Greyfurt Suyunun İlaçlarla Etkileşimine Dikkat!

Greyfurt narenciyeler içerisinde en yüksek C vitamini içeriğine sahip bir meyve ancak, Greyfurt suyu bu enzimlerden biri üzerinde (CYP 3A4) baskılayıcı etkiye sahip olduğundan aldığımız ilaç işlemlere uğrayamamakta ve dolayısıyla yüksek miktarda emilerek zararlı etkiler gösterebilmektedir. Peki Ne yapmalıyız? Prof. Dr. Erdem Yeşilada açıklıyor.

SAĞLIK 10.02.2021, 23:23 14.02.2021, 15:35 Ramazan Peri
Greyfurt Suyunun İlaçlarla Etkileşimine Dikkat!

Sonbahar-kış aylarının narenciye çeşitlerinden biri olan greyfurttan, ekşi lezzeti nedeniyle daha ziyade meyve suyu olarak yararlanılıyor. Özellikle son­bahar aylarının bir ısınan, bir soğuyan değişken hava koşullarından kendimizi koruyabilmek için, bağışıklığımızı kuvvetlendirecek C vitamini ve diğer bitki­sel ürünler ile desteklemek akılcı olacaktır. Yapılan çalışmalar narenciyelerin içerisinde bulunan C vitamininin daha yüksek oranda emilebildiğini ortaya koyuyor. Greyfurt ise en yüksek C vitamini içeriğine sahip.

Greyfurt Suyu

Greyfurt Suyunun İlaçlarla Etkileşimine Dikkat!

Meyve suyu ile birlikte ilaç içilmemesine dair en çok bilinen örnek “greyfurt suyu”. Bazı ilaçların, bilhassa kolesterol ilaçlarının (statinler) emilimini artırdığı, dolayısıyla ilaçların bazı yan etkilerinin belirginleştiği bildirilmektedir. Bu nedenle, bazı uzmanlar ilaçlardan en az 2 saat önce ve sonrasında greyfurt suyu içilmemesi gerektiğini, diğer bir kısım uzman ise greyfurt suyu bileşenlerinin vücutta uzun süre kaldığı için greyfurt suyu içilen dönemde ilaç kullanılmaması gerektiğini savunuyor. Bence bu ikinci grup önlem fazla abartılı, çünkü greyfurt suyu enzim üzerindeki etkisini bağırsak lümeninde gösterdiği için bu kadar uzun süre bağırsak lümeninde kalabilmesi mümkün değil. Yani alınan ilaçla arasında 2 saatlik bir süre bırakmak yeterli.

Greyfurt suyunun bu etkisinin başlıca nedeni, aldığımız ilaçların büyük bir kısmı sitokrom p450 adı verilen bir enzim grubu tarafından karaciğerimizde bir seri işlemlere tabi tutulmaktadır (metabolizma, emilim, atılım vd.).  Greyfurt suyu bu enzimlerden biri üzerinde (CYP 3A4) baskılayıcı etkiye sahip olduğundan aldığımız ilaç işlemlere uğrayamamakta ve dolayısıyla yüksek miktarda emilerek zararlı etkiler gösterebilmektedir.

Peki ya diğer meyve suları? Onların da kullanılması riskli olabilir mi?

Yapılan çalışmalarda greyfurt suyu ile görülen bu etkileşmeye rağmen, yakın akrabaları olan “portakal suyu” ve “limon suyu” ile bu tip etkileşme görülmemiş. Yani CYP 3A üzerinde baskılayıcı etkileri bulunamamış. Diğer taraftan, son zamanların popüler meyve suyu olan “nar suyu” ‘nun da deney hayvanlarında greyfurt suyu gibi bu enzim üzerinde baskılayıcı etkisi tespit edilmiş.

Son yapılan bir çalışmada, deneysel olarak (in vitro) piyasada bulunan bazı meyve sularının CYP 3A üzerinde etkili olup olmadığı araştırılmış. Sonuç ilginç, bu enzimi baskılama kuvveti sırasıyla, greyfurt suyu > karadut suyu > beyaz üzüm suyu > nar suyu > böğürtlen suları olarak gözlenmiş. Buna karşılık havuç suyu, mandalina suyu, soya sütü, domates suyunun bu enzim üzerinde etkisi görülmemiş. Bu bulguların deneysel olması nedeniyle klinik olarak da incelenmeden kesin bir yorumda bulunmak hatalı olabilir. Ancak greyfurt suyu ve nar suyu üzerinde gözlenen bu deneysel bulguların, daha önce elde edilen klinik veriler ve deney hayvanları ile yürütülen çalışma sonuçları ile de paralellik göstermesi, karadut, böğürtlen ve üzüm suyunun da ilaçlar ile birlikte kullanılmasının riskli olabileceğini düşündürüyor.     

Greyfurt Suyu 

Greyfurt suyu tansiyon kontrolünde yararlı olabilir

Greyfurt meyvesi suyu içerisindeki etkili bileşenlerinin, kuvvetli antioksi- dan özelliğe sahip flavonoitleri (naringin ve narirutin) olduğu düşünülüyor. Şüphesiz antioksidan etkili doğal ürünlerin en önemli uygulama alanlarının başında kalp ve damar hastalıkları geliyor. Bu bakımdan yeni sonuçlanan bir çalışmada, yüksek tansiyon hastalarında greyfurt suyu verilerek kan basıncın­daki değişiklik izlenmiş.

Çalışma için seçilen kırk gönüllünün 20’si normal kan basıncı ve 20’si de yüksek kan basıncı değerlerine sahip. Hastalara gelişigüzel bir şekilde gruplan­dırılarak greyfurt suyu, portakal suyu, inek sütü ya da C vitamini ilave edilmiş bir meşrubat verilmiş. Belirli sürelerle yapılan kan basıncı ölçümlerinde grey­furt suyunun gerek hipertansiyon hastalarında ve gerekse normal kan basıncı olan gönüllülerde kan basıncını (diastolik ve sistolik) belirgin bir şekilde dü­şürdüğü gözlenmiş. Uygulanan diğer meyve suları ile karşılaştırıldığında grey­furt suyunun meydana getirdiği etkinin belirgin derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiş. Bu çalışma yeterli sayıda gönüllü üzerinde yürütülmediğinden, tespit edilen sonuçların daha geniş hasta sayısı kullanılarak tekrarlanması ge­rekiyor. Bu arada dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise, greyfurt suyunun hastaların kullandığı bazı ilaçlar ile (özellikle kolesterol ilaçları-statinler, kalp ritim bozukluğu ilaçları, erkeklerde sertleşme sorunu ilaçları-sildenafıl vb) etkileşmesi sonucu bu ilaçların daha yüksek oranda emilerek yan etki göster­mesine yol açtığı biliniyor. Bu nedenle, ilaç kullanan hastaların greyfurt suyu içmeden önce güvenilir kaynaklarda yer alan uyarıları dikkatle izlemeleri ge­rekir. Kanımca, yüksek tansiyon hastalarında, tansiyon düşürücü ilaç kullanıl­maya başlanmadan önce diyet ve idrar söktürücü ilaç uygulamaları sırasında greyfurt suyunun da birlikte verilmesi yararlı olabilir. Ancak hastada bu uy­gulama ile tansiyonu kontrol altına alınamıyorsa, tansiyon düşürücü ilaç ve­rildiğinde greyfurt suyunun tedaviye destek olarak kullanılması riskli olabilir.

Greyfurt Suyu

Kanserlerden koruyucu olarak greyfurt suyu

Yeni yayınlanan bir başka çalışmada, greyfurt suyu içerisinde yüksek oran­da bulunan ve yukarıda belirttiğim gibi tansiyonun düşürülmesinde yararlı olduğu bildirilen naringin ve naringenin isimli flavonoitlerin, ağız kanserleri oluşumunu belirgin derecede azalttığı bildiriliyor. Deney hayvanları üzerinde yürütülen bu çalışmada, ağız kanserine yol açtığı bilinen kimyasal maddeler ile birlikte çeşitli narenciye meyvelerinde bulunan çeşitli flavonoitler uygulan­mış. Portakal suyu ve mandalinada bulunan flavonoitler (hesperetin, neohes- peridin, tangeretin ve nobiletin) kanser gelişimini engelleyemezken, greyfurt- da bulunan naringin ve naringenin belirgin bir etki göstermiş.

Görüldüğü gibi greyfurt suyu son derece yararlı bir içecek, ancak etkili bi­leşenleri olan flavonoitlerin, vücutta ilaçları metabolize eden bazı enzimlerin miktarını azaltması nedeniyle ilaç kullanan hastalarda kullanılması sırasında dikkatli olunması gerekir. Ama herhangi bir ilaç kullanmıyorsanız ya da kul­landığınız ilaçların greyfurt suyu ile olumsuz bir etkileşmesi bulunmadığını biliyorsanız “günde bir bardak greyfurt suyu için'

 Prof. Dr. Erdem Yeşilada 

Yorumlar (0)
8
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü