Çemen Tohumu: Tip-2 Şeker Hastaları için Bitkisel Bir İlaç

Dünyada 150 milyon olan şeker hastası sayısının, 2025 yılında iki katına çıkarak 300 milyonun üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor. Çemen Tohumu, kan şekerinin ani yük­selmesini önlerken, insülinin üretildiği beta hücrelerini uyararak, insülin üretimi ve etkinliğini artırmakta, somatostatin ve glikoz seviyelerini etkilememektedir.

SAĞLIK 17.04.2021, 21:21 17.04.2021, 21:39 Ramazan Peri
Çemen Tohumu: Tip-2 Şeker Hastaları için Bitkisel Bir İlaç

Günümüz toplumunda giderek yaygınlaşan yüksek kalorili beslenme alış­kanlıkları, masa başında geçirilen süredeki artış (bilgisayar vb) ve bunlara bağlı olarak gelişen şişmanlığın yanı sıra, ortalama yaşam süresinin uzaması sonucu bazı hastalıkların gelişme riskinde dikkat çekici bir artış görülüyor. Kişilerde genetik yatkınlık da bulunması durumunda, karşılaşılabilecek en önemli so­runlardan biri de şeker hastalığı. Bazı uzmanlar şeker hastalığını kısaca “yaş­lanmayı hızlandıran bir etken’’ olarak tanımlıyor. Dünyada 150 milyon olan şeker hastası sayısının, 2025 yılında iki katına çıkarak 300 milyonun üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Hastalığın kalıcı tedavisine yönelik araştırmalar henüz sonuçsuz kaldığın­dan, hastaların ömür boyu ilaç tedavilerini uygulaması gerekiyor. Bu uygu­lamalar sırasında ortaya çıkabilen yan etkiler ve gelişebilen ilaç direnci ne­deniyle hastalar tamamlayıcı ve alternatif tedavi seçeneklerine yönelebiliyor. Aslında Tip-2 şeker hastalığı (insüline bağlı olmayan tip), bitkisel ilaçların en sık olarak kullanıldığı hastalık olarak biliniyor. Yükselmiş kan şekerini düşü­rerek (hipoglisemik) ya da kan şekerinin artışını engelleyerek (antihipergli- semik) etki gösteren, meyve, sebze ya da çay olarak uygulanabilen çok sayıda bitki bulunuyor. Deneysel modellerin (deney hayvanlarında ya da enzimatik) oldukça basit ve etkili olması nedeniyle yeni, etkili ve güvenilir ilaç molekülleri keşfedilmesi amacıyla bu bitkisel ürünlerin şeker hastalığında etkili olup ola­mayacağı hususunda çok sayıda araştırma yapılmış.

Çemen Tohumu

Çemen kolesterol ve lipidi düşürüyor

Çemenotu tohumu, lezzetine aşina olduğumuz, pastırma yapımında kul­landığımız bir baharat. Tip-2 şeker hastalığında etkili olduğu deneysel olarak ortaya konulmuştur. Etkisi çok yönlü mekanizmalara dayandırılmaktadır. Ya­pısında yüzde 50 lif (yüzde 30’u çözünür, yüzde 20’si çözünmeyen lif) taşıdığı için yemek sonrası besinlerin emilimini yavaşlatarak, kan şekerinin ani yük­selmesini önlerken (antihiperglisemik), taşıdığı steroidal saponinler kan şeke­rini düşürücü (hipoglisemik), yapısındaki bir amino asit bileşeni de (4-hidrok- si izolösin) insülinotropik etki göstermektedir. Yani insülinin üretildiği beta hücrelerini uyararak, insülin üretimi ve etkinliğini artırmakta, somatostatin ve glikoz seviyelerini etkilememektedir. Bu nedenle çemenotu tohumunun şeker hastalarında ilaç olarak yararlanılmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Çementohumunun ayrıca alfa-glikozidaz enzimini baskılayıcı etkisi bulun­maktadır. Bu suretle nişastalı gıdaların bağırsaklarda parçalanarak şekere dö­nüşümü azaltılmaktadır. Görüldüğü gibi çementohumu Tip-2 şeker hastaları için gerçekten çok yönlü bir bitkisel ilaç.

Çemenotu tohumunun bir diğer önemli etkisi ise serum trigliserit, total kolesterol ve kötü kolesterol (LDL-C) seviyelerini düşürmesidir. Bu etkisi, muhtemelen yapısındaki saponin tipi bileşenlerin safra salgısını artırıcı etkisi ve kolesterolle saponinlerin çözünmeyen kompleks oluşturarak, emilemeden atılmasına bağlıdır. Genelde gıda olarak da kullanıldığı için çementohumunun zararsız olduğu düşünülüyor.

Çemen Tohumu

Çementohumu güvenilir mi?

Çementohumunun kullanımı eski Hint tababetine (Ayurveda) dayanmak­tadır. Halk arasında binlerce yıldır tababette kullanılan ve ayrıca baharat ola­rak besinlerimizde yer alan bu tohumların zararsız olduğu düşüncesi yaygın­dır. Yapılan bazı çalışmalarda şeker hastalarında 6 ay süresince günde 25 gram verildiğinde herhangi bir organ hasarı ya da doku değişikliği gözlenmemiştir. Ancak çementohumunun sınırsız bir şekilde ve gelişigüzel kullanımından ka­çınılması gerekir. Özellikle allerjik yapılı kişilerde, nohuda duyarlı olanlarda (çapraz duyarlılık) dikkatle kullanılmalıdır. Bazı kişilerde ishal, gaz ve baş dönmesine yol açabilmektedir. Lifli yapısı nedeniyle birlikte alınan ilaçların emilimini engelleyebilir. Bu nedenle, çementohumu ile ilaçların 1-2 saat ara ile alınması daha doğru olacaktır.

Çementohumunun, şeker hastası olmayan kişilerde, kan şekeri seviyesi üzerinde belirgin bir etkisi bulunmamaktadır. Ancak şeker hastalarında kan şekerini düşürücü ilaçlar ile birlikte kullanılması durumunda, ilacın etkisini kuvvetlendirerek kan şekerinin aşırı düşmesi sonucu şok görülebilir. Bu husu­sa dikkat edilmesi önemlidir.

Çemenin ağır kokusunun sırrı nedir?

Çementohumu kullanılması ile ilgili sanırım en önemli sorun ter, idrar ve tüm vücut sıvılarındaki ağır koku ki, sıcak yaz günlerinde tahammülün de ötesinde! Bu kokunun bileşimi ile ilgili çok yeni yapılmış bir bilimsel çalışma dikkatimi çekti. İlginç olması nedeniyle sîzlerle paylaşmak istedim. İki erkek gönüllünün koltuk altı terinden özel yöntem ile (üst katman katıfaz mikrotü- ketme tekniği) numuneler alındıktan 2 gün sonra, gönüllülere günde 10 gram çementohumu ile hazırlanmış çay verilmiş ve tüm gün boyunca ter örnekleri alınmış. Ardından ter örneklerindeki kokuya neden olan uçucu bileşenler özel teknik ile (gaz kromatografısi) analiz edilerek karşılaştırılmış. Çementohumu verildikten sonra, terin bileşiminde tespit edilen onaltı maddeden sekizinin yapısı belirlenmiş. İlginç olan husus, belirlenen bu bileşiklerin, genellikle teker teker olduğunda hoşumuza giden kokuları olduğu halde, karışım durumunda (bilinmeyenlerle birlikte) hoş olmayan bir kokuya sahip olması. Mesela kafur kokusu (kamfen), limon kokusu (geranial), çam kokusu (beta-pinen), karanfil kokusu (beta-karyofılen), tatlı meyvemsi koku (neril asetat ve alfa selinen) gibi güzel kokuların, bu şekilde ağır bir koku yaratabileceğini düşünebilir miydiniz?

ÖNERİLER I UYARILAR

Çementohumu çayı nasıl hazırlanmalı?

Kaynatılarak (dekoksiyon) şeklinde hazırlanır. Önerilen derişim yüzde 5'dir. Par­çalanmış tohumlardan bir tatlı kaşığı alınıp, bir bardak soğuk su içerisine atılarak kaynatılır.

Hangi sıklıkta ve ne miktarda kullanılmalı?

Çay halinde günde 2-3 defa içilir.

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 18 Temmuz 2024
İmsak 03:47
Güneş 05:40
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:41
Yatsı 22:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü