Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Kuru erik olarak bahsedilen siyah mürdüm eriği kurusudur. Dolayısıyla isteyenler mevsiminde taze erik meyvelerini alıp kurutabilir. Kuru erik, kemik mineral yoğunluğunu koru­yarak kemik erimesini durdurmakla kalmamış, olayı tersine çevirerek kemik yapısının onarımını başlatmaktadır. Açıkta ve dikkatsizce kurutulan tüm yaş meyvelerde, karaciğer kanserine kadar geniş yelpazede sorunlara yol açan aflatoksin riski dikkate almak gerekir.

SAĞLIK 15.05.2021, 18:19 19.05.2021, 21:50 Ramazan Peri
Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Osteroporoz ya da kemik erimesi özellikle ileri yaşlarda milyonlarca kadı­nın korkulu rüyası. Meyve ve sebzelerin osteoporoz gelişiminin önlenmesinde önemli katkısı bulunduğu bilinmektedir. Bu konuda yapılan bir saha çalışma­sında fenolik bileşenlerden zengin özellikle kuru erik, soya fasulyesi, keten- tohumu, çilek, elma ve likapa meyvelerinin, osteoporoz riskinin önlenmesi bakımından dikkati çektiği gözlenmiştir.

Kuru erik etkili, ama taze erik etkisiz

Fenolik bileşikler (neoklojenik asit ve klororojenik asit) bakımından zen­gin bir meyve olan “kurutulmuş erik'', ayrıca bor elementi bakımından da zen­gin olduğu biliniyor. Her gün tüketilecek 100 gram kuru eriğin, yetişkinlerin günlük bor ihtiyacını (2-3 gram) karşılayabileceği bildiriliyor. Yapılan çalış­malar bor elementinin, kemik erimesinde koruyucu rol oynadığını gösteriyor, ancak ne şekilde etki ettiği henüz bilinmiyor. Kuru eriğin, kalça ve dirsek gibi eklemlerdeki kemik yoğunluğunu artırdığı, yumurtalığı çıkarılmış sıçanlarda yürütülen deneysel çalışmalar ile de ortaya konulmuş.

Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Kurutulmuş erik meyvesi kemik erimesini durdurmakla kalmıyor, onarı- mını da başlatıyor.

Yeni yayımlanan bir çalışmada kurutulmuş erik meyvesinin kemik sağlığı­nın korunması ve kemik erimesinin önlenmesi için en etkili doğal ürünlerden biri olduğu gözlenmiş. Deney hayvanlarında ve insanlarda yürütülen çalışma­larda, kemik sağlığının göstergesi olan indekslerde olumlu gelişmeler sağladığı bildiriliyor. Deney hayvanları üzerinde iki farklı kemik erimesi modeli kulla­nılarak yürütülen çalışmalarda, kuru erik, kemik mineral yoğunluğunu koru­yarak kemik erimesini durdurmakla kalmamış, olayı tersine çevirerek kemik yapısının onarımını başlatmış.

Hiç şüphesiz, gözlemsel ve deneysel olarak elde edilen bu öngörülerin kli­nik olarak insanlar üzerinde de kanıtlanması daha net bir karar verilebilmesi bakımından önemlidir. İnsanlar üzerinde yürütülen klinik bir çalışmada, me­nopoz döneminde kadınlara 3 ay süre ile kurutulmuş erik verilmesi ile serum kemik sağlığı göstergesi değerleri, toplam ve kemiğe özgün alkali fosfataz ve insüline benzer büyüme faktörü-I değerlerinde olumlu gelişmeler sağlanmış. Kuru eriğin bu konuda etkinliğini daha net bir şekilde ortaya koyabilmek için Kaliforniya Kuru Erik Üreticileri Birliği tarafından desteklenen yeni bir klinik çalışmanın sonuçları Eylül 201 1 tarihinde yayımlandı.

Söz konusu çalışmada, bilimsel ölçütlere uygun olarak tasarlanan ve kemik kaybı teşhisi konulmuş menopoz dönemi sonrası kadınlarda, 1 yıl süre ile her gün kuru erik verilmesi ile kemik mineral yoğunluğundaki değişim izlenmiş. Çalışmaya dâhil edilme kriteri olarak, gönüllülerin son 3 ay içerisinde hormon replasman tedavisi uygulanmamış olması ve 1 ile 1 O yıl arasında bir menopoz geçmişi bulunmasına dikkat edilmiş. Ayrıca süreğen bir hastalığı olanlar, çok sigara içenler, kemik ve kalsiyum metabolizmasını etkilediği bilinen ilaç kul­lanan hastalar hariç tutulmuş. Çalışmaya katılmak üzere seçilen 55-57 yaşları arasında 160 kadın gelişigüzel bir şekilde gruplandırılarak, 1 yıl süresince bir gruba günde 100 gram kuru erik, diğer gruba ise 75 gram elma kurusu veril­miş. İki farklı meyve kurusu; enerji, lif içeriği, yağ oranı, karbonhidrat miktarı gibi besin değerlerinin eşitlenmesi için farklı miktarlarda uygulanmış. Her iki gruba da deney süresince günde 500 miligram kalsiyum ve 400 ünite D vita­mini verilmiş.

Deney sonuçlarının izlenmesi amacıyla; deney başlangıcında, 3, 6 ve 12 ay sonra yapılan sorgulama anketleri, gıda tüketim miktarları ve kan örnek­lerinde biyokimyasal analiz sonuçları değerlendirilmiş. Başlangıçta ve deney sonucunda yani 12 ay sonra beden mineral içeriği (tüm vücut, kalça, dirsek ek­lemlerinde) tayin edilmiş. Çalışma uzun süreli olduğu için çalışmayı 100 hasta tamamlayabilmiş. Her iki grupta kullanılan günlük besin miktarının benzer olduğu, fiziksel aktivite bakımından gruplar arasında bir farklılık bulunmadığı kaydedilmiş.

Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Beden mineral yoğunluğunu belirgin şekilde artırıyor

Beden mineral yoğunluğu bakımından yapılan değerlendirmede her iki grupta da vücut total beden mineral yoğunluğunun yanı sıra total kalça ve belkemiği mineral yoğunluğunun başlangıç değerlerine göre daha iyi olduğu gözlenmiştir. Ancak belkemiği ve önkol kemiklerinde mineral yoğunluğunun istatistiksel olarak kuru erik verilen grupta, elma kurusu verilen gruptan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kemik yıkımının bir belirteci olan osteokalsin miktarının 3 ve 12 ay ölçümlerinde kuru erik verilen grupta belirgin bir şekil­de azaldığı dikkati çekmektedir. Elma kurusu ise osteokalsin miktarını artır­mıştır. Yine kemik kaybının bir göstergesi olarak değerlendirilen TRACP5b (tartarata dirençli asit fosfataz-5b), 3 aydan itibaren belirgin bir şekilde aza­larak 12 ay süresince düşük seviyede kalmıştır. Halbuki elma kurusunun bu belirteç üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamıştır.

Bu çalışma menopoz dönemi sonrasında kadınlarda önemli bir sorun ola­rak bilinen kemik erimesi gelişiminin yavaşlatılması ve önlenebilmesi amacıy­la uzun süreli kuru erik kullanılmasının yararlı olabileceğini ortaya koyan ilk insan çalışması olması bakımından önemli. Bir yıl süresince kuru erik yenmesi ile kadınlarda herhangi bir şişmanlama söz konusu olmadığı gibi, yüksek lif içeriği nedeniyle tok tutması ve özellikle bağırsak sağlığı bakımından yararları göz önüne alındığında son derece sağlıklı bir uygulama. Çalışmada etkinin hangi bileşenlerinden kaynaklandığı konusunda herhangi bir yaklaşım bulun­muyor, ancak zengin fenolik bileşik içeriğinin yanı sıra kuru erik içerisinde bulunan bor minerali ve K vitamininin rolü bulunabileceği öngörülüyor.

ÖNERİLER / UYARILAR

Kuru erik alırken dikkat edilecek noktalar!

Kuru erik olarak bahsedilen siyah mürdüm eriği kurusudur. Dolayısıyla isteyenler mevsiminde taze meyveleri alıp kurutabilir. Kurutulmuş erik satın alırken dikkat edilmesi gereken husus yine kallitedir. Açıkta ve dikkatsizce kurutulan tüm yaş meyvelerde (kayısı, incir, erik vb) karaciğer kanserine kadar geniş yelpazede sorunlara yol açan aflatoksin riski söz konudur. Aflatoksinler “aspergillus fla- vus” adlı bir mikromantar türünün toksinleridir. Nemli ortamlarda gelişerek tok­sin üretir ve çıplak gözle görülebilmesi mümkün değildir Diğer taraftan, açıkta kurutulurken haşereler (sinek, böcek) ve diğer hayvanların (kemirgenler) dışkıları ile temas riski yüksektir. Bu nedenle kurutma işleminin özel havalandırmalı ya da özel dalgaboyunda mikrodalga kurutma fırınlarında yapılması gerekir. Dola­yısıyla kalitesine güvenilir firmaların ambalajlı ürünlerini kullanmaktan başka çare göremiyorum.

Hangi sıklıkta ve ne miktarda kullanılmalı?

Sağlık için yararlı bir ürün olduğundan herhangi bir sınırlama söz konusu değil.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada 

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 15 Temmuz 2024
İmsak 03:44
Güneş 05:38
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:42
Yatsı 22:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü