Mescid-i Nebevi’nin İnşası

Medine-i Münevvere de Peygamber Efendimiz, deve buraya çökünce “Yerimiz inşaallah burasıdır.” dedi. Mescidin yapımı yedi ay sürmüştür. Çeşitli dönemlerde genişletme ve tamir ve tadilatlar görmüştür. Kral Faht b. Abdulaziz, Mescid-i Nebevi’ye büyük önem vermiş ve Haremeyn tarihindeki en büyük genişletme projesini başlat­mıştır.

TARİH 18.03.2021, 00:30 18.03.2021, 01:20 Ramazan Peri
202
Mescid-i Nebevi’nin İnşası

Peygamberimiz (s.a.s.) Kuba’dan Medine’ye doğru yola çıktığında ashabı­na: “Deveyi kendi haline bırakınız. Zira ona nereye gideceği söylenmiştir.” diyerek bindiği devenin ashab tarafından yönlendirilmemesini istemiştir. Bu yüzden insanlar devenin etrafında onun duracağı yere kadar yürümüşlerdi. Ni­hayet deve Es’ad b. Zürare yurdunda, isimleri Amr oğlu Sehl ve Süheyl olan iki yetime ait bir hurma kurutma harmanında durarak çöktü. (Başka bir görüşe göre ise, burası Ebû Eyyub el-Ensari’ye aittir.)

Peygamber Efendimiz, deve buraya çökünce “Yerimiz inşaallah burasıdır.” dedi. Sonra bu iki genci çağırarak onlara bu hurma harmanını mescid yapıl­ması için kendisine satmalarını teklif etti. Bu iki genç ise “Hayır, burayı sana hibe ediyoruz Ey Allah’ın Elçisi” dediler. Peygamberimiz (s.a.s.) bunu kabul etmedi ve onlardan burayı on dinar altına karşılığında satın aldı. Bu parayı Hz. Ebu Bekir (r.a.) ödedi.

Medine Şehri

Daha sonra bu sahadaki müşrik mezarları başka yere nakledilerek arazi düz hale getirildi. Üzerindeki hurma ağaçları kesildi ve bu ağaçlar mescidin kıble tarafına dizildi. Sonrasında mescidin yapımı için kerpiçler hazırlanmaya baş­ladı. Hz. Peygamber bizzat kendisi de mescidin inşaatında çalışmıştır. Mes­cidin inşası esnasında Allah Rasûlü (s.a.v.) Ashabına yardımcı oldu ve bir ara üzerindeki gömleğini çıkararak yere koydu. Ensar ve Muhacirden bunu görenler de gömleklerini çıkarıp yere koydular.

Peygamberimiz (s.a.v.) Mescidin yapımında bizzat çalışmış ve inşaata reh­berlik etmiştir. Çalışırken şöyle beyitler söylemiştir: “Allahım! Gerçek kar­şılık ahirette alınacak olandır, Ensara ve Muhacirlere merhamet et! Gerçek hayat da ahiret hayatıdır, Ensarı ve Muhacirleri bağışla!”

Mescidin yapımı yedi ay sürmüştür. Peygamberimiz (s.a.s.) mescidin ya­pımına Medine’ye gelir gelmez hemen başlamıştır. Peygamberimiz (s.a.s.) Ebu Eyyub el-Ensari’nin yanında yedi ay kalmış; Mescidin yapımı ve Aişe ile Sevde validelerimizin odaları tamamlanmadan Ebu Eyyub’un evinden çık­mamıştır.

medine-i Münevvere

Sultan Abdülmecid’in Genişletme Çalışması

Mesci-i Nebevi Hz.Ömer ve Hz. Osman, dönemlerinde genişletilmiştir. Tarihinde iki defa önemli yangın geçirmiştir. Emevi ve Abbasi döneminde çeşitli hizmetler gören Mescid-i Nebi’ye, Osmanlıların ayrı bir sevdası var­dır. Harem şeyhi Davut Paşa mescidin durumunu ve yeniden yapılmaya olan ihtiyacını Sultan Abdülmecid’e haber verdi. Sultan Abdülmecid de Mescid’in ihtiyaçlarını tespit etmesi için uzman bir mühendisi Medine’ye gönderdi. Bu­nun sonrasında inşaat için gereken alet ve techizatı deniz yoluyla Yanbu Li­manına gönderdi.

Mescidin yapımına Medine’nin güney batı mevkiindeki dağlardan taş ke­silerek başlandı. Sultan Abdülmecid Mescid-i Nebevi’yi inşa edip, tuğladan yapılan kemerler ve ahşap direkler üzerine çok sayıda çatı yaptı. Mescidin sü­tunları parçalar halinde oyulmuş kara taştan yapıldı. Sütunlar demir direklerle tutturularak demirin taş sütuna bağlantısı için kurşun dökülmüş ve sonunda bu sütunlar alçı ve kireçle kaplanmıştır.

Bu genişletme çalışmasında Mescide yeni bir kapı olarak Mecidiye kapısı eklenmiştir. Mescidin her genişletilmesi sonrası bu çalışmayı yapan idareci­nin adını taşıyan yeni bir kapı yapıla gelmiştir. Bu aynı şekilde Allah Rasûlü (s.a.s.) zamanında Mescitte var olan sütunlarla onun hayatından sonraki ya­pılanlar arasında bunlara verilen isimler yoluyla yapılan ayırımlarda da görü­lür. Sultan Abdülmecid’in bu onarım ve inşaası kırmızı rengi, estetiği, süsleri kubbeleri ve taş direkleri, duvarlara ve kubbenin iç kısmındaki hatları ile diğer onarımlara göre belirgin bir ayrıcalığa sahiptir. Bu onarımın günümüze kadar ulaşmış kısımları hâlâ kendine özgü karakteriyle fark edilebilir. Bu farklılık­lardan biri de ön duvardaki Hz. Peygamber’in (s.a.s.) isimleri ve ayetlerdir. Mescidin hatlarının yazılması üç senelik bir çalışmayla olmuştur.

Bu tamir ve inşa yetmiş bin Mecidiye altınına malolmuş, projede hattatlar, mühendisler ve yönetimde görev alanların dışında üç yüz elli işçi çalışmıştır.

Şanlı ecdad Osmanlının bu mübarek mescide hizmet ederken çok hassas davrandığı rivayet edilmektedir. Mescidin inşaatında çalışan işçiler, her sabah işe gelirken mutlaka gusül abdesti alırlar. Her tuğlayı veya taşı yerine koy­madan bir ihlâs suresi okurlar. Hatta çok ses çıkıp efendimiz rahatsız olmasın diye keser, çekiç ve balyozlarının ucuna keçeler bağlarlarmış. Ravzanın ön tarafındaki minareyi yaparken, kıbleye doğru meyilli yapmışlar ola ki bir dep­rem falan olursa minare Efendimizin kabri şerifi üzerine düşmesin diye tedbir almışlardır..

medine-i Münevvere

Suudi Arabistan Çalışması

Kral Faht b. Abdulaziz göreve gelir gelmez, Mescid-i Nebevi’ye büyük önem vermiş ve Haremeyn tarihindeki en büyük genişletme projesini başlat­mıştır. Genişletme çalışmaları sonunda Mescid-i Nebevi’nin eski konumuna kuzey, doğu ve batı cihetlerden 167 bin kişinin namaz kılmasına elverişli 82 bin m2’lik kapalı alan oluşmuştur. Bütün bu genişlemelerle birlikte Mescid-i Nebevi’nin toplam alanı normal zamanlarda 650 bin, hac zamanında ise bir milyon kişinin namaz kılabileceği 400.500 m2’ye ulaşmıştır. Bu genişletme Mescid-i Nebevi tarihindeki en büyük genişletmedir. 1993 yılında inşaatı bi­ten bugünkü Suud inşasının özellikleri:

  • 27 adet hareketli kubbe vardır. Her biri 80 ton olup 9 tonu ahşaptır.
  • Eski dört minareye altı adet minare daha eklenmiş toplam on tanedir. Yeni minareler beş şerefeli olup, uzunluğu yüz dört metredir. Her birinde 334 basamak vardır. Minarelerin ucunda bulunan âlemler 420 kg. olup, 14 ayar altından Türkiye’de imal edilmiştir.
  • Mescid için 574.000 metreküp hafriyat kazılmış, inşaatta 50.000 ton inşaat çeliği ve 250.000 metreküp beton kullanılmıştır. İnşaatın tabanında 8500 adet kolon, normal katta ise 2020 adet kolon bulunmaktadır. 500.000 adet sûni granit kullanılmıştır. İhtiyaç halinde üst kata çıkılması için kolon fi­lizleri terasta mevcuttur.
  • Mescidin 91 adet kapısı, 140 adet alt katta ve 2400 adet üst katta penceresi vardır. Mescidin klima görevi soğuk su ile sağlanmaktadır. Yaklaşık 7.5 km. uzaklıkta soğutulan su tunelle mescide ulaştırılmaktadır. Mescidin ko­lonlarına ve çeşitli yerlere yazılan hat yazıları Türk hattat Ali Hüsrevoğlu tarafından yazılmıştır.
  • Herbiri 5 m. Çapında 2200 kg. ağırlığında bronzdan yapılmış 68 adet avize vardır. 627 adet güvenlik ve naklen yayın kamerası bulunmaktadır. Mes­cidin altında on bin adet kapasiteli otopark mevcuttur. (Y. Mühendis Adil GÜVELİOĞLU)

Mescid-i Nebevi’nin genişlemelerden sonraki alanı, Hz. Peygamber zama­nındaki Medine’nin merkezinin alanına eşittir. Yani o gün Efendimizin ve ashabının yaşadığı alan bugünkü Mescidin bulunduğu alandır.

İlk Dönemde Mescid-i Nebevi’nin Özellikleri

  • Mescitte her hangi bir direk bulunmuyordu. Mescidin güney batısında Suf- fe’de kalanların gölgeliği hariç gölgelik de yoktu.
  • Mescit, ilk inşaası bittiğinde tefriş edilmemişti.
  • Mescidin ilk kıblesi Beytü’l-Makdis (Mescid-i Aksa) idi. Mihrab, hurma kütüklerinin birbiri üstüne dizilmesi yoluyla belirlenmişti. Peygamberimiz (s.a.s.) on altı ay boyunca, Beytü’l-Makdis’e yönelerek namaz kılmıştı. As- hab-ı Suffe Mescidin güney batı kısmında kalıyordu. Onlar, getirilen hurma­ları Mescidin çatısına asarlardı. Mescidin bu alanının üstü yapraksız hurma dallarıyla örtülmüştü ve bu sebepten dolayı da ona “Ashab-ı Suffe Gölgeliği” denilmiştir.
  • Mescidin ilk inşaat üslubu, Araplar arasında “Semît” olarak bilinen kerpiç üstüne kerpiç örülmesi ile “Saîde” denilen bir kerpiç üstüne yarım kerpiç örül­mesi tarzındaydı.

Suffe

Suffe, Medine’de Muhacirlerden evi olmayanlar için bir barınaktı. Burada kalanlar, Medine’de bir iş bulana kadar Mescitte geceliyorlardı. Bir iş bulan ise buradan ayrılıyor ve kendine bir ev ediniyordu. Bu yüzden Suffe’de kalan­ların sayısı bazen artıyor bazen de azalıyordu. Hatta bir ara Suffe’de kalanla­rın sayısı altıyüze ulaştığı olmuştu.

Peygamberimiz (s.a.s.) zaman zaman burada kalanlarla oturup sohbet eder ve onlarla birlikte yemek yerdi. Her sahabe de, burada kalanlardan bir ya da ikisini yemek yedirmek için evine konuk ederdi.

Suffe’de kalanların en meşhurlarından biri olan Ebu Hüreyre (r.a.) şöyle der: “Suffe’de benimle beraber kalan üçyüz kişi vardı. Sonra bunların hepsi­nin bir yere vali ya da komutan olduğunu gördüm.” Suffe’de kalanların sayısı müslümanların durumları iyiye gittikçe azalmaya devam etti. Öyle ki Pey­gamberimiz (s.a.s.) hayattayken buradakilerin hepsi kendi evlerine taşındılar. Böylelikle fakir Muhacirlerin Mescitte barınmaları sona erdi.

Bünyamin Albayrak

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 19 Nisan 2021
İmsak 04:39
Güneş 06:12
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü