Koyu Renkli Meyveler Görüşümüzü Etkiler mi?

Koyu kırmızı renkli meyvelerin temel bileşeni, antosiyaninlerin görüşü kuvvetlendirdiği, kolajen stabilitesini ve kılcal damarların direncini artırdığını, dolaşımı hız­landırdığını ortaya koymaktadır.

SAĞLIK 29.04.2021, 23:32 01.05.2021, 10:22 Ramazan Peri
Koyu Renkli Meyveler Görüşümüzü Etkiler mi?

Açığından koyusuna mavimsi ve kırmızı renkli meyvelerin temel bileşenle­ri olan antosiyaninler, son yıllarda oksidatif hasarı giderici etkisi bakımından dikkati çekiyor. Ancak, deneysel (in vitro) ya da deney hayvanları (in vivo) üzerinde yürütülen çalışmaların sonucunda ortaya konulan bu bulguları des­tekleyen klinik çalışmaların sonuçları, henüz tartışmaya açık. Antioksidanların insanlarda, görüş kapasitesini artırıcı, beyin algılama işlevlerini artırıcı, kalp ve damar hastalıkları riskini azaltıcı, kanseri önleyici, yaşlanmayı geciktirici etkileri konusundaki bulguların çelişmesi, esasında bir sürpriz değil. Kuvvetli etkiye sahip sentetik ilaçların bile ara sıra etkinliğinin tartışmaya açıldığı gö- zönüne alırsanız, çok daha hafif etkiye sahip bitkisel bileşenlerin etkisinin net bir şekilde ortaya konulmasını beklemek hayalcilik olur. Bu bakımdan daha açık şekilde etkiyi ortaya koyabilecek, kapsamlı ve uzun soluklu çalışmalara gereksinim bulunuyor.

Koyu Renkli Meyveler Görüşümüzü Etkiler mi

Antosiyaninlerin görüş kapasitesi üzerinde etkisi

Koyu kırmızı renkli meyvelerin temel bileşeni antosiyaninlerin görüşü kuvvetlendirdiği konusunda hafızalarda en çok yer eden örnek sanırım, İkinci Dünya Savaşı yıllarında İngiliz savaş pilotlarının gece bombardıman uçuşla­rında hedeflerini daha iyi seçebilmek için “yabanmersini” meyvesi yedikleri­dir. Bu anekdotun ne kadar gerçekçi olduğu tartışılabilir şüphesiz, ancak yapı­lan deneysel çalışmalar, antosiyaninlerin kuvvetli antioksidan etkilerinin yanı sıra kolajen stabilitesini ve kılcal damarların direncini artırdığını, dolaşımı hız­landırdığını ortaya koymaktadır. Bu bakımdan da glokom, katarakt, diyabetik retinopati ve artrit gibi durumların tedavisinde önerilmektedir. Bu konudaki etkinliğini değerlendirmek üzere, çoğunlukla 1990’lı yıllar öncesi yapılmış ufak çaplı, dar ölçekli deneyler yürütülmüştür. Tek başına yabanmersini ya da beta-karoten, E vitamini gibi antioksidan etkili vitaminlerin birlikte verilmesi ile görme yeteneği azalmış gönüllülerde (diyabetik retinopati, yaşlılık, miyopi gibi çeşitli etkenlere bağlı olarak) kesin bir yorumda bulunabilmek mümkün olamamıştır. Daha yakın bir tarihte, 2000 yılında yayınlanan bir çalışmada ise, 3 hafta süre ile yabanmersini özütü (160 mg) verilen insanların gece görüşün­de belirgin bir değişim tespit edilememiş. Bu çalışmaların sonuçlarına bakıla­rak, hemen etkisizmiş diye karar vermek doğru olmaz sanırım. Bunun başlıca nedeni antioksidan etkili antosiyanin oligomerlerinin, aspirin gibi alındıktan kısa süre sonra etkisini göstermesini beklemek gerçekçi olamaz. Daha güveni­lir sonuçlar alınabilmesi için, çok sayıda gönüllü üzerinde uzun yıllar sürdürü­len (en az 10 yıl) çalışmaların yapılması, verilen antosiyanin formülasyonunun miktar ve kalitesinin de düzenli kontrol edilmesi gerekir. Kısacası bu tip bir çalışma yürütmek çok zor.

Diğer taraftan, ülkemizde birçok renkli meyve yanlışlıkla yabanmersini olarak adlandırıldığından, doğru bitki olduğundan emin olunması gerekir. Çünkü benzer görüntülerine rağmen etkileri çok farklıdır. Mesela kranberi olarak bilinen Latince bilimsel adı ile Vaccinium macrocarpon meyveleri idrar yolları enfeksiyonlarında etkili olurken, aynı bitki ailesinden olan yabanmer­sini (Latince adı Vaccinium myrtllus) mor meyveleri göz ve damar sağlığında yararlı olmaktadır.

Miyoplarda yararı bulunmuş

Kırmızı meyvelerden özel suretle fermentasyon ile hazırlanmış ve yüksek derişimde saflaştırılmış antosiyanozit oligomerleri (yüzde 85) taşıyan formü- lasyonun kullanıldığı 2005 tarihli bir çalışmada görüş kapasitesini belirgin bir şekilde artırdığı tespit edilmiş. Bilimsel kriterlere uygun olarak planlanan ça­lışmada (randomize, çift körlü, plasebo kontrollü), hafif ile orta derecelerde miyop olan ve hemen hemen aynı yaşlardaki 60 gönüllüden 30’una, 4 hafta süresince günde 2 defa 100 mg antosiyanozit tableti, kalan 30’una ise boş ilaç verilmiş. Deney sonucunda miyopinin belirgin bir şekilde düzeldiği görülmüş.

Sonuçta kafanız mı karıştı? Benim fikrimi soracak olursanız; daha güveni­lir çalışmaların sonuçlarını görüp karar vermek için 10-20 yıl beklemek pek akılcı değil. Ayrıca vücutta oksidatif hasar oluştuktan sonra onu onarmak da oldukça zor. Antioksidan etkisini bildiğimiz antosiyaninlerin sadece görüş ye­teneği ile ilgili değil, hastalıklara ve bilhassa yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan çeşitli kalp ve damar hastalıkları, kanserler vb oluşumundaki önleyici etkisinden yararlanmak için, abartmadan koyu kırmızı renkli meyveleri ye­mek ve de katıştırılmamış meyve sularını içmek akılcı bir yaklaşım olacaktır.

Koyu Renkli Meyveler Görüşümüzü Etkiler mi

Glokom gelişimini önlemek için bir özel “antioksidan karışımı”

Glokom oluşumunda rol oynayan etkenler tam olarak bilinmemekle be­raber, göziçi basıncının (göz tansiyonu) yükselmesi önemli bir risk oluştur­maktadır. Göz tansiyonunun yüksek olmasına bağlı olarak, kan göz retinası hücrelerini yeterince besleyememekte ve hücrelerin yavaş yavaş ölmesine yol açmaktadır. Özellikle en yaygın şekli olan “birincil açık açılı glokom”, tedavi edilmemesi durumunda körlüğe neden olabilmektedir.

Bireysel beslenme şekline bağlı olarak katarakt, diyabetik retinopati ve yaşa bağlı makular dejenerasyon gibi göz hastalıklarının önemli ölçüde geciktiril­mesi ve hatta önlenmesi mümkün olabilmesine karşılık, glokomu önleyecek bir beslenme şekli henüz bilinmemektedir.

Glokom gelişiminin önlenmesine yönelik başlıca öneriler arasında, gözler­deki kan akımının düzenlenmesine, dolayısıyla göz hücrelerinin canlılığının korunmasına yönelik “antioksidan’’ uygulamaları dikkati çekmektedir. Lutein gibi antioksidan karotenoitler bu amaçla en yaygın tercih edilen doğal bile­şiklerdir. Diğer önerilen antioksidan seçenekleri arasında antosiyanin taşıyan bazı meyveler de önemli yer tutmaktadır. “Yabanmersini” ya da İngilizce po­püler adı ile “bilberry” meyveleri.

Yeni yayınlanan bir çalışmada standart “yabanmersini özütünün” etkin­liğini artırmak için bir başka antioksidan etkili bitki özütü olan “sahil çamı kabuğu özütü” (piknogenol) ile hazırlanan karışımının, insanlar üzerindeki etkisi incelenmiş. Göz tansiyonu yüksek (22-26 mmHg),s ancak glokom be­lirtisi görülmeyen 45 yaş üzerindeki 38 kişiye, hazırlanan ürün (mirtogenol) 6 ay süre ile verilmiş. Süre sonunda deneklerin göz tansiyonları ölçüldüğünde mirtogenol verilen gruptaki 20 denekten 19’unda göz tansiyonunun belirgin bir şekilde düşmesine karşılık, ilaç verilmeyen gruptaki 18 denekten sadece birinde düşme tespit edilmiş. Göz tansiyonunun glokom riskini artırıcı önem­li bir etken olduğunu göz önüne alırsak, çalışmanın sonuçları dikkat çekici. Şüphesiz daha fazla denek üzerinde ve daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç var.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 18 Temmuz 2024
İmsak 03:47
Güneş 05:40
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:41
Yatsı 22:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü