Nefsi Tezkiye ve Tasfiye Etmenin Ehemmiyeti

İmanın hakikati, yani ilahi hükümlerin doğruluğu ve gerçekliği, nefsini tezkiye edip, itmi’nana kavuşturmasıyla olur ve iman ancak o zaman vicdani olup, kalbe yerleşmiş olur

TASAVVUF 23.10.2020, 22:36 Ramazan Peri
Nefsi Tezkiye ve Tasfiye Etmenin  Ehemmiyeti

Ey irşad talebinde bulunan kardeşim, Cenab-ı Hakk seni de bizleri de muhafaza buyursun. Amin! Bilesin ki, Allah-u Teâlâ vetekkaddes hazretlerinin varlığı, birliği; Hz. Muhammed (s.a.v.)’in peygamberliği ve Allah (c.c.)’tan getirdiği tüm şeyler apaçık ortadadır. Anlayış ve idrakte ezici bir afet ve manevi bir hastalık bulunmadıkça bunları isbat için düşünmeye ve delil serdetmeye hacet yoktur. Düşünme ve delil getirme ihtiyacı ancak idrakte bir afet ve hastalığın bulunduğu zamana mahsustur. Kalp ve basiretle ilgili hastalık gittikten sonra her şey bedihi bir açıklık kazanır.

Şeyh Muhammed Nurullah El-Cezeri

Mesela sarılık hastalığına yakalananı bilmez misin? Sarılık hastalığına mübtela olduğu müddetçe bal ve şekerin tatlılığı ona göre delil ve isbata muhtaçtır. Ama o hastalıktan kurtulduğu an asla delile ihtiyaç kalmaz. Hadd-i zatında illetten dolayı neşet eden delil ihtiyacı ile hastalığın bulunması arasında bir tezat yoktur.

Evet, şaşı olan kimse, teki çift görür ve yanlış görüşüyle tekliği inkar eder. İnkarında da maruzdur.

Ama illetten doğan onun o hükmü, tek olan şeyin vahdetini bedahetten çıkarmadığı gibi, nazariye çerçevesine de sokamaz. Şurası bir gerçektir ki, istidlal sahası cidden dar ve güçtür. Delil, nazariye ve fikir yolundan yakine ermek de gayet güçtür.

Nasıl ki, şekerin tatlılığına inanmak için, hastalığı gidermek, şekerin tatlılığına delil getirmekten çok daha gerekli ise, gerçek imanı elde etmek için ruh hastalığını izale etmek de aynı derecede gerekli ve zaruridir. Hem kendisinde bulunan sarılık sebebiyle şekerin acılığını tadıp dururken, tatlılığıyla ilgili delillere nasıl inansın da yakin hasıl etsin. İşte üzerinde durduğumuz tasavvuf mevzuunun hali de aynen böyledir.

Zira nefs-i emmare bizzat şer’i hükümleri inkar eder ve bozuk tabiatının gereği olarak zıddına hükmeder. Bu açık hükümler muvacehesinde üzerine delil getirilecek şeyin peşinen inkarı varken, istidlal yoluyla yakıni elde etmek zarureti vardır. Zira onsuz, gerekli olan yakin elde edilemez.

“Nefsini tertemiz yapan felaha ermiş, onu günahla örten ise elbette ziyana uğramıştır.” (1) Artık anlaşıldı ki bu açık şeriatı ve güzel hükümleri inkar eden, şekerin tatlılığını inkar etme hastalığına yakalanmıştır.

Kuşluk güneşinin ufukta parlaması

Zarar vermez ona kör gözün görmemesi

Tasavvufta; süluk, tezkiye-i nefs, tasfiye-i kalp ve tasfiye-i ruhtan maksad, iman hakikatinin gerçekleştirilmesi ve

“Kalblerinde maraz vardır, Allah onların marazlarını artırdı” (2) ayet-i kerimesi’nde işaret buyurulan manevi afetlerin, ruhi hastalıkların ve beşeri kirlerin izalesidir. Eğer bu afetlerin varlığına rağmen iman mevcutsa, o iman sırf görünüş itibariyledir. Çünkü nefs-i emmarenin varlığı, imanın aksine hükmeder. Nefs-i emmare ise küfür ve isyanında ısrarlıdır. Şekilden ibaret olan bu iman, sarılık hastalığına mübtela olan kimsenin, aksine şehadet veren ve hükmeden kimselerin bulunması dolayısiyle şekerin tatlılığına inanması gibidir. 

Şeyh Muhammed Nurullah El-Cezeri

İmanın hakikati, yani ilahi hükümlerin doğruluğu ve gerçekliği, nefsini tezkiye edip, itmi’nana kavuşturmasıyla olur ve iman ancak o zaman vicdani olup, kalbe yerleşmiş olur. Eğer biz tasavvufun; nefsi beşeri kirlerden ruhu tabii kirlerden temizlemeye bağlı olduğunu, Kuran ve hadis lisanıyla daima bunlara işaret ettiğini bilirsek, aynı zamanda tezkiye ve tasfiyeye dayanan sahih kalbi imanı, sadık yakini, Kur’ani ahlakı, kolay, tabii ve tekellüfsüz bir şekilde bellersek, o zaman tasavvufun ehemmiyetini ve konusunun ulviyyeti dolayısıyle yüceliğini gerçek manada anlamış oluruz.

Çünkü tarikatın neticesi, çeşitli zikir, adab ve evrad ile, çeşitli ibadetleri bir nizam altında ve bir kalıp çerçevesi içerisinde yürütmekten ibarettir. Hakikatin neticesi, eşyayı, evveli ve sonu belirgin halde görmektir. İlmiyyenin neticesi ona hiç bir şüphe karışmaz ki, Allah (c.c.)’ı hatırlamak, O’nu herşeyde görmek ve tüm eşyanın onunla kaim olduğuna kesin olarak inanmak gibi... Şayet durum bu olursa her şey O’ndan gelir, O’nunla kaim olur ve O’na dönerse, biz de her şeyin üzerinde kudret mührünü görür, kapısında saltanat tuğrasını okursak, yapacağımız her şeyi yapmamız, sevmemiz gereken her şeyi sevmemiz, korkmamız gereken her şeyden korkmamız, Allah (c.c.) için, Allah (c.c.)’ın emriyle, Allah (c.c.) yolunda alıp vermemiz kaçınılmazdır. Zaten bu, ihsanın özü ve esasıdır.

Evet, tasavvufun ehemmiyeti, konusunun öneminden anlaşılmaktadır ki, o da İHSANdır. İlm-i Kelam’ın konusu iman, Fıkhın konusu İslam olduğu gibi...

Amellerin tümü ihlas dairesine bağlıdır. İhlastan yoksun olan amelin kurtuluşu yoktur. Dinleyen nefse de çoğu zaman tesiri olmaz. Muhlis olan, iddia ettiği şeye inanır ve kendini bütünüyle o şeye verir. Ama ihlastan yoksun olan her ne kadar dili davasını, hareketleri de söylediklerini te’kid edip tekrarlıyorsa da gözlerden uzak ve gizli olan yönü bunu gizliden gizliye inkar eder. o işi kendisine yaptıran ya memuriyeti, ya tehdidi, ya da o yoldan elde edeceği kazançtır, başkası değil.

Şeyh Muhammed Nurullah El-Cezeri/Tasavvufun Sırları

Tercüme: İbrahim Öztürk

-------------------------

(1) Eş-Şems: 8-9

(2) El-Bakara: 10

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 28 Ocak 2023
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Başakşehir 19 37
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 18 21
13. Valencia 17 20
14. Espanyol 19 20
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6
Günün Karikatürü Tümü