'Deli Bal' Tehlikesi; Fazla Tüketen Hastanelik Oluyor

Artan bal tüketimine karşı uzmanlar ve bal üreticileri, 'orman gülü' bitkisinden üretilen 'deli bal'ın ölçüsüz tüketiminin, zehirlenme ve ölümlere neden olabileceğine dikkat çekerek, uyarıda bulundu. Soğuk algınlığının yanı sıra tansiyon düşürmede de etkili olan 'deli bal'ın, günde en fazla 1 çay kaşığı ölçüsünde tüketilmesi öneriliyor.

SAĞLIK 14.01.2021, 13:00 Ramazan Peri
'Deli Bal' Tehlikesi; Fazla Tüketen Hastanelik Oluyor

Dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınından korunmak isteyen vatandaşlar, virüse karşı bağışıklık sistemini güçlendirici özelliği ile Karadeniz’de üretilen ballara yoğun talep gösteriyor. Trabzon’un Sürmene ilçesinde yörede ‘deli bal’ olarak bilinen baldan yemeleri sonucu 2 kişinin zehirlenmesinin ardından, bal tüketenler arasında 'deli bal’ tartışma konusu oldu. Artan bal tüketimine karşı uzmanlar, arıların ‘orman gülü’ bitkisi nektarından ürettikleri ‘deli bal’ın ölçüsüz tüketiminin zehirlenmelere hatta ölüme neden olabileceğine dikkat çekerek, soğuk algınlığı ve öksürüğün yanı sıra astım, bronşit, halsizlik, boğaz yanması, balgam, mide rahatsızlıkları, gastrit ve sindirim tedavisinde etkili olan ‘deli bal’ın, günde en fazla 1 çay kaşığı ölçüsünde tüketilmesini, daha fazlasından da kaçınılmasını öneriyor. Yörede özel ve sınırlı sayıda üretilen ‘deli bal’, kilosu 180 ila 250 liradan alıcı buluyor.

'TÜM BALLAR 'DELİ BAL' DEĞİLDİR'

‘Deli bal’ ile ilgili deneysel ve birçok klinik çalışmaları bulunan Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Süleyman Türedi, kendine özgü bir balın kullanımının milattan önce 400’lü yıllara dayandığını söyledi. Prof. Dr. Türedi, "Karadeniz Bölgesi hem ülkemiz için hem dünya için çok önemli bir bal üretim merkezi. Çok kaliteli ballar var; başta Anzer olmak üzere, bal, bölgemizde çok değerli bir ürün. Üstüne basarak söylememiz lazım ki Doğu Karadeniz'de veya Karadeniz Bölgesi'nde üretilen bütün ballar zehirli değil ve bütün ballar ‘Deli bal’ değildir. ‘Deli bal’ dediğimiz bal özellikli bir bal; kendine özgü bir bal, içinde bulundurmuş olduğu bazı kimyasal bileşiklerden dolayı çeşitli bitki özlerinden elde edilen kimyasal bazı bileşiklerden dolayı bu ismi almış" dedi.

'MİKTARINA GÖRE ÖLDÜRÜCÜ OLABİLİYOR'

‘Deli bal’ın ölçüsüz kullanımının insanların ölümüne kadar yol açabilen zehirlenmelere yol açabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Türedi, "Bu çiçeklerden elde edilen ballar, grayanotoksin içerdikleri için bunlar ‘deli bal’ olarak adlandırılıyor. Karadeniz Bölgesi'nde her bal grayanotoksin miktarına göre değişir. Dolayısıyla her bal ‘deli bal’ olarak isimlendirilmez. Çok düşük miktarda olduğunda gerçekten olumlu etkiler de görülebilir ama yüksek miktarlarda olduğunda, ki; o zaman hayatı tehdit edecek kadar sıkıntıya yol açabilir. Karadeniz Bölgesi'ndeki ballar genel olarak en kaliteli ballarsa da ‘Deli bal’ konusunda dikkatli olunması lazım. Çünkü hayatı tehdit eden, insanların ölümüne kadar yol açabilen zehirlenmelere yol açabiliyor. Fazla tüketilmesi durumunda, özellikle kalpte yavaşlama ve tansiyonda düşmeye yol açıyor. Alınan miktara göre değişkenlik göstermekle beraber, kalbin durması, insanın hayatını kaybetmesine kadar götürebiliyor. Erken dönemde tedavi edilirse nispeten kolay sayılabilir ama bazen ilaç tedavisine yanıt vermeyen işte kalbe pil takmaya kadar gidebilecek daha komplike tedavilere gerek gösterebiliyor" diye konuştu.

'HER ŞEYİN FAZLASI ZEHİRDİR'

‘Deli bal’ tüketiminde dikkatli olunmasını gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Türedi, "Yerel halk ‘deli bal’ı biliyor, tanıyor. Daha koyu daha böyle acımsı tatlı, boğazı yakan, kestane balı kıvamında formu var. Arıcılar satarken ‘deli bal’ şeklinde satarlar. Piyasada bulma ihtimaliniz var. Kullanıcılar da bunu bilir; yani normal bir bal gibi böyle ekmeğin üzerine sürüp kaşık kaşık günlük tüketilebilecek falan bir şey değil. Günlük bir çay kaşığı bile alınması insanda bu hayatı tehlikelerinin oluşmasına yol açabilir. Alternatif tıpta kullanıyor, bağışıklığı artırma yönünde, cinsel güç artırıcı olarak kullanılabiliyor, ağrı kesici tansiyon düşürücü falan birçok böyle farklı kullanım alanları söz konusu. Ama aslında her şeyin fazlası bir zehir. Tabii ki tedbirli olunması gerekir" şeklinde konuştu.

'BİR NEVİ İLAÇ, BİR NEVİ ZEHİR'

'Deli bal' tüketilmesinde riskler bulunduğuna da işaret eden Prof. Dr. Türedi, "Elbette ki bazı olumlu etkilerini gördükleri için tüketiliyor. Bu balın satışına yönelik kısıtlamaların getirdiği olumlu sonuçlar oldu. Konuyla ilgili arkadaşlarımızla deneysel çalışmalar yaptık. Belirli dozlarda bunların olumlu, gerçekten etkilerinin olduğu da görüldü. Bu bal, bir nevi ilaç, bir nevi zehir. Burada denge ve ölçü önemli. İlaç olarak kullanırken aynı zamanda büyük bir riski de göz önüne almış oluyoruz. En önemli tavsiye şu: ‘deli bal’ olmasına gerek yok, bölgedeki kullanıma uygun üretilen tüm ballar aslında uygun kullanıldığında bir şifa. Kanser hastalığı tedavisinde olumlu etkileri olduğu yönde net bilgiler var. ‘Deli bal’ tüketilmesinde riskler var bence bundan kaçınmakta fayda var" ifadelerinde bulundu.

DELİ BALDAN ZEHİRLENDİ 'ÇORBA GİBİ YEDİK' DEDİ

Kentte, ‘deli bal’ olarak bilinen baldan fazla tüketmesi sonucu rahatsızlanıp tedaviye alındığı hastanede sağlığına kavuşan Alaattin Demirci (60), o anları anlattı. ‘Deli bal’ı yerken ölçüyü kaçırdığını itiraf edip, herkese 1 çay kaşığı ölçüsü önerisinde bulunan Demirci, "Kendimi tamamen kaybettim. Biz tattık demeyelim, çorba gibi yedik. 1 saat içinde etkisini gösterdi. Ayağa kalmak istedim, kalkamadım, yere yığıldım. Sonrasını hatırlamıyorum. Daha önce de başıma geldi. Dikkat edip, ölçüyü kaçırmamak gerekiyor. Çok faydaları var. Aşırı tüketince hastanelik oluyoruz. Kahvaltıda gibi yememek lazım. Bal ‘deli’ ama ‘akıllı’ tüketmek gerekir" dedi.

'BU BAL, KAHVALTILIK BAL DEĞİLDİR'

Bölgede arıcılık yapan Osman Çakır ise şifa kaynağı olarak nitelendirdiği ‘deli bal’ın bilinçli tüketilmesi gerektiğini söyleyerek, "Müşterilerim geldiğinde bu baldan tatmamışsa, kendilerine uyarılarda bulunuyoruz. Eğer tansiyon hastası değilse en fazla 1 tatlı kaşığı olarak tüketilmesi yönünde uyarıyoruz. Çok fazla tüketildiğinde bu nabız ve tansiyon düşüklüğüne neden olup, inanları hastanelik edebilir. Soğuk algınlığı başta olmak üzere pek çok hastalığa şifa kaynağıdır. Bu bal, kahvaltılık bir bal değildir, bu şifa içindir. Cüzi kullanımda fayda sağlar. Fazlası da zarara dönüşebilir" diye konuştu.

DELİ BAL NEDİR?

Deli bal, arıların beyaz ormangülü ve Kafkas ormangülü çiçeklerinden elde ettiği, halk arasında 'bal tutması' denilen olaya (deli bal zehirlemesi) sebep olan arı ürünü. Halk arasında 'tutan bal' da denilir. Ormangülleri türleri, Türkiye'de Karadeniz ikliminin görüldüğü deniz seviyesinde 3 bin metre yüksekliğe kadar olan bölgelerde yetişir. Deniz seviyesinde mayıs ayında açan çiçekler yüksek alanlarda yaz süresince açıktır. Dalı, yaprakları, çiçekleri de zehirli olan bitkiye halk arasında kuzu katili, dana katili de denilmektedir. Deli balı alışkın olmayan kişilerin az miktarda tüketmeleri bile sağlık sorunları oluşmasına neden olmaktadır. Avrupa'da doktor gözetiminde tansiyon düşürücü olarak kullanılmaktadır.

DELİ BAL ZEHİRLENMESİNİN BELİRTİLERİ

Acı balın içinde yer alan grayanotoksin maddesi zehirlenmeye neden olmaktadır. Belirtileri şunlardır; kalp ritmi bozukluğu, boğazda yanma, deride ve gözde kızarma, bulantı, kusma, ağız ve burunda kaşınma, tükürükte artış, bulanık görme veya geçici körlük, baş ağrısı ve dönmesi, ishal, tansiyon düşüklüğü, bilinç kaybı. Bir kaşık bal tüketilmesiyle genellikle 1- 1,5 saat içinde etkileri görülmeye başlanır.

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 14 Haziran 2024
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:09
İkindi 17:09
Akşam 20:45
Yatsı 22:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü