Bahçesinde Adaçayı Yetişenin Ömrü Uzun Olur!

“Cur moritur homo, cui Salvia crescit in horto?” Ortaçağ’da eski İtalya'da Sa- lernitam Tıp Okulu’nda yapılan eğitimden kalan bu Latince sözlerin Türkçe’si şöyle: “Bahçesinde adaçayı yetişen bir kimse, niçin ölüyor?” Adaçayının sağlık için ne kadar yararlı olduğunu, her derde deva olduğunu açık bir şekilde orta­ya koyan bir ifadeyi, Prof. Dr. Erdem Yeşilada açıklıyor.

SAĞLIK 10.02.2021, 22:49 13.02.2021, 18:07 Ramazan Peri
Bahçesinde Adaçayı Yetişenin Ömrü Uzun Olur!

Adaçayının sağlık için ne kadar yararlı olduğunu, her derde deva olduğunu açık bir şekilde orta­ya koyan bir ifade. Akdeniz ülkelerinde yaygın bulunuşu nedeniyle, ülkemiz de dâhil Akdeniz ülkelerinde halk arasında yaygın olarak, binlerce yıldır çeşitli amaçlar ile kullanılan bir bitki adaçayı.

Gribe karşı koruyucu adaçayı gargarası

İçerdiği uçucu bileşenlerin ağız ve boğazda enfeksiyon ve yangılarda (farenjit, jinjivit gibi) yararları nedeniyle, adaçayının en önemli uygulama alanları soğuk algınlığı, grip, bronşit gibi durumlardır. Almanya’da yapılan bir bilimsel klinik çalışmada, boğaz ağrısı (akut viral farenjit) şikâyeti ile hastaneye başvuran 286 kişiye üç gün süre ile gargara olarak adaçayı spreyi uygulanmış. Hastalarda boğaz ağrısı skorunda azalma değerlendirilmeye alınmış. yüzde 5'lik, yüzde 15’lik ve yüzde 30'luk derişimler içerisinde en ideal etkinin yüzde 15’lik derişim ile sağlan­dığı gözlenmiş. Çalışmada etkin bir sonuç için günde 6-9 defa gargara yapılması gerektiği vurgulanmış. Gözlenen başlıca yan etkiler ise yutakta kuruluk ve hafif yanma hissi, yani son derece güvenli. Çok yeni yayımlanan bir diğer klinik çalış­mada ise, adaçayı bu defa ekinezya ile birlikte gargara şeklinde uygulandığında dezenfektan gargaradan daha etkili olduğu gösterilmiş. İsviçre’de hastanelere 3 gün boyunca boğaz ağrısı şikâyeti ile hastaneye başvuran 155 gönüllü üzerin­de yürütülen bu çalışmada, bileşiminde ekinezya ve adaçayı içeren gargaranın, 5 gün süre ile günde 10 defa kullanılması ile üçüncü günden başlayarak etkili olduğu gözlenmiş. Deneyde paralel olarak bir başka grup hastada yürütülen ça­lışmada, 2 saat ara ile ağıza sıkılan bir dezenfektan çözeltisinden (klorhekzidin/li- dokain) daha yüksek etki bulunmuş. Bu bence çok dikkat çekici bir sonuç. Çünkü kuvvetli dezenfektan özelliğini bildiğimiz ve bazı yan etkileri bulunduğunu bile bile kullanmak zorunda kaldığımız klorhekzidinden bile daha etkili.

Adaçayının, bakteri ve virüsler üzerinde etkisini ortaya koyan çalışmalar bunlarla sınırlı değil. Adaçayı yaprağı özütü ve ravent kökü özütü ile hazır­lanan kremin, bir başka virüs tipi olan dudaklarda uçuk enfeksiyonu etkeni üzerinde de etkili olduğu tespit edilmiş. Etkisinin, virüs üzerinde etkisi bilinen bir ilaç olan asiklovir kadar kuvvetli olduğu bildiriliyor.

Bahçesinde Adaçayı Yetişenin Ömrü Uzun Olur

ÖNERİLER ve UYARILAR

Adaçayı gargarası nasıl hazırlanır?

Ülkemizde bildiğim kadarı ile henüz gargara şeklinde hazırlanmış bir ürün bu­lunmuyor. Bu durumda bizim hazırlamamız mümkün. Tıbbi adaçayı (Salvia of- ficinalis) olduğunu bildiğimiz, kalitesine güvenilir adaçayını satın alıp (poşet ise 2-3 adet) kapaklı bir büyük fincana (150 mililitre) koyunuz. Taze kaynatılmış içme suyunu yaklaşık 80 °C'ye gelinceye kadar bekletiniz ve bardağın içine dökünüz. Kapağını kapatıp 5-1 O dakika bekletiniz. Boğazınızın dayanabileceği bir sıcak­lığa gelince, şeker ilave etmeden ağzınıza alıp gargara yapabilirsiniz. Günde 6-9 defa bu çay ile gargara yapın. Çayı her gün taze olarak hazırlamak gerekir. Bu karışım biraz yoğun olduğundan çay olarak içmenizi önermem. Bu tedavi sırasında günde 4-5 defa normal şekilde hazırlanmış adaçayı içilmesi de daha başarılı bir sonuç için yararlı olacaktır.

Adaçayı satın alırken dikkat edilecekler!

Ülkemizde zengin bir adaçayı çeşitliliği görülüyor; seksen kadar farklı türü doğal olarak yetişiyor. Halk arasında “adaçayı" haricinde farklı isimler ile de biliniyor. Şalba, çalba, karaot, kutnu gibi. Özellikle üçyapraklı tipi (elma adaçayı; Salvia triloba) ülkemizin değerli bir ihraç ürünü. Ancak sağlık için yararlı özellikleri öne çıkan türü olan “tıbbi adaçayı" (Salvia officinalis) ülkemizde doğal olarak yetişmi­yor. Bu nedenle, adaçayı için yabancı kaynaklarda belirtilen yararları ülkemizde bulunan diğer türlerden de aynı ölçüde beklememek gerekir. Bildiğim kadarı ile piyasada paketlenmiş halde (süzen ambalajlı) pazarlanan adaçaylarından sade­ce bir kısmı “tıbbi adaçayı" ile hazırlanmaktadır. Bu firmalar adaçayını yurtdışın- daki bazı büyük firmalardan sağlıyorlar. Açıkta satılan adaçayları ise yerli adaçayı türleridir. Dolayısıyla adaçayı satın alırken bu hususu göz önünde bulundurmak­ta yarar var.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada

Yorumlar (0)
17
açık
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:43
Güneş 05:34
Öğle 13:06
İkindi 17:03
Akşam 20:28
Yatsı 22:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü