Muhammed Emin Er (K.S) Hayatı ve Kişiliği

Kürt ulemâ ve Nakşibendi-Hâlidî geleneğinin son temsilcilerinden biri olan Allâme Şeyh Mehmed Emin Er Hocaefendi ilim tahsilinden sonra hayatı boyunca ders verme, imamlık, vâizlik, tebliğ ve İslam`a davet gibi hizmetlerle meşgul oldu.

TASAVVUF 12.11.2020, 00:02 12.11.2020, 01:56 Ramazan Peri
786
Muhammed Emin Er (K.S) Hayatı ve Kişiliği

Zülfügül lakabını taşıyan Hacı Zülfikârın oğlu Muhammed Emin, milâdî 1905 veya 1910 tarihinde, Birinci Dünya Savaşı başlangıcında Diyarbakır’ın Çermik ilçesinin Külüyan (yeni ismi Kalaç) köyünde doğdu. Soyadı kanunundan önce ailesi “Miryânî” olarak bilinirdi. “Er” soyadı “miryân”ın tekili olan “mîr”in tercümesidir. Henüz dört- beş yaşlarındayken annesi Havva Hanım vefat etti. Babası hâli vakti yerindeydi, âlimleri çok severdi. Bu sebeple çocuklarının okumalarını ve âlim olmalarını çok arzu ederdi. Çocuklarına ders vermesi için bir hoca getirdi, masraflarını karşıladı. Kendisi ve büyük kardeşi Ali, bu hocadan Elifbâ okumaya başladılar. Ancak Elifbâ bitmeden babası vefat etti. Üvey annesinin sonra da ağabeyinin yanında yetim olarak kaldı. Çobanlık yaparken yazı yazacak kâğıt ve kalem olmadığından düz satıhlı taşlar üzerine, taşlarla yazı yazmaya çalışırdı. Böylelikle Osmanlıca alfabeyi söktü kendi kendine okumayı öğrendi. Bunu görenler: “Hızır ona uykuda ders veriyor” derlerdi.

Muhammed_Emin_Er_Hayatı_ve_Kişiliği

İlme olan azmi ve merakından dolayı, her fırsatta kendisinden faydalanabilecek bir ilim sahibi olduğunu duyduğu insanların peşinden koşardı. Bu gayretleri sonunda mektup yazabilecek ve Osmanlıca kitapları okuyabilecek hale geldi. Arap dili ve ilimlerine gelince bu ilimlerde bilgi sahibi olan kimseler yoktu. Ayrıca o sıralarda İslâmî harfler yürürlükten kaldırıldı. Kur’ân ve İslâmî ilimleri öğrenmek yasaklandı. Öyle ki hiç kimse kendi evinde bile olsa çocuklarına Kur’ân öğretemiyordu. Bu nedenle Suriye’ye gidip İslâmî ilimleri öğrenmek için memleketini terk ederek yola çıktı. Gaziantep’e gitti. Oradan Suriye’ye geçme imkânı bulamayınca Adana’ya geçti. Oradan da İstanbul’a ve Bursa’ya gitmek zorunda kaldı. Daha sonra tekrar Adana’ya döndü. Yedi sene devam eden seferleri boyunca çeşitli hizmetlere girdi. Kısa bir müddet sonra tahsil için Suriye’ye sefer etti. Suriye’de bir müddet ilim tahsilinde bulunduktan sonra geri döndü, tahsiline Türkiye’de devam etti.

İlim tahsiline başladığında 25 yaşındaydı. Memleketinde İslâmî eğitimde takip edilen usûl gereği Sarf ilmini öğrenerek tahsile başladı. Sonra Nahv, Mantık, Vadc, İsti’âre, Edebü’l-bahs ve’l-münâzara, Beyân, Meâ’nî, Bedi’, Usûlu’d-din, Usulu’l-fıkıh ve Kelâm ilimlerini tahsil etti. Bir yandan medresede bu on iki ilmi, diğer yandan Fıkıh, Tefsir, Ferâiz, Tecvid gibi diğer ilimleri de öğrendi. Eş-Şeyh Muhammed Ma’şûk b. Şeyh Muhammed Ma’sûm’dan (ki kendisi Abdurrahman et-Tâğî’nin torunudur) bu ilimlerin hepsinde 1950 yılında icâzet aldı. Kendisinden bu ilimleri birçok talebe okudu ve icâzet aldılar. Ayrıca, tasavvufta muhtelif mürşidlerin terbiyesinden geçti. Amelî icâzetini (halka irşad izni) merhum Muhammed Saîd Seydâ el-Cezerî’den aldı. Şeyh Ahmet Haznevî ile Şeyh Mahmud Sami Ramazanoğlu’na da intisap edip icazet aldı.

Kendisi Saîd Nursi Hazretleri ile de 195Muhammed_Emin_Er_Hayatı_ve_Kişiliği2 yılında İsparta’da görüştü. Üstad Saîd Nursi onu has talebelerinden kabul ettiğini belirtti. 1961 yılında Gaziantep’in Nizip ilçesinin bir köyüne gelip yerleşti. Ardından Gaziantep’e geçti burada talebe yetiştirdi. Daha sonra Ankara’da açılan Fıkıh Enstitüsüne Müderris olup Ankara’ya taşındı. İlim tahsilinden sonra hayatı boyunca ders verme, imamlık, vâizlik, tebliğ ve İslâm’a dâvet gibi hizmetlerle meşgul oldu. Avrupa ülkelerini, Amerika, Kanada, Japonya, Çin, Hindistan, Pakistan, Afganistan, İran, Rusya, Irak, Suriye, Ürdün, Lübnan, Arabistan, Mısır’a çeşitli seferler yaptı. Burada konferanslar verdi. Üniversitelerde ders verdi. İlim adamlarıyla tanıştı. Talebe yetiştirdi. Pakistan’da Müslüman âlimler toplantısında ilk on Müslüman âlim olarak kabul edildi. Yüzden fazla eser yazdı, bunların ancak on tanesi yayınlandı, diğerlerinin yayın hazırlıkları ailesi tarafından sürdürülmektedir. Arapça eğitim gördüğünden eserlerini Arapça kaleme aldı.

28 Haziran 2013 tarihinde Ankara’da vefat etti. Vasiyeti gereği Gaziantep’e getirildi. Nuri Mehmet Paşa Camisi avlusuna defn edildi. Mehmet Emin Er Hoca ikisi erkek, beşi kız yedi çocuk babasıdır.

MUHAMMED EMİN ER'İN HOCALARI

Bir yandan medresede okutulan söz konusu on iki ilmi, diğer yandan Fıkıh, Tefsir, Ferâiz, Tecvid gibi diğer ilimleri de öğrendi. eş-Şeyh Muhammed Ma’şûk b. Şeyh Muhammed Ma’sûm’dan (ki kendisi Abdurrahman et-Tâğî’nin torunudur) bu ilimlerin hepsinde 1950 yılında icâzet aldı. Kendisinden bu ilimleri birçok talebe okudu ve icâzet aldılar.

Tasavvufta muhtelif mürşidlerin terbiyesinden geçti. Amelî icâzetini (halkı irşad izni) merhum Muhammed Saîd Seydâ el-Ce- zerî’den aldı. Kendisi Saîd Nursi Hazretleri ile de 1951 yılında Is- parta’da görüştü. Üstad Saîd Nursi onu has talebelerinden kabul ettiğini ve on beş gün ağırlamayı arzu ettiğini, tarassut altında olduğu için bunun mümkün olmadığını, bundan dolayı memleketine hemen geri dönmesine izin verdiğini, eğer yolda ondan sorulursa ziyarete değil ticarete geldiğini söylemesini kendisine ifâde etmiştir.

İlim tahsilinden sonra hayatı boyunca ders verme, imamlık, vâizlik, tebliğ ve İslâm’a dâvet gibi hizmetlerle meşgul oldu.

 Şeyh Muhammed Macşuk

MUHAMMED EMİN ER'İN DERS ALDIĞI BAZI HOCALARI

  1. El-üstâz el-âlim el-âmil el-müftî Molla Hasan el-Tahvîkî: Mardin’e bağlı Derik müftüsü idi. Sarf iliminde hocası olmuştur.
  2. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Rasul: Siirt’in Garza kazasın- dandı. Nahv ilminin bazı konularında ondan ders almıştır.
  3. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Abdussamed: Siirt’in Garza ka- zasındandı. Nahv ve Sarf ilimlerinde ondan ders almıştır.
  4. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Abdullah Avina: Aslen Van iline bağlı Serhad’dandı. Sonra Diyarbakır’a taşınmıştır. Mantık, Vadc, İstiâre, dâb, Meâni, Beyân, Bedîc, Usûlu’d-din ve Usûl-u Fıkıh ilimlerinde hocası olmuştur. En çok bu hocanın yanında ders okumuştur. Molla Abdullah, Bedîüzzaman’ın medrese arkadaşıydı, ondan çok bahsederdi.
  5. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Abdulhâlim: Halebe bağlı Amud kazasından idi. Fıkıh ve bazı Nahiv meselelerinde hocası olmuştur.
  6. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Şeyh Abdurrezzak: Mardin’in Halili köyündendi. Şeyh Ahmed Haznevî’nin halifesiydi. Bazı Nahiv meselelerinde hocası olmuştur.
  7. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Hâfız Hacı Haydar Efendi: Ondan Kur’ân-ı Kerim dersleri almıştır.
  8. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Şeyh Zeynelâbidin: Siirt’in Fur- sa köyündendi. Şeyh Hazin’in torunuydu. Tecvid ve Mahâric-i hurûf (Arapça harflerin telaffuzu) ilimlerinde hocası olmuştur.
  9. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Şeyh Şerefuddin Fursâvi: Si- irt’in Tillo’ya yakın Fürsa köyündendi. Siirt’te mukimdi. Kelam ilminde hocasıydı.
  10. El-üstâz el-âlim el-âmil Molla Şeyh Muhammed Macşuk: Şeyh Macsum El-Norşînî’nin oğluydu. Bitlis’in Norşin köyündendi. Kelam ilminde hocasıydı. Şeyh Ahmed Haznevî’nin halife- siydi. Mekke’de vefat etti. Cenneti Muallâ’ya defnedildi.
  11. Şeyh Ahmed-i Şorşubî. Diyarbakır’ın Şorşub köyündendi. Medresesi müsâit olmadığı için yanında az bir müddet ders aldı. Şeyh Ahmed 80 yaşlarında olduğu hâlde ders verirken hep diz üzerinde otururdu. Molla Abdüssamed’in kayınbiraderiydi.

Şeyh Seyda

MUHAMMED EMİN ER'İN TASAVVUFTA ÜSTADLARI

  1. Şeyh Ahmed Haznevî: Şu anda Suriye’de bulunan Hazne’den- di.
  2. Şeyh Muhammed Saîd Seydâ: Cizre’liydi. Kendisinden icâzet almıştır.
  3. Şeyh Mahmud Sami: İstanbul’dandı.

Allah hepsine rahmet eylesin ve hayırla mükâfatlandırsın.

MUHAMMED EMİN ER'İN MEDRESELERDE OKUDUĞU İLİMLER

Kur’ân-ı Kerim,Tecvid, Tefsir, Fıkıh, Ferâiz, Sarf, Nahv, Mantık, İstiâre, Vad’, Münâzara, Beyân, Meânî, Bedi’, Usûlu’d-din (Akâid), Usûlu’l-fıkh, Usûlu’l-hadis, Kelâm.

MUHAMMED EMİN ER'İN TALEBEYKEN HOCALARDAN OKUDUĞU MUHTELİF KİTAPLAR

Emsile (Sarf), Binâ (Sarf), Maksûd (Sarf), ‘Îzzî (Sarf), Birgivî’nin ‘Avâmili (Nahv), İzhâr (Nahv), Kâfiye (Nahv), Curcâni’nin ‘Avâmili (Nahv), Zurûf (Nahv), Terkîb (Nahv), Sa’dullâh (Nahv), Şerh’ul-Muğnî, (Nahv), Merâh (Sarf), Dinkûs Şerhu’l-Merâh (Sarf), Hallu’l-Ma’âqıd (Nahv), Sa’dullah şerh’ul-Enmûzec (Nahv), Netâic Şerhu’l-Izhâr (Nahv), Câmi Şerhu’l-Kâfiye (Nahv), İsâgûci (Mantık), Husâm Kâti (Mantık), Muhyiddin (Mantık), Fenârî (Mantık), Kavl-i Ahmed (Mantık), Risâle-i ‘Isâm (İstiâre), Risâle-i Ebî Bekir-i Sûri (İsti’âre), Risâle-i Semerkandî (Vad), Risâle-i Ebî Bekir (Vad ), Velediyye (Âdâb), Uluğ (Âdâb), Mes’ûdî (Âdâb), Abdulğafûr (Nahv), Abdulhakîm (Nahv), Şerh-u Şemsiye (Mantık), Muhtasaru’l-Ma’âni (Me’âni, Beyân, Bedi ), Mahallî Şerh-u Cem’ il-Cevâmi (Usûlu’d-Din ve Usûlu’l-Fı- kıh), Şerhu’l-Akâid (Kelam), Multekâ (Fıkıh), Minhâc (Fıkıh), Celâleyn (Tefsir), Ferâiz (Miras Hukuku), Karabaş (Tecvid), Cezerî (Tecvid), 

Muhammed_Emin_Er_Hayatı_ve_Kişiliği

MUHAMMED EMİN ER'İN TALEBEYKEN EZBERLEDİKLERİ

Emsile, Binâ, Maksûd, ‘İzzî, Merâh, ‘Avâmil, İzhâr, Kâfiye, Avâmilu’l-Curcâni, Zurûf, Terkîb, İsâgûcî, Risâle-i Ebi Bekir (Vad ), Risâle-i Ebi Bekir (İstiâre), Karabaş, Ferâiz, Velediyye

MUHAMMED EMİN ER'İN ESERLERİNDEN BAZILARI

Muhammed Emin Er Hoca Efendi eserlerini, İslâmî ilimlerin yaygın olarak kullanılan dili olan Arapça ile kaleme almıştır. Tespit edebildiğimiz bazı eserlerinin başlıkları şöyledir:

  1. Teshîl’ül-MerâmfiBeyâni’n-Nisâbi ve’l-Fıtrati ve’l-Keffâre- ti bi’l-Gırâm
  2. El-Huccetü’d-Dâmiğa alâ men Yec’alü Talâka’s-Selâsi Vâhi- de
  3. Feydu’l-İlâhfi’d-Dini’l-Mardiyye ‘İndellâh
  4. Hulâsatu’l-Merâm fîHukûki’l-İslâm
  5. Tenbihu’l-Fâtın ‘ala’l-Fıkhi’l-Bâtın
  6. El-Gâyetu’l-Kusvâ Fi’s-Saâdeti’l-Uzmâ
  7. El-‘Irfan fî'Gâyeti’l-Kemâli li’l-İnsân
  8. Nasru’l-Eimme fi Hükmi Te’allümi’l-Ulûm’il-Muhtelife
  9. Hasru’l-Mâkûlâtfi Re’yi’l-Felâsife fî' Asli’l-Kâinât
  10. El-Fetâvâ’l-Kulyâniyye fi’l-Mühimmâti’d-Diniyye
  11. El-Mesâilü’l-‘Adîde alâ Tertîbi’l-Hurûfi’l-Mucceme
  12. El-Kavlu’s-Savâb fi Zebâihi Ehli’l-Kitâb
  13. Leftetü’t-Tarffi Ebvâb-i‘İlmi’s-Sarf
  14. Evcezu’n-Nukûlfi Istılah-ı Hadîsi’r-Rasûl
  15. Risâle fi’l-Luhûm ve’l-Ecbân el-Müstevrede
  16. Risâle fi’l-Ferâiz
  17. Risâle fi’l-‘Akide
  18. Risâle fi’l-Kebâir
  19. Risâle fi’l-Vasâyâ (Bir kısmı Feydu’l-İlâh adlı eserde de zikredilmiştir.)
  20. Mektûbât ‘Adide ila’l-Eşhâsi’l-Muhtelife
  21. Menhecu’n-Necât ‘ani’l-Hasâr ile’l-fevzi bi’d-Dâri’l-Karâr
  22. El-I’tısâm fî'enne’d-Dîne ‘Inde’llahi’l-İslâm
  23. Yâ Sâilen ‘an Akvami‘t-Turuki ve Esmâhâ, Huz Cevaben ‘an Zalike Şâfiyen bi İznillah.
  24. Allah Katında Din
  25. İmam-ı Rabbani’nin Mektubatı

Bunlar sadece basılanlar veya düzenlenenler. Bunun dışında henüz düzenlenmemiş, bilgisayara aktarılmamış yüze yakın eseri bulunmaktadır.

İbrahim Halil Er/Muhammed Emin Er-Son Osmanlı Alimi

Yorumlar (1)
Yılmaz 8 ay önce
Çok güzel bir çalışma teşekür. Sadece aile olarak. Meyran deniliyor. Miran değil. Köyü kuluxan.
19
açık
Namaz Vakti 18 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü