Bitki Banyolarının Tedavi Edici Etkisi Var mı?

Tıbbi bitki banyosu uygulamalarının, çeşitli renkli özütler ile hazırlanan ve sadece ruha hitap eden kozmetik banyo, insan derisinden rahatlıkla geçerek kanda istenen biyolojik cevabı gösterebile­cek miktarlara ulaşabilmektedir.

SAĞLIK 03.02.2021, 23:11 06.02.2021, 23:06 Ramazan Peri
Bitki Banyolarının Tedavi Edici Etkisi Var mı?

Akşam iş dönüşünde ya da yatmadan önce günün tüm stresini gidermek için, uygun kokular ve bitkiler ilave edilmiş bir küvet ılık su içerisinde banyo yapmak ne güzel olur! Bitki banyoları yüzyıllar boyu birçok hastalığın tedavi­sinde etkili bir şekilde uygulanmasına karşılık, tedavi edici etkisi olup olmadı­ğı sürekli olarak tartışılmaktadır. Bazı uzmanlar etkinin sadece suyun rahat­latıcı etkisine bağlı olarak psikolojik olduğunu ileri sürerken, diğer bir grup tıbbi bitki banyolarının bazı hastalıkların tedavisinde etkili olduğu görüşünü savunmaktadır. Hangisi doğru?

Yürütülen bilimsel çalışmalar, tıbbi bitki banyolarının etkinliğini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Burada önemli olan husus, “tıbbi bitki banyosu” uygulamalarının, çeşitli renkli özütler ile hazırlanan ve sadece ruha hitap eden “kozmetik banyo” uygulamalarından ayırımının iyi bilinmesi ve bilinçli olarak uygulanmasıdır. Bilindiği gibi, yağda çözünen (lipofilik) özellikte maddeler, insan derisinden rahatlıkla geçerek kanda istenen biyolojik cevabı gösterebile­cek miktarlara ulaşabilmektedir. Bu özellikten yararlanarak, bazı ilaçların cil­de yapıştırılarak “trandermal bantlar” halinde uygulandığını görüyoruz. Diğer taraftan, uçucu yağlar gibi uçucu özellikte madde karışımları da solunduğun­da aynı şekilde burun mukozasından emilerek etkilerini gösterebilmektedir. Şüphesiz, banyo suyunun uygun sıcaklıkta olması, uçucu yağların yavaş yavaş buharlaşarak burun mukozasından emilimini kolaylaştıracaktır. Uygun banyo suyu sıcaklığı kişisel tercihlere göre değişmekle birlikte, genellikle 36-38 dere­ce arasındadır. Ancak kalp yetmezliği, kalpte ritim bozukluğu olanlarda bu tip banyo uygulamaları önerilmemektedir. Uçucu yağların tedavi edici etkilerin­den günümüzde giderek popüler hale gelen “aromaterapi” uygulamalarında da yararlanılmaktadır.

Tıbbi banyo tedavilerinde, banyo alınan süre ve banyo sonrası yapılması gereken uygulamalar da önemlidir. Banyonun, rahatlatıcı bir ortam sağlanarak en az 30 dakika kadar sürdürülmesi, banyo sonrası bir saat kadar yatarak din­lenilmesi beklenen yararı artırmaktadır.

Bitki Banyolarının Tedavi Edici Etkisi Var mı?

Tıbbi banyo uygulamaları için bilimsel kaynaklarda yer alan bazı öneriler­den bahsedelim. Çam yapraklarından elde edilen özüt, uçucu yağın yanı sıra tannik asit (yüzde 15-16) taşır ve sinirsel şikâyetlerde önerilmektedir. Çam ağacının kabuklarından elde edilen özütte ise tannik asit oranı daha yüksektir (yüzde 26-28) ve romatizmal şikâyetlerde daha etkilidir.

Biberiye özütü (yüzde 5) ile hazırlanan banyoların uyarıcı etkisi bulunmak­tadır. Bu nedenle sabah uyandıktan sonra güne zinde girebilmek için öneril­mektedir. Yorgun bir günden sonra ayak banyosu olarak bacaklardaki dolaşı­mı uyarmak üzere akşamları uygulanması yararlı olmaktadır.

Lavanta ve melisa uçucu yağı sinir sistemi üzerinde yatıştırıcı etkisi ne­deniyle akşam yatmadan önce günün yorgunluğunu giderip rahat uyumak için önerilmektedir. Taşıdığı linalol ve linalil asetatın yatıştırıcı etkisi deneysel olarak da ortaya konulmuştur. Çok yeni yayınlanan bir deneysel çalışmada, linalolün yatıştırıcı etkisine rağmen herhangi bir motor işlev bozukluğuna yol açmadığı gösterilmiştir.

Papatya özütü ile hazırlanan tıbbi bitki banyoları özellikle cilt sorunları, kaşıntılı iyileşmeyen yaralar, ekzema vb üzerinde yararlı olabilmektedir. Ay­rıca hemoroit şikâyeti olanları gerek yangı giderici ve gerekse spazm giderici özelliği ile rahatlatmaktadır.

Tıbbi bitki banyoları ile ilgili uygulama örnekleri bu kadarla sınırlı değil, şüphesiz. Önemli olan husus, bilinçli olarak uygulanması, kullanılan bitki materyalleri ve uçucu yağların kalitesinden emin olunması. Çünkü piyasada sentetik olarak kimyasal maddeler kullanılarak hazırlanan yapay uçucu yağlar çok yaygın.

Bitki Banyolarının Tedavi Edici Etkisi Var mı

ÖNERİLER I UYARILAR

Uçucu yağ satın alırken dikkat edilecek noktalar!

Uçucu yağlar değerli olduğundan maalesef sıklıkla sahtecilik yapılmaktadır. Bu amaçla ya alkol ile seyreltilerek satılmakta ya da ucuz sabit yağlar (ayçiçek yağı, fındık yağı) ile miktarı artırılmaktadır. Bunu anlamak için bir beyaz kâğıda uçucu yağ örneği damlatılır ve fırında bir süre ısıtılır. Eğer yağlı bir iz kalırsa sabit yağ ile katıştırıldığı anlaşılır. Saf uçucu yağ buharlaşarak uçacağından iz bırakmaz. Diğer taraftan, uçucu yağlar uzun süre bekletildiğinde ve gün ışığı ile bozunarak reçineleşir, katılaşır. Bu nedenle, renkli şişelerde, ışıktan uzakta, buzdolabının kapak kısmında, sıkı kapalı ve üzerinde boşluk kalmayacak şe­kilde saklanmalıdır.

Saf uçucu yağlar nasıl, ne miktarda ve hangi sıklıkta kullanılmalı?

Uçucu yağlar tahriş edici özellikte olduğundan cilde masaj şeklinde uygulana­caksa, lavantayağı hariç diğerlerini doğrudan cilt üzerine sürmekten kaçınılmalı­dır. Cilde sürmek için yüzde 5-1 O oranında uçucu yağ taşıyan sabit yağ ile sey­reltilmiş ürünler kullanılır. Yani 10-20 misli sabit yağ ilave edilmelidir. Kullanılacak sabit yağın kalitesi ciltten emilim için önemlidir. Ayrıca sabit yağın kokusu uçucu yağın kokusunu olumsuz etkilememelidir.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada

Yorumlar (0)
21
açık
Namaz Vakti 25 Haziran 2022
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü