Çemen Tohumu: Tip-2 Şeker Hastaları için Bitkisel Bir İlaç

Dünyada 150 milyon olan şeker hastası sayısının, 2025 yılında iki katına çıkarak 300 milyonun üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor. Çemen Tohumu, kan şekerinin ani yük­selmesini önlerken, insülinin üretildiği beta hücrelerini uyararak, insülin üretimi ve etkinliğini artırmakta, somatostatin ve glikoz seviyelerini etkilememektedir.

SAĞLIK 17.04.2021, 21:21 17.04.2021, 21:39 Ramazan Peri
Çemen Tohumu: Tip-2 Şeker Hastaları için Bitkisel Bir İlaç

Günümüz toplumunda giderek yaygınlaşan yüksek kalorili beslenme alış­kanlıkları, masa başında geçirilen süredeki artış (bilgisayar vb) ve bunlara bağlı olarak gelişen şişmanlığın yanı sıra, ortalama yaşam süresinin uzaması sonucu bazı hastalıkların gelişme riskinde dikkat çekici bir artış görülüyor. Kişilerde genetik yatkınlık da bulunması durumunda, karşılaşılabilecek en önemli so­runlardan biri de şeker hastalığı. Bazı uzmanlar şeker hastalığını kısaca “yaş­lanmayı hızlandıran bir etken’’ olarak tanımlıyor. Dünyada 150 milyon olan şeker hastası sayısının, 2025 yılında iki katına çıkarak 300 milyonun üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Hastalığın kalıcı tedavisine yönelik araştırmalar henüz sonuçsuz kaldığın­dan, hastaların ömür boyu ilaç tedavilerini uygulaması gerekiyor. Bu uygu­lamalar sırasında ortaya çıkabilen yan etkiler ve gelişebilen ilaç direnci ne­deniyle hastalar tamamlayıcı ve alternatif tedavi seçeneklerine yönelebiliyor. Aslında Tip-2 şeker hastalığı (insüline bağlı olmayan tip), bitkisel ilaçların en sık olarak kullanıldığı hastalık olarak biliniyor. Yükselmiş kan şekerini düşü­rerek (hipoglisemik) ya da kan şekerinin artışını engelleyerek (antihipergli- semik) etki gösteren, meyve, sebze ya da çay olarak uygulanabilen çok sayıda bitki bulunuyor. Deneysel modellerin (deney hayvanlarında ya da enzimatik) oldukça basit ve etkili olması nedeniyle yeni, etkili ve güvenilir ilaç molekülleri keşfedilmesi amacıyla bu bitkisel ürünlerin şeker hastalığında etkili olup ola­mayacağı hususunda çok sayıda araştırma yapılmış.

Çemen Tohumu

Çemen kolesterol ve lipidi düşürüyor

Çemenotu tohumu, lezzetine aşina olduğumuz, pastırma yapımında kul­landığımız bir baharat. Tip-2 şeker hastalığında etkili olduğu deneysel olarak ortaya konulmuştur. Etkisi çok yönlü mekanizmalara dayandırılmaktadır. Ya­pısında yüzde 50 lif (yüzde 30’u çözünür, yüzde 20’si çözünmeyen lif) taşıdığı için yemek sonrası besinlerin emilimini yavaşlatarak, kan şekerinin ani yük­selmesini önlerken (antihiperglisemik), taşıdığı steroidal saponinler kan şeke­rini düşürücü (hipoglisemik), yapısındaki bir amino asit bileşeni de (4-hidrok- si izolösin) insülinotropik etki göstermektedir. Yani insülinin üretildiği beta hücrelerini uyararak, insülin üretimi ve etkinliğini artırmakta, somatostatin ve glikoz seviyelerini etkilememektedir. Bu nedenle çemenotu tohumunun şeker hastalarında ilaç olarak yararlanılmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Çementohumunun ayrıca alfa-glikozidaz enzimini baskılayıcı etkisi bulun­maktadır. Bu suretle nişastalı gıdaların bağırsaklarda parçalanarak şekere dö­nüşümü azaltılmaktadır. Görüldüğü gibi çementohumu Tip-2 şeker hastaları için gerçekten çok yönlü bir bitkisel ilaç.

Çemenotu tohumunun bir diğer önemli etkisi ise serum trigliserit, total kolesterol ve kötü kolesterol (LDL-C) seviyelerini düşürmesidir. Bu etkisi, muhtemelen yapısındaki saponin tipi bileşenlerin safra salgısını artırıcı etkisi ve kolesterolle saponinlerin çözünmeyen kompleks oluşturarak, emilemeden atılmasına bağlıdır. Genelde gıda olarak da kullanıldığı için çementohumunun zararsız olduğu düşünülüyor.

Çemen Tohumu

Çementohumu güvenilir mi?

Çementohumunun kullanımı eski Hint tababetine (Ayurveda) dayanmak­tadır. Halk arasında binlerce yıldır tababette kullanılan ve ayrıca baharat ola­rak besinlerimizde yer alan bu tohumların zararsız olduğu düşüncesi yaygın­dır. Yapılan bazı çalışmalarda şeker hastalarında 6 ay süresince günde 25 gram verildiğinde herhangi bir organ hasarı ya da doku değişikliği gözlenmemiştir. Ancak çementohumunun sınırsız bir şekilde ve gelişigüzel kullanımından ka­çınılması gerekir. Özellikle allerjik yapılı kişilerde, nohuda duyarlı olanlarda (çapraz duyarlılık) dikkatle kullanılmalıdır. Bazı kişilerde ishal, gaz ve baş dönmesine yol açabilmektedir. Lifli yapısı nedeniyle birlikte alınan ilaçların emilimini engelleyebilir. Bu nedenle, çementohumu ile ilaçların 1-2 saat ara ile alınması daha doğru olacaktır.

Çementohumunun, şeker hastası olmayan kişilerde, kan şekeri seviyesi üzerinde belirgin bir etkisi bulunmamaktadır. Ancak şeker hastalarında kan şekerini düşürücü ilaçlar ile birlikte kullanılması durumunda, ilacın etkisini kuvvetlendirerek kan şekerinin aşırı düşmesi sonucu şok görülebilir. Bu husu­sa dikkat edilmesi önemlidir.

Çemenin ağır kokusunun sırrı nedir?

Çementohumu kullanılması ile ilgili sanırım en önemli sorun ter, idrar ve tüm vücut sıvılarındaki ağır koku ki, sıcak yaz günlerinde tahammülün de ötesinde! Bu kokunun bileşimi ile ilgili çok yeni yapılmış bir bilimsel çalışma dikkatimi çekti. İlginç olması nedeniyle sîzlerle paylaşmak istedim. İki erkek gönüllünün koltuk altı terinden özel yöntem ile (üst katman katıfaz mikrotü- ketme tekniği) numuneler alındıktan 2 gün sonra, gönüllülere günde 10 gram çementohumu ile hazırlanmış çay verilmiş ve tüm gün boyunca ter örnekleri alınmış. Ardından ter örneklerindeki kokuya neden olan uçucu bileşenler özel teknik ile (gaz kromatografısi) analiz edilerek karşılaştırılmış. Çementohumu verildikten sonra, terin bileşiminde tespit edilen onaltı maddeden sekizinin yapısı belirlenmiş. İlginç olan husus, belirlenen bu bileşiklerin, genellikle teker teker olduğunda hoşumuza giden kokuları olduğu halde, karışım durumunda (bilinmeyenlerle birlikte) hoş olmayan bir kokuya sahip olması. Mesela kafur kokusu (kamfen), limon kokusu (geranial), çam kokusu (beta-pinen), karanfil kokusu (beta-karyofılen), tatlı meyvemsi koku (neril asetat ve alfa selinen) gibi güzel kokuların, bu şekilde ağır bir koku yaratabileceğini düşünebilir miydiniz?

ÖNERİLER I UYARILAR

Çementohumu çayı nasıl hazırlanmalı?

Kaynatılarak (dekoksiyon) şeklinde hazırlanır. Önerilen derişim yüzde 5'dir. Par­çalanmış tohumlardan bir tatlı kaşığı alınıp, bir bardak soğuk su içerisine atılarak kaynatılır.

Hangi sıklıkta ve ne miktarda kullanılmalı?

Çay halinde günde 2-3 defa içilir.

Yorumlar (0)
16
açık
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 06:33
Güneş 08:04
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü