İslam'da Kölelik Var mıdır?

İslam köleliğe farklı bir boyut kazandırmış ve dünyaya kölelik konusunda örnek olmuştur. Zira İslam, kölelik yollarını en asgari düzeye indirmiş ve her fırsatta bir köle azat etmeyi emretmiş ve tavsiye etmiştir.

TARİH 12.04.2021, 23:51 14.04.2021, 12:48 Ramazan Peri
İslam'da Kölelik Var mıdır?

Yılların eskimeyen ve yıllarca eskimeyecek bir sorudur bu. İslam köleliği neden kaldırmadı?

Değerli kardeşim, öncelikle her olayı kendi zamanında değerlendirmek lazım. Buna mekanı da ekleyebiliriz. Zulmün ve açlığın olduğu bir yerde insanların yapıp ettiklerini, rezidanslarda ve lüks konutlarda olanlar anlayamaz. Yüz yıl önce tüm dünyada evet tüm dünyada evlilik 14-18 yaş arasında iken, bugün 18 yaş altı evlilikler yüz kızartıcı suç olarak algılanıyor. Bir olayı tarihi bağlamından koparır ve sonradan kazandığınız yargılar ile yargılarsanız sağlıklı bir sonuç elde edemezsiniz. Çok eşlilik konusu da bunun içinde yer alır. Şimdiki yazımızda İslam'da kölelik meselesine genel hatlarıyla bakacağız.

Kölelik sistemi İslam'dan belki binlerce, on binlerce yıl öncesinden gelen bir sistemdir.

Eski dönemlerde insanlar savaşırken ölmeyi, öldürülmeyi, esir alınmayı, esir alındıktan sonra ya öldürülmeyi ya da köle olarak hayatına devam etmeyi kabul ederek savaşa girerdi. Yani savaşa giren ülkeler ve insanlar bu riskleri göz önüne alarak savaşa girerdi. Savaşı kaybeden taraf sadece savaşı kaybetmiyordu. Şahsını, ailesini, malını ve topraklarını kayıp ediyordu.

İslam geldiğinde Mekke'de, Medine'de, Roma'da, Çin'de, Avrupa krallıklarında ve sair dünyanın her yerinde kölelik sistemi vardı. İslam köleliği getiren, sürdüren ve devam etmeyi arzulayan bir sistem değildir.

İslam köleliğe farklı bir boyut kazandırmış ve dünyaya kölelik konusunda örnek olmuştur. Zira İslam, kölelik yollarını en asgari düzeye indirmiş ve her fırsatta bir köle azat etmeyi emretmiş ve tavsiye etmiştir.

Düşün ki, Ramazan orucunu bozuyorsun ve ceza olarak köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, yemin ediyorsun ve yeminini bozduğun takdirde bir köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, bilmeyerek bir adamın ölümüne sebebiyet veriyorsun ve ceza olarak bir köle azat etmek zorundasın. Düşün ki, bir insan eşine zihar yapıyor ve ceza olarak köle azat etmek zorunda kalıyor. Hacda öyle, oruçta öyle, sair ibadetlerde öyle...

Namazın saf düzeninde köle safı yoktur. Köle ve efendi aynı safta yer alır. Hatta efendi, ön safta namaz kılan kölesinin ayaklarının olduğu yere secde etmek zorunda kalıyor.

Kölenin üzerine ağır yük yüklemek haramdır. Köleyle aynı yemek yenilecek ve köleye eziyet etmek yasaklanmıştır.

İslam'ın bu emirleri geldiğinde dünyanın diğer ülkelerinde köleler gladyatör olarak dövüştürülüyordu. Ölen ölüyor, ölmeyen ise diğer arenada ölüyordu. Hatta kimi zaman köleler aç bırakılmış vahşi hayvanlar ile dövüşmek zorunda kalıyordu.

Diğer ülkelerin yaptığını boş verelim. Onlar bunu din adı altında yapmıyordu. Peki, İslam niye köleliği kaldırmadı?

İslam, Hazreti Resulullah'ın vefat ettiği dönemde sadece Hicaz bölgesinde idi ve Mekke, Medine dışında kalan bir çok yerde İslam'ın ruhu hakim değildi.

İslam'ın tek başına tüm dünyada on binlerce yıldır yer alan bir sistemi tek seferde kaldırması mümkün değildir. Allah emretse idi amenna. Ancak İslam herkesin köle edindiği bir dönemde köleliği yok sayması vakıaya ve gerçeklere aykırıdır.

Düşün ki, İslam, gayrimüslimlerle savaşa giriyor. Onlar elde ettikleri esirleri köle yapıyor, satıyor ya da öldürüyor. Ama Müslümanlar esir aldıklarını salıveriyor. Buna ne kadar akıllıca diyebiliriz? Sen esir alınınca öldürülecek veya köle olacaksın. Ama esir aldığında ona bir şey yapamayacaksın.

Akabe nedir bilir misin diye başlayan ayet Mekke'de nazil olmuştur. Akabe yani zor yokuş, köleyi azat etmektir diye buyurmuştur Rabbimiz. Yani kölenin insan yerine konulmadığı bir dönemde ve İslam'ın ilk temellerinin atıldığı dönemde köle azat etmek, zoru aşmak olarak tasvir edilmiştir.

Kölelik sistemi bütün fıkıh kitaplarında yer almıştır. Bir Müslüman namazı öğrendiği gibi kölelik hukukunu da öğrenmiştir. Öyle filimlerde geçtiği gibi kölelik, dansöz cariyelerden ya da sahiplerini yelleyen kimseler değildir. Kölenin, efendisi üzerinde hakları vardır.

Kölelik sistemi zamanla azalmış ve sadece saraylarda yer almıştır. Osmanlı dönemi itibariyle kölelik dar bir alana sıkışmış ve savaş esirleri genel olarak köle olarak alınmamıştır. Bu da İslam topraklarında köleliğin bitmesine zemin hazırlamıştır. Tarihte bazı Müslümanların kölelik hususunda aşırıya gitmeleri, yanlış yapmaları ve kötü nam bırakmış olmaları İslam'ın değil, onların suçudur.

Murat Padak

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 18 Nisan 2024
İmsak 04:40
Güneş 06:13
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 32 52
4. Beşiktaş 32 48
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Sivasspor 32 44
9. Antalyaspor 32 42
10. Alanyaspor 32 42
11. A.Demirspor 32 40
12. Samsunspor 32 38
13. Ankaragücü 32 37
14. Kayserispor 32 37
15. Konyaspor 32 36
16. Hatayspor 32 33
17. Gaziantep FK 32 31
18. Karagümrük 32 30
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 32 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 30 68
2. Göztepe 30 60
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 30 46
8. Bandırmaspor 30 46
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Keçiörengücü 30 36
12. Şanlıurfaspor 30 34
13. Ümraniye 30 34
14. Manisa FK 30 33
15. Tuzlaspor 30 32
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 30 15
18. Giresunspor 30 7
Takımlar O P
1. M.City 32 73
2. Arsenal 32 71
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 32 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Crystal Palace 32 33
15. Brentford 33 32
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 33 25
19. Burnley 33 20
20. Sheffield United 32 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 31 65
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 31 57
6. Real Sociedad 31 50
7. Valencia 31 47
8. Real Betis 31 45
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 31 39
12. Las Palmas 31 37
13. Sevilla 31 34
14. Deportivo Alaves 31 32
15. Mallorca 31 31
16. Rayo Vallecano 31 31
17. Celta Vigo 31 28
18. Cadiz 31 25
19. Granada 31 17
20. Almeria 31 14
Günün Karikatürü Tümü