Sağlığın Korunmasında Su Yosunlarının Etkisi

NASA tarafından astro­notların beslenmesinde başarı ile uygulanması nedeniyle dikkati çekti. yüzde 70'e varan zengin protein içeriği dışında taşıdığı vitaminler [B-12 vitamini, provitamin A (beta-karotenler), tokoferoller (E vitamini)], çeşitli mineraller bilhassa demir, fenolik asitler ve gama linolenik asit gibi vücudumuz için ge­rekli bileşenleri taşımaktadır.

SAĞLIK 16.02.2021, 22:15 28.02.2021, 21:33 Ramazan Peri
Sağlığın Korunmasında Su Yosunlarının Etkisi

Giderek artan dünya nüfusunu besleyecek alternatif kaynaklar arasında en çok dikkati çekenlerden biri de zengin protein ve vitamin içeriğine sahip su yosunları. Durgun tatlı sularda, açık hava su depolarında veya göletlerde ya da denizlerde oluşan bu mikroalgler arasında spirulina türleri ve klorella türleri şu an piyasada en popüler olanları. Protein ve vitaminlerin yanı sıra taşıdığı karotenoitler, klorofiller, mineraller ve renk maddeleri (pigmentler) nedeniyle çeşitli amaçlar ile insan sağlığında yararlı olduğu gerekçesi ile pazarlanıyor. Peki, bu iddialardan ne kadarı bilimsel, ne kadarı gerçek dışı?

Spirulina nedir

Spirulina nedir? Etkili mi yoksa riskli mi?

Bu mikroalgler arasında spirulina (Arthrospiraplatensis ve A.maxima) tür­leri Amerika Birleşik Devletleri uzay araştırmalarında NASA tarafından astro­notların beslenmesinde başarı ile uygulanması nedeniyle dikkati çekti. yüzde 70e varan zengin protein içeriği dışında taşıdığı vitaminler [B-12 vitamini, provitamin A (beta-karotenler), tokoferoller (E vitamini)], çeşitli mineraller bilhassa demir, fenolik asitler ve gama linolenik asit gibi vücudumuz için ge­rekli bileşenleri taşımaktadır. Mavimsi rengini veren pigmentler “fikobilinler” (fikosiyanin ve allofikosiyanin), bilirubin gibi safra pigmentlerinin yapısına yakın yapıda olup proteinler ile kompleks oluşturmuştur (fikobiliprotein).

Spirulina üzerinde yürütülen deneysel (deney hayvanı ya da hücre kültür­lerinde) çalışmalarda elde edilen bulgulara dayanılarak çeşitli kullanım öne­rileri yapılmaktadır: Virüs enfeksiyonları ve alerjilerin tedavisi, bağışıklık dü­zenleyici, kolesterol düşürücü, antioksidan ve karaciğer koruyucu.

Yapısında bulunan “kalsiyum spirulan” adı verilen sülfatlanmış pokisaka- ritlerin bazı membran virüslerinin gelişimini engellediği, virüslerin konakçı hücre içine sızmasını önlediği deneysel (in vitro ve in vivo) olarak tespit edil­miştir. Bu virüsler arasında uçuk virüsü [herpes simplex virüsü-1 (HSV-1)], grip etkeni influenza A virüsü, kızamık virüsü, kabakulak virüsü, sitomegalo- virüs ve AIDS etkeni HIV-1 virüsü bulunmaktadır. Ancak bu bulgular deney­sel olduğu için insanlarda ne derecede etkili olabileceğini ortaya koyabilecek klinik çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Renkli bileşenleri olan fikosiyanin pigmentleri, antioksidan olarak peroksil radikalleri üzerinde etkilidir. Bu bile­şenin antioksidan etkisine bağlı olarak, sıçanlarda karaciğer toksinlerinin za­rarlarına karşı koruyucu etkisi tespit edilmiştir.

Spirulina ve kronik yorgunluk şikâyeti

Spirulina’nın zengin besleyici içeriği nedeniyle vücudun yüksek enerji ih­tiyacını karşılamak üzere, bilhassa çok sayıda kişinin şikâyetçi olduğu “kro­nik yorgunluk’’ sendromuna karşı pazarlandığı görülmektedir. Teorik olarak değerlendirildiğinde, içerdiği bileşenlerden polisakaritlerin (glikojen gibi) ve gama linolenik asidin, insan hücreleri tarafından kolaylıkla emilerek enerjiye dönüştürülebileceği, ayrıca bağırsaklarda yararlı laktik bakterilerin gelişimi­ni artırmak suretiyle de vücutta B-6 vitamini sentezini sağlaması suretiyle bu enerji artışına katkıda bulunması beklenmektedir. Ancak 2007 yılında yayım­lanan bir bilimsel klinik çalışmada (plasebo kontrollü ve randomize), günde 3 gram spirulina verilen kronik yorgunluk şikâyeti olan gönüllerde, boş ilaç verilen gruba oranla herhangi bir iyileşme görülememiştir.

Spirulina nedir

Kullanımı riskli mi?

Yapılan güvenlik çalışmalarında herhangi bir yan etki tespit edilememiş­tir. Ancak alerjik kişilerde, hamile ve emzirenlerde kullanımından kaçınılması önerilmektedir. Spirulina kullanımı ile karşılaşılabilecek en önemli sorun ürün kalitesine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Spirulina'nın üretildiği havuzlara ya da su kaynaklarına ağır metal bulaşması önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle kullanılan ürünün güvenilirliği son derece önemlidir. Spirulina'nın günlük kullanılması önerilen miktar tam olarak bilinmemektedir; bu nedenle çok geniş bir aralıkta 250 mg ile 5.000 mg arasında kullanılması önerilmektedir.

Sonuç olarak, spirulina ile ilgili olarak ortaya atılan kullanım önerileri bazı deneysel bulgulara dayanmaktadır. Dolayısıyla insanlarda hangi miktarlarda ve ne kadar süre ile kullanıldığında etkili olabileceğini gösteren klinik çalış­malara gerek duyulmaktadır. Ancak şimdiye kadar yukarıda bahsettiğim kalite sorunlarına bağlı ortaya çıkabilecek riskler dışında, vücut için zararlı bir du­rum söz konusu değildir. Bu nedenle, durumun bilincinde olarak kullanılma­sında bir sakınca yok gibi görülüyor.

ÖNERİLER I UYARILAR:

Spirulina tableti/kapsülü satın alırken nelere dikkat edilmeli?

Spirulina ya da diğer yosun ürünlerinde en önemli sorun kalitedir. Ucuz ve temini kolay bir ürün olmasına rağmen, bazı kapkaçcı diye tanımlayabileceğimiz kişile­rin kırlardan ısırgan gibi koyu yeşil renkli yaprakları toplayıp kurutup spirulina ya da diğer yosun ürünleri olarak pazarladığını görüyoruz.

Bir diğer önemli husus ise yosunlar havuzlarda yetiştirildiğinden, havuzların hij­yen koşullarının uygunluğu. Bildiğiniz gibi durgun sularda kolaylıkla organizmalar üreyebilmektedir. Eğer havuzda gerekli önlemler alınmamışsa yosun, sağlığınız için tehlikeli olabilecek mikroorganizmalar ile temas edebilecektir. Yine havuz­larda kullanılan suyun kalitesi ve özellikle mineral içeriği önemlidir. Su içerisinde insan sağlığı için tehlikeli ağır metallerin (kadmiyum, civa, kurşun vb) bulunma­ması gerekir Dolayısıyla üretici firmanın gerekli analizleri yapıp yapmadığını sor­gulamanızı öneririm.

Hangi sıklıkta ve ne miktarda kullanılmalı?

Besleyici özelliği söz konusu olduğundan tablet, kapsül gibi ilaç şekillerinde ya da katkılı gıda ürünleri şeklinde çeşitli formlarda pazarlanmaktadır. Bu ürünler için kesinleşmiş bir miktar önerisi bulunmamaktadır. Piyasadaki ürünler 250 mi­ligram ile 5 gram arasında değişmektedir.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 14 Haziran 2024
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:09
İkindi 17:09
Akşam 20:45
Yatsı 22:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü