Osmanlı Şehzadeleri Neden Katlediyordu?

Osmanlının bazı dönemlerinde, ileride devletin başına gaileler açabilir vehmiyle şehzadeler katlediliyordu.

TARİH 15.11.2020, 22:39 15.11.2020, 22:53 Ramazan Peri
110
Osmanlı Şehzadeleri Neden Katlediyordu?

Bu mesele zaman zaman tenkit konusu oluyor. Dindar düşünür ve yazarlar da hemen bu uygulamayı savunmaya başlıyorlar. Tenkit üretenler genellikle Osmanlı düşmanları. Cevap verenler ise, Osmanlı Devletini müslüman olması sebebiyle savunmak isteyenler.

Bu mesele benim de zihnimi kurcalamıştır hep. Osmanlı haklı mı? Bu konuda verilen fetva yerinde mi? Osmanlı haksızsa, biz buna rağmen onu savunmalı mıyız?

Ben, bu uygulamayı tasvip edemiyorum. Fetvanın hiç de adil olmadığını düşünüyorum. ileride devleti yıpratabilir ihtimaliyle masum insanların katledilmesine nasıl göz yumabilirim!

Bu hükmü savunanlar "izafî adalet" kavramını nazara veriyorlar. Ne alâkası var! "izafi adalet" yönünde ictihad yaparak zamanın halifesiyle savaşan Hazreti Ayşe validemizin durumunu bu meseleye delil yapmaya çalışanların bu konuyu bir daha düşünmelerini tavsiye ederim. "Cemel Vakası" niçin ortaya çıktı? Ortada halifenin katilleri vardı, asiler vardı, suçlular vardı. Bunların nasıl cezalandırılması gerektiği tartışılıyordu. Cezalandırılmak istenenlerin suçu tahakkuk etmişti. Şehzadelerin katli meselesinde ise, ortada ne katil var, ne asi, ne suç var, ne de suçlu. Masum insanlara potansiyel isyancı gözüyle bakıp, ihtimal üzerine hüküm vermek ve bu hükmü infaz etmek hangi adalete sığar!

Tamam, Osmanlının bunu niçin yaptığını anlatalım, hikmetini izah edelim, ama kalben taraftar olmayalım bu zulme. "Zulme rıza zulümdür" hükmünü unutmayalım.

Biri çıkıp diyebilir ki: "Sen, ne büyük bir alim, ne de ünlü bir müftisin, neye dayanarak bu uygulamayı tezyif ediyorsun?" Evet, ben alim veya fakih değilim, haddimi aşmak istemem, ama ben bir mümin ve müslümanım. imanın ziyasıyla aydınlanan vicdanım bu hükmün haksız olduğunu söylüyor ve kabullenemiyor.

Ayrıca, ilmine ve irfanına tam manasıyla güvendiğim Bediüzzaman Hazretlerinin adaletle ilgili izahlarını okudum. Onun, "Vatan için herşey feda edilir" diyen ve toplumun selameti için ferdi feda eden anlayışı "gaddar" diye mahkum ettiğini gördüm. Beşer siyasetinin temel esaslarından olan "zalimane bir hüküm" idi bu, hükümetler bu anlayışı terketmeliydiler.

Bir âyetten hareketle şunu söylüyordu: "Hem, bir masum, rızası olmadan, bütün insana da feda edilmez. Kendi ihtiyarıyla, kendi rızasıyla kendini feda etse, o fedakarlık bir şehadettir ki, o başka meseledir." "Hakimiyet" hakikatını izah ederken de "kardeşini ve evladını zalimane öldürmesi," diyerek yapılan uygulamanın bir zulüm olduğunu münasip bir dille ortaya koyuyordu.

"Ferdiyet" meselesini açıklarken de şöyle diyordu: "Çok padişahlar bu redd-i müdahale haysiyetiyle masum evlatlarını ve sevdiği kardeşlerini merhametsizce kesmişler."

Bir de şunu düşündüm: Acaba, bu konuyu sahabelere, mesela Hazreti Ebubekir gibi bir merhamet timsaline sorsaydık, ne cevap alırdık? Muhtemel bir iktidar mücadelesini bahane ederek masum insanları öldürmeye rıza gösterirler miydi? Sanmıyorum!

Bu fetvayı verenleri de, uygulayanları da yargılayacak olan Allahtır, benim onları yargılamak gibi bir niyetim yok. Ama, madem bu mesele zaman zaman gündeme geliyor ve madem işlenen zulme "adalet" namı veriliyor, ben de bu konudaki fikrimi söylemeliyim. "Hakkın hatırı âlidir, hiçbir hatıra feda edilmez."

Ben Osmanlı düşmanı değilim. Bu devlet, dine büyük hizmetler etmiştir. islamın bayrağını kıtalar üstünde asırlarca dalgalandırmakla büyük payeler kazanmıştır. Gittiği yerlere medeniyet, fazilet ve adalet götürmüştür. Böyle büyük bir devletin, asırlar süren saltanatı döneminde hatalar yapmaması mümkün değildi. Çünkü, onu idare edenler de insandı.

Müslüman olmak demek, kusursuz olmak demek değildir. Bu kusurlar, tarihte hüküm sürmüş başka büyük devletlerinkiyle karşılaştırıldığı zaman devede kulak mesabesinde kalır.

Osmanlının hatalarına göz yumamam, kusurlarını savunamam, ama hakkını ketmederek zalimlerden olmak da istemem.

Osmanlı, ne edebiyatı, ne dili, ne devlet düzeni, ne de hayat tarzıyla bugün bize örnek ve rehber olamaz. Dine hürmetkar bir devlettir, bunun farkındayım, ama "Osmanlı" demek, "islam" demek değildir, bunun da farkındayım.

iyi taraflarından faydalanılmalı, nakıs ve kötü yönleri bırakılmalı. Maziden ibret almak budur, diye düşünüyorum, maziyi kutsamak ve yeniden yaşamak değil.

Haksız tenkitlere karşı onu savunurken hatalarını da birer meziyet gibi takdim etmekten sakınmak isterim.

islamın tatbiki, sahabelerden sonra asırdan asıra bozulagelmiştir. Bu hakikat, Peygamberimiz tarafından da haber verilmişti zaten: Otuz sene hilafet, sonrası saltanat. Bizim hayat rehberimiz Peygamberimizdir, onun güzide sahabeleridir.

"Şanlı Osmanlı Devleti" yıkıldı, "hilafet saltanatı" da sona erdi. Şimdi yeni bir devreyi yaşıyoruz. Devlet felsefesinde "meşru meşrutiyet" veya "dindar cumhuriyet" kavramları gündemde. "Eski hal muhal, ya yeni hal, ya izmihlal!"

Sevdiklerimizi, artıları kadar eksilerini de nazara alarak sevmeyi öğrenelim. Sevgi ve hayranlık akıl gözümüzü kör etmesin. Bununla birlikte, bir ferdin veya devletin kusurlarını gözümüzde büyütmekle devasa faziletlerini setredip zulme de düşmeyelim.

Kısacası, hükümlerimizde adil olalım ve hak sahibine hakkını eksiksiz verelim.

Söylemek istediğim bu.

ÖMER SEVİNÇGÜL

Yorumlar (0)
4
açık
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 06:10
Güneş 07:35
Öğle 13:22
İkindi 16:27
Akşam 18:59
Yatsı 20:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Günün Karikatürü Tümü