Sağlığın Korunmasında Su Yosunlarının Etkisi

NASA tarafından astro­notların beslenmesinde başarı ile uygulanması nedeniyle dikkati çekti. yüzde 70'e varan zengin protein içeriği dışında taşıdığı vitaminler [B-12 vitamini, provitamin A (beta-karotenler), tokoferoller (E vitamini)], çeşitli mineraller bilhassa demir, fenolik asitler ve gama linolenik asit gibi vücudumuz için ge­rekli bileşenleri taşımaktadır.

SAĞLIK 16.02.2021, 22:15 28.02.2021, 21:33 Ramazan Peri
Sağlığın Korunmasında Su Yosunlarının Etkisi

Giderek artan dünya nüfusunu besleyecek alternatif kaynaklar arasında en çok dikkati çekenlerden biri de zengin protein ve vitamin içeriğine sahip su yosunları. Durgun tatlı sularda, açık hava su depolarında veya göletlerde ya da denizlerde oluşan bu mikroalgler arasında spirulina türleri ve klorella türleri şu an piyasada en popüler olanları. Protein ve vitaminlerin yanı sıra taşıdığı karotenoitler, klorofiller, mineraller ve renk maddeleri (pigmentler) nedeniyle çeşitli amaçlar ile insan sağlığında yararlı olduğu gerekçesi ile pazarlanıyor. Peki, bu iddialardan ne kadarı bilimsel, ne kadarı gerçek dışı?

Spirulina nedir

Spirulina nedir? Etkili mi yoksa riskli mi?

Bu mikroalgler arasında spirulina (Arthrospiraplatensis ve A.maxima) tür­leri Amerika Birleşik Devletleri uzay araştırmalarında NASA tarafından astro­notların beslenmesinde başarı ile uygulanması nedeniyle dikkati çekti. yüzde 70e varan zengin protein içeriği dışında taşıdığı vitaminler [B-12 vitamini, provitamin A (beta-karotenler), tokoferoller (E vitamini)], çeşitli mineraller bilhassa demir, fenolik asitler ve gama linolenik asit gibi vücudumuz için ge­rekli bileşenleri taşımaktadır. Mavimsi rengini veren pigmentler “fikobilinler” (fikosiyanin ve allofikosiyanin), bilirubin gibi safra pigmentlerinin yapısına yakın yapıda olup proteinler ile kompleks oluşturmuştur (fikobiliprotein).

Spirulina üzerinde yürütülen deneysel (deney hayvanı ya da hücre kültür­lerinde) çalışmalarda elde edilen bulgulara dayanılarak çeşitli kullanım öne­rileri yapılmaktadır: Virüs enfeksiyonları ve alerjilerin tedavisi, bağışıklık dü­zenleyici, kolesterol düşürücü, antioksidan ve karaciğer koruyucu.

Yapısında bulunan “kalsiyum spirulan” adı verilen sülfatlanmış pokisaka- ritlerin bazı membran virüslerinin gelişimini engellediği, virüslerin konakçı hücre içine sızmasını önlediği deneysel (in vitro ve in vivo) olarak tespit edil­miştir. Bu virüsler arasında uçuk virüsü [herpes simplex virüsü-1 (HSV-1)], grip etkeni influenza A virüsü, kızamık virüsü, kabakulak virüsü, sitomegalo- virüs ve AIDS etkeni HIV-1 virüsü bulunmaktadır. Ancak bu bulgular deney­sel olduğu için insanlarda ne derecede etkili olabileceğini ortaya koyabilecek klinik çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Renkli bileşenleri olan fikosiyanin pigmentleri, antioksidan olarak peroksil radikalleri üzerinde etkilidir. Bu bile­şenin antioksidan etkisine bağlı olarak, sıçanlarda karaciğer toksinlerinin za­rarlarına karşı koruyucu etkisi tespit edilmiştir.

Spirulina ve kronik yorgunluk şikâyeti

Spirulina’nın zengin besleyici içeriği nedeniyle vücudun yüksek enerji ih­tiyacını karşılamak üzere, bilhassa çok sayıda kişinin şikâyetçi olduğu “kro­nik yorgunluk’’ sendromuna karşı pazarlandığı görülmektedir. Teorik olarak değerlendirildiğinde, içerdiği bileşenlerden polisakaritlerin (glikojen gibi) ve gama linolenik asidin, insan hücreleri tarafından kolaylıkla emilerek enerjiye dönüştürülebileceği, ayrıca bağırsaklarda yararlı laktik bakterilerin gelişimi­ni artırmak suretiyle de vücutta B-6 vitamini sentezini sağlaması suretiyle bu enerji artışına katkıda bulunması beklenmektedir. Ancak 2007 yılında yayım­lanan bir bilimsel klinik çalışmada (plasebo kontrollü ve randomize), günde 3 gram spirulina verilen kronik yorgunluk şikâyeti olan gönüllerde, boş ilaç verilen gruba oranla herhangi bir iyileşme görülememiştir.

Spirulina nedir

Kullanımı riskli mi?

Yapılan güvenlik çalışmalarında herhangi bir yan etki tespit edilememiş­tir. Ancak alerjik kişilerde, hamile ve emzirenlerde kullanımından kaçınılması önerilmektedir. Spirulina kullanımı ile karşılaşılabilecek en önemli sorun ürün kalitesine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Spirulina'nın üretildiği havuzlara ya da su kaynaklarına ağır metal bulaşması önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle kullanılan ürünün güvenilirliği son derece önemlidir. Spirulina'nın günlük kullanılması önerilen miktar tam olarak bilinmemektedir; bu nedenle çok geniş bir aralıkta 250 mg ile 5.000 mg arasında kullanılması önerilmektedir.

Sonuç olarak, spirulina ile ilgili olarak ortaya atılan kullanım önerileri bazı deneysel bulgulara dayanmaktadır. Dolayısıyla insanlarda hangi miktarlarda ve ne kadar süre ile kullanıldığında etkili olabileceğini gösteren klinik çalış­malara gerek duyulmaktadır. Ancak şimdiye kadar yukarıda bahsettiğim kalite sorunlarına bağlı ortaya çıkabilecek riskler dışında, vücut için zararlı bir du­rum söz konusu değildir. Bu nedenle, durumun bilincinde olarak kullanılma­sında bir sakınca yok gibi görülüyor.

ÖNERİLER I UYARILAR:

Spirulina tableti/kapsülü satın alırken nelere dikkat edilmeli?

Spirulina ya da diğer yosun ürünlerinde en önemli sorun kalitedir. Ucuz ve temini kolay bir ürün olmasına rağmen, bazı kapkaçcı diye tanımlayabileceğimiz kişile­rin kırlardan ısırgan gibi koyu yeşil renkli yaprakları toplayıp kurutup spirulina ya da diğer yosun ürünleri olarak pazarladığını görüyoruz.

Bir diğer önemli husus ise yosunlar havuzlarda yetiştirildiğinden, havuzların hij­yen koşullarının uygunluğu. Bildiğiniz gibi durgun sularda kolaylıkla organizmalar üreyebilmektedir. Eğer havuzda gerekli önlemler alınmamışsa yosun, sağlığınız için tehlikeli olabilecek mikroorganizmalar ile temas edebilecektir. Yine havuz­larda kullanılan suyun kalitesi ve özellikle mineral içeriği önemlidir. Su içerisinde insan sağlığı için tehlikeli ağır metallerin (kadmiyum, civa, kurşun vb) bulunma­ması gerekir Dolayısıyla üretici firmanın gerekli analizleri yapıp yapmadığını sor­gulamanızı öneririm.

Hangi sıklıkta ve ne miktarda kullanılmalı?

Besleyici özelliği söz konusu olduğundan tablet, kapsül gibi ilaç şekillerinde ya da katkılı gıda ürünleri şeklinde çeşitli formlarda pazarlanmaktadır. Bu ürünler için kesinleşmiş bir miktar önerisi bulunmamaktadır. Piyasadaki ürünler 250 mi­ligram ile 5 gram arasında değişmektedir.

Prof. Dr. Erdem Yeşilada

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 05 Şubat 2023
İmsak 06:38
Güneş 08:04
Öğle 13:23
İkindi 16:06
Akşam 18:32
Yatsı 19:53
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 21 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Ankaragücü 21 22
15. Kasımpaşa 21 22
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 21 37
7. Sakaryaspor 21 34
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Denizlispor 22 16
18. Yeni Malatyaspor 22 17
19. Gençlerbirliği 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 20 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Leicester City 21 21
14. Nottingham Forest 20 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 19 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Villarreal 20 31
6. Real Betis 20 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 19 25
11. Celta Vigo 20 23
12. Almeria 19 22
13. Girona 19 21
14. Sevilla 19 21
15. Espanyol 20 21
16. Valencia 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9
Günün Karikatürü Tümü