Neden Göremiyoruz

Bütün bunların yanında mutlak yaratıcının var­lığını anlamakta aklın geri kalışının gizli bir sebebi daha vardır ki, o da şudur: idrak edilebilen bütün varlıklar, dokumasıyla, elementiyle, maddesiyle, birleşimindeki ölçüsüyle atomlarının ve hücreleri­nin diliyle ezdi yaratıcının varlığına şahitlik etmek­tedir.

TASAVVUF 05.11.2020, 22:30 06.11.2020, 00:07 Ramazan Peri
263
Neden Göremiyoruz

Katibin elinin kendi kendine hareket etmedi­ğini bildiğimiz gibi, kendi başına meydana gelme­diğini de biliriz. Fakat varlık aleminde idrak edile­bilen ve edilemeyen herşey, Allah’ın vadiğına şahit olup O’nu tanıtmaya çalışınca ve O’na talip olunca, O’nun zuhum ve açıklığı o derece büyüdüki, his ve idrakin gözleri karardı ve dehşetinden dolayı kapan­dı. Çünkü aklımızın anlayamadığı şeylerin iki sebe­bi vardır:

  • O şeyin esasen gizli ve kapalı oluşu. Bunun açık örneği, mikroptur.
  • O şeyin son derece açık ve parlak oluşu. Bu­nun örneği de, yarasanın dummudur. Bilindiği üze­re yarasa, gece görür, gündüz görmez. Bunun sebe­bi, gündüzün gizli ve kapalı oluşu değil, aksine çok açık ve parlak oluşudur. Yarasanın gözleri, çok za­yıf olduğundan güneşin ışığı onu bastırıyor. Böyle olunca da gündüzün güçlü aydınlığı yarasanın zayıf olan gözlerinin görmemesine sebep olmaktadır. O, gerçekte mevcut olan şeyleri ancak ışığın karanlıkla karışıp zayıfladığı zamanlarda görebilir. Acaba ger­çekte mevcut olan birşeyi yarasanın göremeyişi onu mevcut olmaktan çıkarır mı?

Evet, bunun gibi akıl cihazımızın dereceleri za­yıf, Allah-ü Teala hazretlerinin cemali ise, son dere­ce parlak olup, kainatı kuşatmış, atomları, hücrele­ri ve gezegenleriyle tüm evreni içine almıştır. Son derece açıklığı ve parlaklığı ise, gizliliğine, güçlü bir sebep teşkil etmiştir, Açıklığın sebep olduğu bu gizlilikten dolayı hayrete düşme. Herşey, kendi zıddı ile ortaya çıkar, açıklık kazanır Hiç bir zıddı olmayan ve varlığı umumi olanın idraki anlaşılması ise, gerçekten çok zordur.

Eğer mevcut olan şeyler çeşitli olup bir kısmı Allah’ın varlığına delalet etse de bir kısmi etmesey­di aralarındaki fark hemen anlaşılırdı. Ama mev­cut şeyler, birliğe delalet konusunda hep müşterek olunca, işler güçleşiyor.

Mesela, yeryüzünü aydınlatan güneşin ışığı­nı ele alalım: Biz biliyomz ki, bu ışık, yeryüzünde görülen geçici bir şeydir, Güneş batınca yokolup gidecektir. Şayet güneş, hiç batmadan devamlı ışık verseydi, biz cisimlerin Siyah-beyaz ve diğer renk­lerden başka bir görünümü olmadığını sanırdık,

Çünkü biz, siyahta siyahlıktan beyazda beyaz­lıktan başka birşey göremiyoruz. Işığa gelince, onu da yalnız başına idrak edemeyiz. Ama güneş batıp, ortalık kararınca aydınlıkla karanlık arasındaki farkı anlarız. Yani böylece cisimlerin bir ışıkla aydınlan­dığını güneşin batmasıyla kendisinden ayrılan bir özelliğe sahip olduğunu öğrenmiş oluruz. Aydınlı­ğın varlığını da yokluğu ile anlarız. Eğer yokluğu olmasaydı, varlığını çok zor anlardık. Çünkü, biz cisimleri gerek aydınlıkta ve gerekse karanlıkta bir­birine benzer bir halde görüyoruz. Oysaki aydınlık hissedilebilen şeylerin en açığıdır ki, görülebilen di­ğer şeyler de, onunla idrak edilip, anlaşılabilir.

Bakınız, nasıl da herşeyi açığa çıkardığı halde kendisini açıklığının şiddeti sebebiyle gizliyor. Her­şeyi mutlak harekete sevkeden Cenab-ı Hak, en açık varlıktır ki, mümkün olan herşey, O’nun emriyle or­taya çıkmıştır.

Şayet O’nun yokluğunu, kayboluşunu veya de­ğişikliğini düşünecek olursak, bütün kainat bozulur ve yıkılırdı.

O zaman da O’nun varlığı ile yokluğu arasın­daki fark, tam olarak anlaşılırdı. Yine varlık alemin­deki şeylerin bir kısmı O’nunla, diğer bir kısmı da başkasıyla mevcut olsaydı, ikisi arasındaki fark da idrak edilirdi. Fakat mevcut varlıklarda birliğe ve bu birliğin devamlılığına umumi bir işaret bulunun­ca, bunun aksi de imkânsız, olunca, hiç şüphesiz ki, açıklığın şiddeti gizlilik doğuracaktır.

Bütün bunların yanında mutlak yaratıcının var­lığını anlamakta aklın geri kalışının gizli bir sebebi daha vardır ki, o da şudur: idrak edilebilen bütün varlıklar, dokumasıyla, elementiyle, maddesiyle, birleşimindeki ölçüsüyle atomlarının ve hücreleri­nin diliyle ezdi yaratıcının varlığına şahitlik etmek­tedir. İnsan, bu varlıkları çocukluk çağında aklı he­nüz gelişmeden de idrak edebilir. Sonra akıl, yavaş yavaş tedrici bir şekilde kökleşip yerleşir. Ama O, birtakım arzulara dalmış, gördüğü şeylerle dostluk kurmuş olabilir. Onlarla olan dostluğunun uzun sür­mesi nedeniyle kalbinde meydana gelen fikir ve dü­şünceler kaybolur.

Fakat bu insan, birden garip bir şekil veya ola- ğanüs bir hareket gördüğü zaman dili marifetle çö­zülür ve kendine sahip olamayarak: “Subhanallah: Allah-ü Teala’yı, bütün eksiklerden tenzih ederim. ” der. Oysaki o insan, günboyu kendi nefsini ve dost­luk kurduğu varlıkları görmekteydi. Onların hep­si de, insanı dehşete düşürecek garip varlıklar ve Allah’ın varlığını gösteren apaçık şahitlerdi. Ama o insan, uzun süre onlara alıştığı için bunu hissedememişti.

Evet, doğuştan âma alan bir insanın aklı başın­da büluğ çağına ulaştığını sonra gözlerinin önünde perdenin kalktığım ve bu insamn bir anda gökle­re, yerküresine ve bu iki fuarda bulunan varlıklara baktığım, acaip varlıktan, güzel sanat harikalarım gördüğünü farzedelim. Bu insamn gördüğü şeylerin büyüklüğü ve bu şeylerin bir yaratıcının varlığına şahitliği karşısında aklım şaşıracağından korkulur.

İşte bu ülfet, bu alışkanlık ve şehevi arzulara daima, çoğunluğun duyu cihazlanndaki eksiklikle birlikte bir çok kimsenin hakikat nurları ile aydılanmasını, engin hakikat denizinin dalgalan arasın­da yüzmesini engellemektedir.

Şeyh Muhammed Nurullah El-Cezeri/Gerçekler ve Çekirdekler

Tercüme: Abdullah Yücel

Yorumlar (0)
19
açık
Namaz Vakti 18 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü