İslam'da Kölelik Var mıdır?

İslam köleliğe farklı bir boyut kazandırmış ve dünyaya kölelik konusunda örnek olmuştur. Zira İslam, kölelik yollarını en asgari düzeye indirmiş ve her fırsatta bir köle azat etmeyi emretmiş ve tavsiye etmiştir.

TARİH 12.04.2021, 23:51 14.04.2021, 12:48 Ramazan Peri
321
İslam'da Kölelik Var mıdır?

Yılların eskimeyen ve yıllarca eskimeyecek bir sorudur bu. İslam köleliği neden kaldırmadı?

Değerli kardeşim, öncelikle her olayı kendi zamanında değerlendirmek lazım. Buna mekanı da ekleyebiliriz. Zulmün ve açlığın olduğu bir yerde insanların yapıp ettiklerini, rezidanslarda ve lüks konutlarda olanlar anlayamaz. Yüz yıl önce tüm dünyada evet tüm dünyada evlilik 14-18 yaş arasında iken, bugün 18 yaş altı evlilikler yüz kızartıcı suç olarak algılanıyor. Bir olayı tarihi bağlamından koparır ve sonradan kazandığınız yargılar ile yargılarsanız sağlıklı bir sonuç elde edemezsiniz. Çok eşlilik konusu da bunun içinde yer alır. Şimdiki yazımızda İslam'da kölelik meselesine genel hatlarıyla bakacağız.

Kölelik sistemi İslam'dan belki binlerce, on binlerce yıl öncesinden gelen bir sistemdir.

Eski dönemlerde insanlar savaşırken ölmeyi, öldürülmeyi, esir alınmayı, esir alındıktan sonra ya öldürülmeyi ya da köle olarak hayatına devam etmeyi kabul ederek savaşa girerdi. Yani savaşa giren ülkeler ve insanlar bu riskleri göz önüne alarak savaşa girerdi. Savaşı kaybeden taraf sadece savaşı kaybetmiyordu. Şahsını, ailesini, malını ve topraklarını kayıp ediyordu.

İslam geldiğinde Mekke'de, Medine'de, Roma'da, Çin'de, Avrupa krallıklarında ve sair dünyanın her yerinde kölelik sistemi vardı. İslam köleliği getiren, sürdüren ve devam etmeyi arzulayan bir sistem değildir.

İslam köleliğe farklı bir boyut kazandırmış ve dünyaya kölelik konusunda örnek olmuştur. Zira İslam, kölelik yollarını en asgari düzeye indirmiş ve her fırsatta bir köle azat etmeyi emretmiş ve tavsiye etmiştir.

Düşün ki, Ramazan orucunu bozuyorsun ve ceza olarak köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, yemin ediyorsun ve yeminini bozduğun takdirde bir köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, bilmeyerek bir adamın ölümüne sebebiyet veriyorsun ve ceza olarak bir köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, bir insan eşine zihar yapıyor ve ceza olarak köle azat etmek zorunda kalıyor. Hacda öyle, oruçta öyle, sair ibadetlerde öyle...

Namazın saf düzeninde köle safı yoktur. Köle ve efendi aynı safta yer alır. Hatta efendi, ön safta namaz kılan kölesinin ayaklarının olduğu yere secde etmek zorunda kalıyor.

Kölenin üzerine ağır yük yüklemek haramdır. Köleyle aynı yemek yenilecek ve köleye eziyet etmek yasaklanmıştır.

İslam'ın bu emirleri geldiğinde dünyanın diğer ülkelerinde köleler gladyatör olarak dövüştürülüyordu. Ölen ölüyor, ölmeyen ise diğer arenada ölüyordu. Hatta kimi zaman köleler aç bırakılmış vahşi hayvanlar ile dövüşmek zorunda kalıyordu.

Diğer ülkelerin yaptığını boş verelim. Onlar bunu din adı altında yapmıyordu. Peki, İslam niye köleliği kaldırmadı?

İslam, Hazreti Resulullah'ın vefat ettiği dönemde sadece Hicaz bölgesinde idi ve Mekke, Medine dışında kalan bir çok yerde İslam'ın ruhu hakim değildi.

İslam'ın tek başına tüm dünyada on binlerce yıldır yer alan bir sistemi tek seferde kaldırması mümkün değildir. Allah emretse idi amenna. Ancak İslam herkesin köle edindiği bir dönemde köleliği yok sayması vakıaya ve gerçeklere aykırıdır.

Düşün ki, İslam, gayrimüslimlerle savaşa giriyor. Onlar elde ettikleri esirleri köle yapıyor, satıyor ya da öldürüyor. Ama Müslümanlar esir aldıklarını salıveriyor. Buna ne kadar akıllıca diyebiliriz? Sen esir alınınca öldürülecek veya köle olacaksın. Ama esir aldığında ona bir şey yapamayacaksın.

Akabe nedir bilir misin diye başlayan ayet Mekke'de nazil olmuştur. Akabe yani zor yokuş, köleyi azat etmektir diye buyurmuştur Rabbimiz. Yani kölenin insan yerine konulmadığı bir dönemde ve İslam'ın ilk temellerinin atıldığı dönemde köle azat etmek, zoru aşmak olarak tasvir edilmiştir.

Kölelik sistemi bütün fıkıh kitaplarında yer almıştır. Bir Müslüman namazı öğrendiği gibi kölelik hukukunu da öğrenmiştir. Öyle filimlerde geçtiği gibi kölelik, dansöz cariyelerden ya da sahiplerini yelleyen kimseler değildir. Kölenin, efendisi üzerinde hakları vardır.

Kölelik sistemi zamanla azalmış ve sadece saraylarda yer almıştır. Osmanlı dönemi itibariyle kölelik dar bir alana sıkışmış ve savaş esirleri genel olarak köle olarak alınmamıştır. Bu da İslam topraklarında köleliğin bitmesine zemin hazırlamıştır. Tarihte bazı Müslümanların kölelik hususunda aşırıya gitmeleri, yanlış yapmaları ve kötü nam bırakmış olmaları İslam'ın değil, onların suçudur.

Murat Padak

Yorumlar (0)
24
açık
Namaz Vakti 15 Mayıs 2021
İmsak 03:53
Güneş 05:39
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:22
Yatsı 22:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
Günün Karikatürü Tümü