Bahçesinde Adaçayı Yetişenin Ömrü Uzun Olur!

“Cur moritur homo, cui Salvia crescit in horto?” Ortaçağ’da eski İtalya'da Sa- lernitam Tıp Okulu’nda yapılan eğitimden kalan bu Latince sözlerin Türkçe’si şöyle: “Bahçesinde adaçayı yetişen bir kimse, niçin ölüyor?” Adaçayının sağlık için ne kadar yararlı olduğunu, her derde deva olduğunu açık bir şekilde orta­ya koyan bir ifadeyi, Prof. Dr. Erdem Yeşilada açıklıyor.

SAĞLIK 10.02.2021, 22:49 13.02.2021, 18:07 Ramazan Peri
207
Bahçesinde Adaçayı Yetişenin Ömrü Uzun Olur!

Adaçayının sağlık için ne kadar yararlı olduğunu, her derde deva olduğunu açık bir şekilde orta­ya koyan bir ifade. Akdeniz ülkelerinde yaygın bulunuşu nedeniyle, ülkemiz de dâhil Akdeniz ülkelerinde halk arasında yaygın olarak, binlerce yıldır çeşitli amaçlar ile kullanılan bir bitki adaçayı.

Gribe karşı koruyucu adaçayı gargarası

İçerdiği uçucu bileşenlerin ağız ve boğazda enfeksiyon ve yangılarda (farenjit, jinjivit gibi) yararları nedeniyle, adaçayının en önemli uygulama alanları soğuk algınlığı, grip, bronşit gibi durumlardır. Almanya’da yapılan bir bilimsel klinik çalışmada, boğaz ağrısı (akut viral farenjit) şikâyeti ile hastaneye başvuran 286 kişiye üç gün süre ile gargara olarak adaçayı spreyi uygulanmış. Hastalarda boğaz ağrısı skorunda azalma değerlendirilmeye alınmış. yüzde 5'lik, yüzde 15’lik ve yüzde 30'luk derişimler içerisinde en ideal etkinin yüzde 15’lik derişim ile sağlan­dığı gözlenmiş. Çalışmada etkin bir sonuç için günde 6-9 defa gargara yapılması gerektiği vurgulanmış. Gözlenen başlıca yan etkiler ise yutakta kuruluk ve hafif yanma hissi, yani son derece güvenli. Çok yeni yayımlanan bir diğer klinik çalış­mada ise, adaçayı bu defa ekinezya ile birlikte gargara şeklinde uygulandığında dezenfektan gargaradan daha etkili olduğu gösterilmiş. İsviçre’de hastanelere 3 gün boyunca boğaz ağrısı şikâyeti ile hastaneye başvuran 155 gönüllü üzerin­de yürütülen bu çalışmada, bileşiminde ekinezya ve adaçayı içeren gargaranın, 5 gün süre ile günde 10 defa kullanılması ile üçüncü günden başlayarak etkili olduğu gözlenmiş. Deneyde paralel olarak bir başka grup hastada yürütülen ça­lışmada, 2 saat ara ile ağıza sıkılan bir dezenfektan çözeltisinden (klorhekzidin/li- dokain) daha yüksek etki bulunmuş. Bu bence çok dikkat çekici bir sonuç. Çünkü kuvvetli dezenfektan özelliğini bildiğimiz ve bazı yan etkileri bulunduğunu bile bile kullanmak zorunda kaldığımız klorhekzidinden bile daha etkili.

Adaçayının, bakteri ve virüsler üzerinde etkisini ortaya koyan çalışmalar bunlarla sınırlı değil. Adaçayı yaprağı özütü ve ravent kökü özütü ile hazır­lanan kremin, bir başka virüs tipi olan dudaklarda uçuk enfeksiyonu etkeni üzerinde de etkili olduğu tespit edilmiş. Etkisinin, virüs üzerinde etkisi bilinen bir ilaç olan asiklovir kadar kuvvetli olduğu bildiriliyor.

Bahçesinde Adaçayı Yetişenin Ömrü Uzun Olur

ÖNERİLER ve UYARILAR

Adaçayı gargarası nasıl hazırlanır?

Ülkemizde bildiğim kadarı ile henüz gargara şeklinde hazırlanmış bir ürün bu­lunmuyor. Bu durumda bizim hazırlamamız mümkün. Tıbbi adaçayı (Salvia of- ficinalis) olduğunu bildiğimiz, kalitesine güvenilir adaçayını satın alıp (poşet ise 2-3 adet) kapaklı bir büyük fincana (150 mililitre) koyunuz. Taze kaynatılmış içme suyunu yaklaşık 80 °C'ye gelinceye kadar bekletiniz ve bardağın içine dökünüz. Kapağını kapatıp 5-1 O dakika bekletiniz. Boğazınızın dayanabileceği bir sıcak­lığa gelince, şeker ilave etmeden ağzınıza alıp gargara yapabilirsiniz. Günde 6-9 defa bu çay ile gargara yapın. Çayı her gün taze olarak hazırlamak gerekir. Bu karışım biraz yoğun olduğundan çay olarak içmenizi önermem. Bu tedavi sırasında günde 4-5 defa normal şekilde hazırlanmış adaçayı içilmesi de daha başarılı bir sonuç için yararlı olacaktır.

Adaçayı satın alırken dikkat edilecekler!

Ülkemizde zengin bir adaçayı çeşitliliği görülüyor; seksen kadar farklı türü doğal olarak yetişiyor. Halk arasında “adaçayı" haricinde farklı isimler ile de biliniyor. Şalba, çalba, karaot, kutnu gibi. Özellikle üçyapraklı tipi (elma adaçayı; Salvia triloba) ülkemizin değerli bir ihraç ürünü. Ancak sağlık için yararlı özellikleri öne çıkan türü olan “tıbbi adaçayı" (Salvia officinalis) ülkemizde doğal olarak yetişmi­yor. Bu nedenle, adaçayı için yabancı kaynaklarda belirtilen yararları ülkemizde bulunan diğer türlerden de aynı ölçüde beklememek gerekir. Bildiğim kadarı ile piyasada paketlenmiş halde (süzen ambalajlı) pazarlanan adaçaylarından sade­ce bir kısmı “tıbbi adaçayı" ile hazırlanmaktadır. Bu firmalar adaçayını yurtdışın- daki bazı büyük firmalardan sağlıyorlar. Açıkta satılan adaçayları ise yerli adaçayı türleridir. Dolayısıyla adaçayı satın alırken bu hususu göz önünde bulundurmak­ta yarar var.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada

Yorumlar (0)
3
açık
Namaz Vakti 08 Mart 2021
İmsak 05:56
Güneş 07:21
Öğle 13:20
İkindi 16:33
Akşam 19:09
Yatsı 20:28
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 28 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 27 29
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 27 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Menemenspor 25 27
14. Adanaspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. Tottenham 27 45
7. West Ham 26 45
8. Liverpool 28 43
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 28 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 26 45
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Athletic Bilbao 25 33
9. Celta de Vigo 26 33
10. Granada 26 33
11. Levante 26 32
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 26 20
Günün Karikatürü Tümü