Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Kuru erik olarak bahsedilen siyah mürdüm eriği kurusudur. Dolayısıyla isteyenler mevsiminde taze erik meyvelerini alıp kurutabilir. Kuru erik, kemik mineral yoğunluğunu koru­yarak kemik erimesini durdurmakla kalmamış, olayı tersine çevirerek kemik yapısının onarımını başlatmaktadır. Açıkta ve dikkatsizce kurutulan tüm yaş meyvelerde, karaciğer kanserine kadar geniş yelpazede sorunlara yol açan aflatoksin riski dikkate almak gerekir.

SAĞLIK 15.05.2021, 18:19 19.05.2021, 21:50 Ramazan Peri
Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Osteroporoz ya da kemik erimesi özellikle ileri yaşlarda milyonlarca kadı­nın korkulu rüyası. Meyve ve sebzelerin osteoporoz gelişiminin önlenmesinde önemli katkısı bulunduğu bilinmektedir. Bu konuda yapılan bir saha çalışma­sında fenolik bileşenlerden zengin özellikle kuru erik, soya fasulyesi, keten- tohumu, çilek, elma ve likapa meyvelerinin, osteoporoz riskinin önlenmesi bakımından dikkati çektiği gözlenmiştir.

Kuru erik etkili, ama taze erik etkisiz

Fenolik bileşikler (neoklojenik asit ve klororojenik asit) bakımından zen­gin bir meyve olan “kurutulmuş erik'', ayrıca bor elementi bakımından da zen­gin olduğu biliniyor. Her gün tüketilecek 100 gram kuru eriğin, yetişkinlerin günlük bor ihtiyacını (2-3 gram) karşılayabileceği bildiriliyor. Yapılan çalış­malar bor elementinin, kemik erimesinde koruyucu rol oynadığını gösteriyor, ancak ne şekilde etki ettiği henüz bilinmiyor. Kuru eriğin, kalça ve dirsek gibi eklemlerdeki kemik yoğunluğunu artırdığı, yumurtalığı çıkarılmış sıçanlarda yürütülen deneysel çalışmalar ile de ortaya konulmuş.

Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Kurutulmuş erik meyvesi kemik erimesini durdurmakla kalmıyor, onarı- mını da başlatıyor.

Yeni yayımlanan bir çalışmada kurutulmuş erik meyvesinin kemik sağlığı­nın korunması ve kemik erimesinin önlenmesi için en etkili doğal ürünlerden biri olduğu gözlenmiş. Deney hayvanlarında ve insanlarda yürütülen çalışma­larda, kemik sağlığının göstergesi olan indekslerde olumlu gelişmeler sağladığı bildiriliyor. Deney hayvanları üzerinde iki farklı kemik erimesi modeli kulla­nılarak yürütülen çalışmalarda, kuru erik, kemik mineral yoğunluğunu koru­yarak kemik erimesini durdurmakla kalmamış, olayı tersine çevirerek kemik yapısının onarımını başlatmış.

Hiç şüphesiz, gözlemsel ve deneysel olarak elde edilen bu öngörülerin kli­nik olarak insanlar üzerinde de kanıtlanması daha net bir karar verilebilmesi bakımından önemlidir. İnsanlar üzerinde yürütülen klinik bir çalışmada, me­nopoz döneminde kadınlara 3 ay süre ile kurutulmuş erik verilmesi ile serum kemik sağlığı göstergesi değerleri, toplam ve kemiğe özgün alkali fosfataz ve insüline benzer büyüme faktörü-I değerlerinde olumlu gelişmeler sağlanmış. Kuru eriğin bu konuda etkinliğini daha net bir şekilde ortaya koyabilmek için Kaliforniya Kuru Erik Üreticileri Birliği tarafından desteklenen yeni bir klinik çalışmanın sonuçları Eylül 201 1 tarihinde yayımlandı.

Söz konusu çalışmada, bilimsel ölçütlere uygun olarak tasarlanan ve kemik kaybı teşhisi konulmuş menopoz dönemi sonrası kadınlarda, 1 yıl süre ile her gün kuru erik verilmesi ile kemik mineral yoğunluğundaki değişim izlenmiş. Çalışmaya dâhil edilme kriteri olarak, gönüllülerin son 3 ay içerisinde hormon replasman tedavisi uygulanmamış olması ve 1 ile 1 O yıl arasında bir menopoz geçmişi bulunmasına dikkat edilmiş. Ayrıca süreğen bir hastalığı olanlar, çok sigara içenler, kemik ve kalsiyum metabolizmasını etkilediği bilinen ilaç kul­lanan hastalar hariç tutulmuş. Çalışmaya katılmak üzere seçilen 55-57 yaşları arasında 160 kadın gelişigüzel bir şekilde gruplandırılarak, 1 yıl süresince bir gruba günde 100 gram kuru erik, diğer gruba ise 75 gram elma kurusu veril­miş. İki farklı meyve kurusu; enerji, lif içeriği, yağ oranı, karbonhidrat miktarı gibi besin değerlerinin eşitlenmesi için farklı miktarlarda uygulanmış. Her iki gruba da deney süresince günde 500 miligram kalsiyum ve 400 ünite D vita­mini verilmiş.

Deney sonuçlarının izlenmesi amacıyla; deney başlangıcında, 3, 6 ve 12 ay sonra yapılan sorgulama anketleri, gıda tüketim miktarları ve kan örnek­lerinde biyokimyasal analiz sonuçları değerlendirilmiş. Başlangıçta ve deney sonucunda yani 12 ay sonra beden mineral içeriği (tüm vücut, kalça, dirsek ek­lemlerinde) tayin edilmiş. Çalışma uzun süreli olduğu için çalışmayı 100 hasta tamamlayabilmiş. Her iki grupta kullanılan günlük besin miktarının benzer olduğu, fiziksel aktivite bakımından gruplar arasında bir farklılık bulunmadığı kaydedilmiş.

Kuru Erik, Kadınlarda Kemik Erimesi Riskini Azaltıyor

Beden mineral yoğunluğunu belirgin şekilde artırıyor

Beden mineral yoğunluğu bakımından yapılan değerlendirmede her iki grupta da vücut total beden mineral yoğunluğunun yanı sıra total kalça ve belkemiği mineral yoğunluğunun başlangıç değerlerine göre daha iyi olduğu gözlenmiştir. Ancak belkemiği ve önkol kemiklerinde mineral yoğunluğunun istatistiksel olarak kuru erik verilen grupta, elma kurusu verilen gruptan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kemik yıkımının bir belirteci olan osteokalsin miktarının 3 ve 12 ay ölçümlerinde kuru erik verilen grupta belirgin bir şekil­de azaldığı dikkati çekmektedir. Elma kurusu ise osteokalsin miktarını artır­mıştır. Yine kemik kaybının bir göstergesi olarak değerlendirilen TRACP5b (tartarata dirençli asit fosfataz-5b), 3 aydan itibaren belirgin bir şekilde aza­larak 12 ay süresince düşük seviyede kalmıştır. Halbuki elma kurusunun bu belirteç üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamıştır.

Bu çalışma menopoz dönemi sonrasında kadınlarda önemli bir sorun ola­rak bilinen kemik erimesi gelişiminin yavaşlatılması ve önlenebilmesi amacıy­la uzun süreli kuru erik kullanılmasının yararlı olabileceğini ortaya koyan ilk insan çalışması olması bakımından önemli. Bir yıl süresince kuru erik yenmesi ile kadınlarda herhangi bir şişmanlama söz konusu olmadığı gibi, yüksek lif içeriği nedeniyle tok tutması ve özellikle bağırsak sağlığı bakımından yararları göz önüne alındığında son derece sağlıklı bir uygulama. Çalışmada etkinin hangi bileşenlerinden kaynaklandığı konusunda herhangi bir yaklaşım bulun­muyor, ancak zengin fenolik bileşik içeriğinin yanı sıra kuru erik içerisinde bulunan bor minerali ve K vitamininin rolü bulunabileceği öngörülüyor.

ÖNERİLER / UYARILAR

Kuru erik alırken dikkat edilecek noktalar!

Kuru erik olarak bahsedilen siyah mürdüm eriği kurusudur. Dolayısıyla isteyenler mevsiminde taze meyveleri alıp kurutabilir. Kurutulmuş erik satın alırken dikkat edilmesi gereken husus yine kallitedir. Açıkta ve dikkatsizce kurutulan tüm yaş meyvelerde (kayısı, incir, erik vb) karaciğer kanserine kadar geniş yelpazede sorunlara yol açan aflatoksin riski söz konudur. Aflatoksinler “aspergillus fla- vus” adlı bir mikromantar türünün toksinleridir. Nemli ortamlarda gelişerek tok­sin üretir ve çıplak gözle görülebilmesi mümkün değildir Diğer taraftan, açıkta kurutulurken haşereler (sinek, böcek) ve diğer hayvanların (kemirgenler) dışkıları ile temas riski yüksektir. Bu nedenle kurutma işleminin özel havalandırmalı ya da özel dalgaboyunda mikrodalga kurutma fırınlarında yapılması gerekir. Dola­yısıyla kalitesine güvenilir firmaların ambalajlı ürünlerini kullanmaktan başka çare göremiyorum.

Hangi sıklıkta ve ne miktarda kullanılmalı?

Sağlık için yararlı bir ürün olduğundan herhangi bir sınırlama söz konusu değil.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada 

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 18 Nisan 2024
İmsak 04:40
Güneş 06:13
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 32 52
4. Beşiktaş 32 48
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Sivasspor 32 44
9. Antalyaspor 32 42
10. Alanyaspor 32 42
11. A.Demirspor 32 40
12. Samsunspor 32 38
13. Ankaragücü 32 37
14. Kayserispor 32 37
15. Konyaspor 32 36
16. Hatayspor 32 33
17. Gaziantep FK 32 31
18. Karagümrük 32 30
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 32 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 30 68
2. Göztepe 30 60
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 30 46
8. Bandırmaspor 30 46
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Keçiörengücü 30 36
12. Şanlıurfaspor 30 34
13. Ümraniye 30 34
14. Manisa FK 30 33
15. Tuzlaspor 30 32
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 30 15
18. Giresunspor 30 7
Takımlar O P
1. M.City 32 73
2. Arsenal 32 71
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 32 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Crystal Palace 32 33
15. Brentford 33 32
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 33 25
19. Burnley 33 20
20. Sheffield United 32 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 31 65
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 31 57
6. Real Sociedad 31 50
7. Valencia 31 47
8. Real Betis 31 45
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 31 39
12. Las Palmas 31 37
13. Sevilla 31 34
14. Deportivo Alaves 31 32
15. Mallorca 31 31
16. Rayo Vallecano 31 31
17. Celta Vigo 31 28
18. Cadiz 31 25
19. Granada 31 17
20. Almeria 31 14
Günün Karikatürü Tümü