Osmanlı Şehzadeleri Neden Katlediyordu?

Osmanlının bazı dönemlerinde, ileride devletin başına gaileler açabilir vehmiyle şehzadeler katlediliyordu.

TARİH 15.11.2020, 22:39 15.11.2020, 22:53 Ramazan Peri
135
Osmanlı Şehzadeleri Neden Katlediyordu?

Bu mesele zaman zaman tenkit konusu oluyor. Dindar düşünür ve yazarlar da hemen bu uygulamayı savunmaya başlıyorlar. Tenkit üretenler genellikle Osmanlı düşmanları. Cevap verenler ise, Osmanlı Devletini müslüman olması sebebiyle savunmak isteyenler.

Bu mesele benim de zihnimi kurcalamıştır hep. Osmanlı haklı mı? Bu konuda verilen fetva yerinde mi? Osmanlı haksızsa, biz buna rağmen onu savunmalı mıyız?

Ben, bu uygulamayı tasvip edemiyorum. Fetvanın hiç de adil olmadığını düşünüyorum. ileride devleti yıpratabilir ihtimaliyle masum insanların katledilmesine nasıl göz yumabilirim!

Bu hükmü savunanlar "izafî adalet" kavramını nazara veriyorlar. Ne alâkası var! "izafi adalet" yönünde ictihad yaparak zamanın halifesiyle savaşan Hazreti Ayşe validemizin durumunu bu meseleye delil yapmaya çalışanların bu konuyu bir daha düşünmelerini tavsiye ederim. "Cemel Vakası" niçin ortaya çıktı? Ortada halifenin katilleri vardı, asiler vardı, suçlular vardı. Bunların nasıl cezalandırılması gerektiği tartışılıyordu. Cezalandırılmak istenenlerin suçu tahakkuk etmişti. Şehzadelerin katli meselesinde ise, ortada ne katil var, ne asi, ne suç var, ne de suçlu. Masum insanlara potansiyel isyancı gözüyle bakıp, ihtimal üzerine hüküm vermek ve bu hükmü infaz etmek hangi adalete sığar!

Tamam, Osmanlının bunu niçin yaptığını anlatalım, hikmetini izah edelim, ama kalben taraftar olmayalım bu zulme. "Zulme rıza zulümdür" hükmünü unutmayalım.

Biri çıkıp diyebilir ki: "Sen, ne büyük bir alim, ne de ünlü bir müftisin, neye dayanarak bu uygulamayı tezyif ediyorsun?" Evet, ben alim veya fakih değilim, haddimi aşmak istemem, ama ben bir mümin ve müslümanım. imanın ziyasıyla aydınlanan vicdanım bu hükmün haksız olduğunu söylüyor ve kabullenemiyor.

Ayrıca, ilmine ve irfanına tam manasıyla güvendiğim Bediüzzaman Hazretlerinin adaletle ilgili izahlarını okudum. Onun, "Vatan için herşey feda edilir" diyen ve toplumun selameti için ferdi feda eden anlayışı "gaddar" diye mahkum ettiğini gördüm. Beşer siyasetinin temel esaslarından olan "zalimane bir hüküm" idi bu, hükümetler bu anlayışı terketmeliydiler.

Bir âyetten hareketle şunu söylüyordu: "Hem, bir masum, rızası olmadan, bütün insana da feda edilmez. Kendi ihtiyarıyla, kendi rızasıyla kendini feda etse, o fedakarlık bir şehadettir ki, o başka meseledir." "Hakimiyet" hakikatını izah ederken de "kardeşini ve evladını zalimane öldürmesi," diyerek yapılan uygulamanın bir zulüm olduğunu münasip bir dille ortaya koyuyordu.

"Ferdiyet" meselesini açıklarken de şöyle diyordu: "Çok padişahlar bu redd-i müdahale haysiyetiyle masum evlatlarını ve sevdiği kardeşlerini merhametsizce kesmişler."

Bir de şunu düşündüm: Acaba, bu konuyu sahabelere, mesela Hazreti Ebubekir gibi bir merhamet timsaline sorsaydık, ne cevap alırdık? Muhtemel bir iktidar mücadelesini bahane ederek masum insanları öldürmeye rıza gösterirler miydi? Sanmıyorum!

Bu fetvayı verenleri de, uygulayanları da yargılayacak olan Allahtır, benim onları yargılamak gibi bir niyetim yok. Ama, madem bu mesele zaman zaman gündeme geliyor ve madem işlenen zulme "adalet" namı veriliyor, ben de bu konudaki fikrimi söylemeliyim. "Hakkın hatırı âlidir, hiçbir hatıra feda edilmez."

Ben Osmanlı düşmanı değilim. Bu devlet, dine büyük hizmetler etmiştir. islamın bayrağını kıtalar üstünde asırlarca dalgalandırmakla büyük payeler kazanmıştır. Gittiği yerlere medeniyet, fazilet ve adalet götürmüştür. Böyle büyük bir devletin, asırlar süren saltanatı döneminde hatalar yapmaması mümkün değildi. Çünkü, onu idare edenler de insandı.

Müslüman olmak demek, kusursuz olmak demek değildir. Bu kusurlar, tarihte hüküm sürmüş başka büyük devletlerinkiyle karşılaştırıldığı zaman devede kulak mesabesinde kalır.

Osmanlının hatalarına göz yumamam, kusurlarını savunamam, ama hakkını ketmederek zalimlerden olmak da istemem.

Osmanlı, ne edebiyatı, ne dili, ne devlet düzeni, ne de hayat tarzıyla bugün bize örnek ve rehber olamaz. Dine hürmetkar bir devlettir, bunun farkındayım, ama "Osmanlı" demek, "islam" demek değildir, bunun da farkındayım.

iyi taraflarından faydalanılmalı, nakıs ve kötü yönleri bırakılmalı. Maziden ibret almak budur, diye düşünüyorum, maziyi kutsamak ve yeniden yaşamak değil.

Haksız tenkitlere karşı onu savunurken hatalarını da birer meziyet gibi takdim etmekten sakınmak isterim.

islamın tatbiki, sahabelerden sonra asırdan asıra bozulagelmiştir. Bu hakikat, Peygamberimiz tarafından da haber verilmişti zaten: Otuz sene hilafet, sonrası saltanat. Bizim hayat rehberimiz Peygamberimizdir, onun güzide sahabeleridir.

"Şanlı Osmanlı Devleti" yıkıldı, "hilafet saltanatı" da sona erdi. Şimdi yeni bir devreyi yaşıyoruz. Devlet felsefesinde "meşru meşrutiyet" veya "dindar cumhuriyet" kavramları gündemde. "Eski hal muhal, ya yeni hal, ya izmihlal!"

Sevdiklerimizi, artıları kadar eksilerini de nazara alarak sevmeyi öğrenelim. Sevgi ve hayranlık akıl gözümüzü kör etmesin. Bununla birlikte, bir ferdin veya devletin kusurlarını gözümüzde büyütmekle devasa faziletlerini setredip zulme de düşmeyelim.

Kısacası, hükümlerimizde adil olalım ve hak sahibine hakkını eksiksiz verelim.

Söylemek istediğim bu.

ÖMER SEVİNÇGÜL

Yorumlar (0)
27
az bulutlu
Namaz Vakti 24 Haziran 2021
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü