Şeyh Muhammed Nurullah Seyda "İlim Amel ve Hal"

Bir adam bir başka adama sevdiğinden dolayı baksa, ona yemeğini yedirip, suyunu içirirse, gerekli olan hizmetini yapsa, bu onun ameli olur. Ama onun için acı duyup ızdırap çekse, bu onun hali olur.

TASAVVUF 21.01.2021, 21:50 21.01.2021, 23:28 Ramazan Peri
Şeyh Muhammed Nurullah Seyda "İlim Amel ve Hal"

Nurullah Seyda’ya göre, imanın ve amel-i salihin kemali üç şeye bağlıdır: ilim, amel ve hal. O dinin bu üç şeye de şamil olduğunu ifade eder. Şayet ilim olmasaydı, insanın ilahi hükümleri öğrenemeyeceğini, amel olmasaydı, ilahi hükümleri öğrenmiş olmasının faydasını göremeyeceğini açıklar. Çünkü amelden; ihlâs, istikamet ve halden kastedilen gaye beklenemez. Bu gerçeği şu örnekle açıklar;

Bir adam bir başka adama sevdiğinden dolayı baksa, ona yemeğini yedirip, suyunu içirirse, gerekli olan hizmetini yapsa, bu onun ameli olur. Ama onun için acı duyup ızdırap çekse, bu onun hali olur. Dolayısıyla halden yoksun olan amel sebat bulup devam etmez. Ama hal bulunursa kuvvet bulup sağlamlaşır. Aynen oruç tutup, namaz kılan adam gibi. Eğer hal sahibi değilse, zamanla bu ibadetlerini kendini zorlaya zorlaya ancak yapabilecek, devamlı olarak gevşekliğiyle mücadelede bulunacaktır. Dolayısıyla herhangi bir vakitle ilgili ibadetini kaçırsa, önemsemez ve üzülmez. Fakat hal ve meleke sahibi bir kimse, herhangi bir amel veya ibadeti kaçırsa gam ve kederinden hayatı zehir olur.[1]

Bir şair mealen şöyle der:Salikin kalp bahçesinden değersiz bir zaman çöpü veya basit bir dal eksilse kıyameti kopar.” Bu hal okuma ve kültürle elde edilemez, ancak hakim bir mürebbininin sohbeti ve eğitimiyle elde edilebilir. Çünkü hal, bir melekedir. Meleke ise ancak sohbetle meydana gelir. Nitekim bir adamın hatt sanatıyla ilgili herhangi bir kitabı eline alıp kendi kendine talim yapmasıyla, usta bir hattatın dizi dibine oturmakla edineceği melekenin bir olmayacağı açıktır.[2]

Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’ın ahlakından sorulduğu zaman, Hz. Aişe validemiz; “O’nun ahlakı ancak Kur’andı” cevabını vermişti. Demek istiyordu ki Kur’an hayatı onun için tabileşmişti, dolayısiyle Allah (c.c)’ın sevdiğinden başkasına gönül kaptırmazdı. Hali bu olanın ise, amelde gevşeme ve gerileme durumu olamazdı. Aksine yürümeye ve ilerlemeye devam edecekti. [3]

Kurbiyet, iman-ı kâmil ve ameli salih diye isimlendirilen şeyden ibarettir. Özellikle bu kurbiyet tabii bir hal alırsa, Allah (c.c.)’ın emirlerine itaat ve ibadet, Resulullah (s.a.v.)’ın ahlakıyla ahlaklanmak külfetsiz bir iş haline gelir. Hatta hayatının çeşitli işleri arasında bile Allah (c.c.) ve Resulünün (s.a.v.) sevdiğinden başkasını sevmez, işte o zaman insanda dinden yüz çevirme veya gerileme korkusu olmaz. Hatta bu yoldaki istek ve arzusu artar.[4]

Şeyh Muhammed Nurullah Seyda; ilim, amel ve halin arasını birleştirmek, en büyük zenginlik kaynağı olan kurbiyet ve rızaya erişmenin yegâne vesilesi olduğunu açıklar. Çünkü bu tür servet ve zenginlik nefis huzurunun ta kendisidir. Sevgilinin yakınlık ve rızasında öyle bir istek ve lezzet bulursun ki, onlar meşakkati, ni’met ve rahata çevirir. Müellif yine misal vererek açıklar; Mecnun’u, Kabe-i Muazzama’ya götürdükleri zaman, kendisini Leylanın aşkından kurtarması için yalvaracağı yerde, Leyla’ya olan aşkını artırması için Mevla’sına dua ve niyazda bulundu.[5]

----------------------------

[1] Muhammed Nurullah Seyda el-Cezerî, Tasavvufun Sırları, s. 123.

[2] Muhammed Nurullah Seyda el-Cezerî, a.g.e., s. 124.

[3] Muhammed Nurullah Seyda el-Cezerî, a.g.e., s. 125.

[4] Muhammed Nurullah Seyda el-Cezerî, a.g.e,, s. 126.

[5] Muhammed Nurullah Seyda el-Cezerî, a.g.e., s. 127.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 01 Şubat 2023
İmsak 06:41
Güneş 08:08
Öğle 13:23
İkindi 16:02
Akşam 18:27
Yatsı 19:49
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 20 44
3. Başakşehir 20 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 20 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Kayserispor 20 29
8. Konyaspor 20 27
9. Alanyaspor 21 25
10. Karagümrük 20 23
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Sivasspor 21 21
14. Antalyaspor 19 21
15. Giresunspor 20 21
16. Hatayspor 19 20
17. Kasımpaşa 20 19
18. İstanbulspor 20 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 18 42
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 18 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 18 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6
Günün Karikatürü Tümü