44 Ramazan Peri
Taliban, kaos ortamında medreseliler hareketi olarak kuruldu

Afganistan’da Amerikan ve NATO güçlerine karşı direnişini sürdüren ve nihayetinde zafer kazanan Taliban, Afganistan’ın köklerine ve geleneklerine sıkı sıkıya bağlı bir teşkilat olarak dikkat çekiyor. Molla Ömer ve arkadaşları tarafından Kandahar’da Diyobend medreselerine bağlı bir medresede kurulan Taliban, tavizsiz adalet anlayışıyla kısa sürede idaresi altına aldığı yerlerde huzur ve sükûneti sağlamayı başardı. 1996-2001 yıllarında Taliban’ın hükmettiği Afganistan’da şeriat kurallarının uygulanması sebebiyle hırsızlık, gasp, cinayet, tecavüz, uyuşturucu gibi insanlık suçları neredeyse bitme noktasına geldi. 2021 yılında dünya gündeminin en çok konuşulan konusu olmayı başaran Taliban, daha uzun yıllar adından sıkça bahsettireceğe benziyor. 

Afganistan’da 1979-1989 yılları arasında 10 yıl süren Sovyet işgalini güç birliğiyle sona erdiren Afgan direniş grupları, Rusların ülkeden kovulmasının ardından iktidar paylaşımında ihtilafa düştü. Çok sayıda direniş grubunun birbirleriyle savaşması sebebiyle Afganistan tam bir kaos ortamına döndü. Afganistan’da işgalci Ruslara karşı 10 yıl boyunca omuz omuza çatışan mücahitler, aralarına sokulan nifak tohumlarına yenik düştü. İşgalden sonra huzura kavuşmayı bekleyen Afganistan halkı, direnişçilerin iç çatışmaları sebebiyle bir kez daha hayal kırıklığına uğradı. Bu süreçte siyasi istikrarsızlık ülkedeki asayiş sorunlarını tetikledi, her türlü yolsuzluk, hırsızlık ve ahlaksızlık meşru hale geldi. Suçluların cezalandırılamadığı, adaletin tesis edilemediği Afganistan’da toplumsal huzuru sağlayacak bir iktidar gücüne her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuluyordu.

MOLLA ÖMER’İN LİDERLİĞİNDE SİYASİ HAREKETE DÖNÜŞTÜ

İşte böyle kasvetli bir ortamda Kandahar’da, Hanefi, Maturidi ve sofi bir hareket olan Diyobend medreselerinde bağlı bir medrese hocası olan Molla Ömer çevresindeki ilim talebelerini ve medrese hocalarını bir araya getirerek Taliban hareketini kurdu. Afganistan’da Sovyet işgaline karşı mücadele veren ve dağınık durumdaki mücahit gruplar da kendilerine ‘Taliban’ diyorlardı fakat Taliban’ın siyasi bir hareket olarak varlık kazanması Molla Ömer’in liderliğinde gerçekleşti. Molla Ömer, Taliban hareketinin kurulma amacını kendi ifadeleriyle şöyle anlatacaktı: “Öğrenci arkadaşımla birlikte Kandahar’da bir medresedeydim. Fesat, hırsızlık, yağmacılık ve cinayet çok yaygınlaşmıştı. Afgan halkı her şeyin iyi olacağına dair inancını yitirmişti. Allah’a tevekkül ettim ve bu öğrenci arkadaşlarımla birlikte çalışmaya koyuldum.” Taliban hareketi, amacını, Afganistan’da İslam hukukunu uygulamak, ülkeyi savaş ağalarından temizlemek ve suçlulardan arındırmak olarak belirleyerek silahlı mücadelesine başladı.

