Serdahl Tekkesinde Görev Yapan Şeyhler

Serdahl Tekkesi’nin kuruluşundan itibaren üç şeyh görev yapmıştır. Bunlar, Şeyh Muhammed Sâid Seydâ el-Cezerî (ö. 1968), oğlu Şeyh Nurullah Seydâ (ö. 1985) ve Şeyh Ömer Faruk Seydâ’dır.

TASAVVUF 08.10.2020, 15:47 08.10.2020, 18:50 Ramazan Peri
Serdahl Tekkesinde Görev Yapan Şeyhler

Şeyh Muhammed Sâid Seydâ el-Cezerî (ö. 1968)

Şeyh Seydâ, 1889 yılında Cizre’de doğdu. Henüz bir yaşında iken 1890 yılında babası Şeyh Ömer Zengânî, hacca giderken Cidde’de vefat etti.

Şeyh Seydâ, Cizre ve civarının son yüzyılda yetiştirmiş olduğu en önemli âlim ve şeyhlerinin başında gelmektedir. Zahiri ilimlerdeki yetkinliğin yanında kâmil ve mükemmel bir mürşid olan Şeyh Seydâ, yaşadığı dönem ve sonrasında bölgenin sosyal hayatında da etkili olmuştur. 1925 yılında Tekâyâ ve Zevâyânın Seddine Dair Kanun çıktıktan sonra Güneydoğu ve çevresinde yaşanan sosyal ve siyâsî olaylar nedeniyle birçok âlim ve sûfî Irak ve Suriye’ye göç etmiştir. Bu süreçte Şeyh Seydâ ve ailesi, Şeyh Hüseyin Basretî ve Şeyh Reşîd ed-Dırşevî ahfadının ile birlikte 1926 yılında Musul bölgesine göç etmiştir.(1) Bazı aileler orada kalırken (2) Şeyh Seydâ, ailesiyle birlikte 1928 yılında tekrar Cizre’ye dönmüştür.

Serdahl Tekkesinde Görev Yapan Şeyhler

Cizre’deki hizmetlerine ilave olarak Serdahl Camisini yaptıran Şeyh Seydâ, yaşadığı tarihlerde bölgenin en önemli âlim ve sûfisi olarak tanınmıştır. Onlarca büyük âlim ve sûfî yetiştirmiş, camisi olmayan köylere cami yaptırmış ve yetiştirdiği talebelerini oralarda görevlendirmiştir. Şırnak iline bağlı İdil ilçesinde yaptırdığı merkez cami, ilçenin ilk camisi olma özelliğini taşımaktadır.(3) Bölgede yaşayan Süryânî ve Yezîdilerle iyi ilişki içerisinde olmuş, onları sürekli İslam’a davet etmiştir ve birçoklarının Müslüman olmasına vesile olmuştur. Yaşadığı dönemin bölgedeki ilmî ve sosyal yönden en önemli şahsiyeti olarak kabul edilmiştir. 1968 yılında Cizre’de vefat etmiş ve orada defnedilmiştir.(4) Kerametleri bugün dahi anlatılmaktadır.(5

Şeyh Seydâ, birçok eser kaleme almıştır. Bunlardan tasavvufla ilgili olanlar, et-Tasavvuf, Ed-Dâbıta fi’r-Râbıta, et-Te’lîf fi’Te’lîf TenbîhulMüsterşid, Manzumeler’dir. Ayrıca, Kitabu Ahkâmi’l-Envât, El-Mec-meu’s-Sağîr, Et-Tıbbu’n-Nebevî isimli eserleri bulunmaktadır.(6

Tarîkat silsilesi şu şekildedir: 

1- Şeyh Ömer Zengânî (7): Şeyh Sâid Seydâ’nın babasıdır.

2- Şeyh Abdülhakîm ed-Dırşevî (1856-1905): Dırşevî ailesinden Şeyh Reşid’in büyük oğludur.

3- Şeyh Muhyiddîn el-Cezerî (ö.1914): Ömer Zengânî’nin oğlu, Şeyh Saîd Seydâ’nin ağabeyidir.

4- Şeyh Muhammed Nûrî ed-Dırşevî (ö.1914): Dırşevî ailesinden Şeyh Reşid’in ikinci oğludur.

5- Şeyh Muhammed Saîd Seydâ el-Cezerî (ö. 1968).

Şeyh Nurullah Seydâ (ö.1985)

Şeyh Nurullah Seydâ el-Cezerî (ö.12.05.1985):(8) Şeyh Seydâ’nın oğludur. 1949 yılında doğmuş, 1985 yılında 36 yaşında iken Nusaybin yolunda geçirdiği trafik kazası sonucu hayatını kaybetmiştir. Gerçek bir âlim, kâmil bir mürşit olarak bilinmektedir. Genç yaşına rağmen birçok eser kaleme almıştır. Tasavvufla ilgili “Hizbu’l-Hakâiki’l-İrşâdiyye, Sahîfetul-Marife, Esrâru’t-Tasavvuf” isimli eserleri bulunmaktadır.(9)

Şeyh Ömer Faruk Seydâ

Şeyh Ömer Fâruk Seydâ El-Cezerî: Şeyh Saîd Seydâ’nın oğludur. Halen manevî görevine devam etmektedir. Âlim, âbid ve mürşid-i kâmil olarak tanınmaktadır. (10)

Serdahl Tekkesinde Görev Yapan Şeyhler

Doç. Dr. İbrahim BAZ

Şırnak Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi

----------------------

1- Bu göç, bölgenin üç önemli şeyh ailesi olan Şeyh Seydâ’nın ailesi, dayıları Dırşevîler ile Basretîler (Zibârîler)’in bütün aile olarak göçmesi nedeniyle bölge halkı tarafınca “Fermana Şeyhan- Şeyhlerin Fermanı” şeklinde anılmıştır. Geniş bilgi için bkz. Şeyh Muhammmed Şefîk ez-Zibârî, Ahvâlü’d-Dürriyye veJl-AhbâruJl-Miskiyyefîsilsileti'z-Zibâriyye, (Musul: 1935).

2- Geri dönmeyenlerden biri de Şeyh İbrahim Hakkı el-Basretî’dir. Şeyh İbrahim Hakkı 1881 yılında Şırnak iline bağlı Gabar dağlarının güneyindeki Basret köyünde doğmuş, 1991 yılında hayatını sürdürdüğü Suriye’de Hulvanda vefat etmiş ve orada defnedilmiştir. Bkz. Heyet, Suriye Evliyaları, (İstanbul: Türkiye Gazetesi Yayınları, 2006), s. 402,403;

3- İdil Merkez Camii 1949 yılında Şeyh Muhammed Saîd Seydâ tarafından yaptırılmıştır. Daha sonra 1990’lı yıllarda tadilat geçirmiş ve cami büyütülmüştür. İlk yapılan caminin minaresi bugün caminin içinde kalmıştır.

4- Hayatı hakkında geniş bilgi için bkz. Şeyh Molla Fahreddîn-i Arnâsî, Zülfikâri’l-Haydarî fî Nusreti eş-Şeyh Muhammed Saîd Seydâ el-Cezerî, (Yazma Eser), s. 5-

5- Şeyh Seydâ, müridleriyle birlikte Cizre halkının Cudi Dağı eteklerinde her yıl büyük katılımla gerçekleştirdiği tarihi ve köklü bir geleneği olan panayırlara katılırdı. Şeyh Seydâ, bu panayırlarda yakılan ve insan boyunu aşan ateşin içerisine bazen müridlerinden birkaçını girdirir ve onlar da dakikalarca orada kalırlardı. Bu keramet Şeyh Seydâ’nın değişik zamanlarda gösterdiği bir keramettir. (Kaynak kişi: Dırşevî Hayatı hakkında geniş bilgi için bkz. Şeyh Molla Fahreddîn-i Arnâsî, Zülfikâri’l-Haydarî fî Nusreti eş-Şeyh Muhammed Saîd Seydâ el-Cezerî, (Yazma Eser), s. 5-

6- Şeyh Seydâ, Mektûbât, s. 49.

7- Bu silsilenin Şeyh Ömer Zengânî’den Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî’ye kadar ulaşan silsilesi şu şekildedir: Şeyh Hâlid-i Zibârî, Şeyh Muhammed Aynî, Şeyh Sâlih Subkî, Şeyh Hâlid el-Cezerî, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî. Bkz. Abdülhakim Yüce, “Cizre’li Şeyh Seydâ ve Tasavvufî Görüşleri’, Uluslararası Şırnak ve Çevresi Sempozyumu Bildirileri, Ed.: M. Nesim Doru, (Ankara: Şırnak Üniversitesi Yayınları, 2010) s. 638.

8- Hayatı ve görüşleri hakkında bkz.: Şeyh Seydâ, Mektûbât, s. 63-67; Muhammed Göksu, “Muhammed Nurullah Seydâ el-Cezerî’nin Hayatı, Şahsiyeti ve Tasavvuf Anlayışı’, Uluslararası Ştrnak ve Çevresi Sempozyumu Bildirileri, Ed.: M. Nesim Doru, (Ankara: Şırnak Üniversitesi Yayınları, 2010), s. 647-661.

9- Muhammed Göksu, “Muhammed Nurullah Seydâ el-Cezerî (1949-1985)’nin Hayatı, Şahsiyeti ve Tasavvuf Anlayışı”, Uluslararası Ştrnak ve Çevresi Sempozyumu,(Ankara: Şırnak Üniversitesi Yayınları, 2010), s. 647-661.

10- Bugün Suriye’de buluna bir merkez olup, ardından Tel Maruf ve Tel İrfan merkezlerine taşınmıştır.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak 06:35
Güneş 08:06
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü