İslam'da Kölelik Var mıdır?

İslam köleliğe farklı bir boyut kazandırmış ve dünyaya kölelik konusunda örnek olmuştur. Zira İslam, kölelik yollarını en asgari düzeye indirmiş ve her fırsatta bir köle azat etmeyi emretmiş ve tavsiye etmiştir.

TARİH 12.04.2021, 23:51 14.04.2021, 12:48 Ramazan Peri
İslam'da Kölelik Var mıdır?

Yılların eskimeyen ve yıllarca eskimeyecek bir sorudur bu. İslam köleliği neden kaldırmadı?

Değerli kardeşim, öncelikle her olayı kendi zamanında değerlendirmek lazım. Buna mekanı da ekleyebiliriz. Zulmün ve açlığın olduğu bir yerde insanların yapıp ettiklerini, rezidanslarda ve lüks konutlarda olanlar anlayamaz. Yüz yıl önce tüm dünyada evet tüm dünyada evlilik 14-18 yaş arasında iken, bugün 18 yaş altı evlilikler yüz kızartıcı suç olarak algılanıyor. Bir olayı tarihi bağlamından koparır ve sonradan kazandığınız yargılar ile yargılarsanız sağlıklı bir sonuç elde edemezsiniz. Çok eşlilik konusu da bunun içinde yer alır. Şimdiki yazımızda İslam'da kölelik meselesine genel hatlarıyla bakacağız.

Kölelik sistemi İslam'dan belki binlerce, on binlerce yıl öncesinden gelen bir sistemdir.

Eski dönemlerde insanlar savaşırken ölmeyi, öldürülmeyi, esir alınmayı, esir alındıktan sonra ya öldürülmeyi ya da köle olarak hayatına devam etmeyi kabul ederek savaşa girerdi. Yani savaşa giren ülkeler ve insanlar bu riskleri göz önüne alarak savaşa girerdi. Savaşı kaybeden taraf sadece savaşı kaybetmiyordu. Şahsını, ailesini, malını ve topraklarını kayıp ediyordu.

İslam geldiğinde Mekke'de, Medine'de, Roma'da, Çin'de, Avrupa krallıklarında ve sair dünyanın her yerinde kölelik sistemi vardı. İslam köleliği getiren, sürdüren ve devam etmeyi arzulayan bir sistem değildir.

İslam köleliğe farklı bir boyut kazandırmış ve dünyaya kölelik konusunda örnek olmuştur. Zira İslam, kölelik yollarını en asgari düzeye indirmiş ve her fırsatta bir köle azat etmeyi emretmiş ve tavsiye etmiştir.

Düşün ki, Ramazan orucunu bozuyorsun ve ceza olarak köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, yemin ediyorsun ve yeminini bozduğun takdirde bir köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, bilmeyerek bir adamın ölümüne sebebiyet veriyorsun ve ceza olarak bir köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, bir insan eşine zihar yapıyor ve ceza olarak köle azat etmek zorunda kalıyor. Hacda öyle, oruçta öyle, sair ibadetlerde öyle...

Namazın saf düzeninde köle safı yoktur. Köle ve efendi aynı safta yer alır. Hatta efendi, ön safta namaz kılan kölesinin ayaklarının olduğu yere secde etmek zorunda kalıyor.

Kölenin üzerine ağır yük yüklemek haramdır. Köleyle aynı yemek yenilecek ve köleye eziyet etmek yasaklanmıştır.

İslam'ın bu emirleri geldiğinde dünyanın diğer ülkelerinde köleler gladyatör olarak dövüştürülüyordu. Ölen ölüyor, ölmeyen ise diğer arenada ölüyordu. Hatta kimi zaman köleler aç bırakılmış vahşi hayvanlar ile dövüşmek zorunda kalıyordu.

Diğer ülkelerin yaptığını boş verelim. Onlar bunu din adı altında yapmıyordu. Peki, İslam niye köleliği kaldırmadı?

İslam, Hazreti Resulullah'ın vefat ettiği dönemde sadece Hicaz bölgesinde idi ve Mekke, Medine dışında kalan bir çok yerde İslam'ın ruhu hakim değildi.

İslam'ın tek başına tüm dünyada on binlerce yıldır yer alan bir sistemi tek seferde kaldırması mümkün değildir. Allah emretse idi amenna. Ancak İslam herkesin köle edindiği bir dönemde köleliği yok sayması vakıaya ve gerçeklere aykırıdır.

Düşün ki, İslam, gayrimüslimlerle savaşa giriyor. Onlar elde ettikleri esirleri köle yapıyor, satıyor ya da öldürüyor. Ama Müslümanlar esir aldıklarını salıveriyor. Buna ne kadar akıllıca diyebiliriz? Sen esir alınınca öldürülecek veya köle olacaksın. Ama esir aldığında ona bir şey yapamayacaksın.

Akabe nedir bilir misin diye başlayan ayet Mekke'de nazil olmuştur. Akabe yani zor yokuş, köleyi azat etmektir diye buyurmuştur Rabbimiz. Yani kölenin insan yerine konulmadığı bir dönemde ve İslam'ın ilk temellerinin atıldığı dönemde köle azat etmek, zoru aşmak olarak tasvir edilmiştir.

Kölelik sistemi bütün fıkıh kitaplarında yer almıştır. Bir Müslüman namazı öğrendiği gibi kölelik hukukunu da öğrenmiştir. Öyle filimlerde geçtiği gibi kölelik, dansöz cariyelerden ya da sahiplerini yelleyen kimseler değildir. Kölenin, efendisi üzerinde hakları vardır.

Kölelik sistemi zamanla azalmış ve sadece saraylarda yer almıştır. Osmanlı dönemi itibariyle kölelik dar bir alana sıkışmış ve savaş esirleri genel olarak köle olarak alınmamıştır. Bu da İslam topraklarında köleliğin bitmesine zemin hazırlamıştır. Tarihte bazı Müslümanların kölelik hususunda aşırıya gitmeleri, yanlış yapmaları ve kötü nam bırakmış olmaları İslam'ın değil, onların suçudur.

Murat Padak

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 28 Ocak 2023
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Başakşehir 19 37
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 18 21
13. Valencia 17 20
14. Espanyol 19 20
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6
Günün Karikatürü Tümü