KANDAHAR’DAN KABİL’E UZANAN YOL

Taliban lideri Molla Ömer, öncelikle direniş hareketini başlattığı Kandahar’da hakimiyeti ele geçirdi. Kısa sürede Afgan halkı arasında büyük ilgi toplayan Taliban’a katılımlar hızla artmaya başladı. 1995 yılında Kandahar’la birlikte 12 şehrin hâkimiyetini ele geçiren Taliban hareketi, başkent Kabil’in kapılarına dayandı. Ülkedeki kaos ve kargaşadan bıkan Afgan halkı, Taliban’ı bir kurtuluş umudu olarak gördü ve mücahitlere sahip çıktı. 1996 yılında Afganistan’ın idaresi artık tamamen Taliban’ın elindeydi. Taliban, Afgan topraklarının tamamında İslam hukukunu uygulamaya başladı. Şeriat mahkemelerinin aldığı kararlarla toplumun huzurunu bozan bozguncular en ağır cezalara çarptırıldı. Bu cezalar vesilesiyle yolsuzluk, hırsızlık, arsızlık, uyuşturucu gibi toplumsal sorunlar kısa sürede frenlendi. Taliban’ın ilan ettiği ‘şeriat’ yönetimi birçok dünya ülkesi tarafından tanınmazken Pakistan, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri Taliban hükümetini tanıdıklarını açıkladı.

AFGANİSTAN’A HUZUR VE GÜVEN HÂKİM OLDU

Taliban, 5 yıllık iktidarında dışa kapalı bir siyaset izlemeyi tercih etti. Hareketin dış politikadaki tecrübesizliği Afgan toplumumun dünyayla iletişim sorunu yaşamasına yol açtı. Ekonomik olarak büyük bir refah dönemi yaşanmasa da asayiş ve huzur yönünden Afganistan’ın en sakin dönemi Taliban’ın 1995-2001 yılları arasındaki iktidarı zamanında gerçekleşti. 2007 yılında Amerikan işgalinden feverân eden Afgan bir gazeteci, bu durumu şu sözlerle anlatmıştı: “Taliban iktidardayken bir Afgan sırtına bir çuval altın alıp ülkenin bir ucundan bir ucuna gitse ona kimse dokunamazdı. O adamın malını gasp etmeye meyledecek biri çıkmazdı çünkü bilirdi ki Taliban, hırsızlığı şeriat kurallarına göre en ağır şekilde cezalandırmaktaydı. Ama şimdi öyle mi? Amerikan işgalinde bir Afgan yağmalanırım korkusuyla bir sokaktan bir sokağa eşyasını götüremiyor.” Taliban’ın Afganistan’da sağladığı bu huzur ortamı 2001 yılında başlayan Amerikan ve NATO işgaline kadar devam etti.

KARANLIK SÜREÇ: 11 EYLÜL SALDIRILARI

Amerika Birleşik Devletleri tarihinde en kanlı terör saldırısı olarak kayıtlara geçen ve faillerinin kim olduğu hâlen ispatlanamayan 11 Eylül saldırıları sonrasında George Bush hükümeti Afganistan’daki Taliban hükümetinden El Kaide lideri Usame bin Ladin’i kendisine teslim etmesini istedi. Taliban hükümeti ise ABD yönetiminin Usame bin Ladin’i 11 Eylül saldırılarında sorumlu olduğunu ispatlaması halinde teslim edeceğini duyurdu. Taliban ayrıca Usame bin Ladin’i yalnızca uluslararası bağımsız bir mahkeme tarafından suçlu bulunması durumunda teslim edebileceğini, aksi takdirde himayelerinde bulunan bir Müslüman’ı ABD’ye teslim etmelerinin mümkün olmadığını ifade etti. Taliban’ın bütün diyalog ve çözüm çağrılarını yanıtsız bırakan Washington, çok önceden planladığı hain saldırısını gerçekleştirdi. Bundan sonraki süreçte ABD, aç bir kurdun koyun sürüsüne saldırması gibi İslam toprağı Afganistan’a kanlı işgali başlattı. Aslolan şuydu ki; ABD yıllar öncesinden planladığı Afganistan işgaline 11 Eylül’ü bahane etmişti. Zira ABD’nin Afganistan’daki kirli amaçlarının başında, ezeli rakipleri Çin ve Rusya arasında stratejik toprakları ele geçirerek Orta Asya’daki fitne projelerine bir üs sağlamak geliyordu. ABD ve zulüm ortağı NATO, Usame bin Ladin’i bulma, özgürlük ve demokrasi getirme yalanıyla girdikleri Afganistan’da devasa bir enkaz bırakarak ve ağır bir hezimete uğrayarak def olup gitmek zorunda kaldılar.

ARAŞTIRMA: Abdussamet Karataş/Milli Gazate

İmparatorluklar mezarlığı: Afganistan

# ABD, Afganistan, Taliban

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 18 Temmuz 2024
İmsak 03:47
Güneş 05:40
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:41
Yatsı 22:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü