Şeyh Muhammed Nurullah Seyda’nın Çocukluğu ve Eğitimi

Şeyh Muhammed Nurullah Seyda, Molla Beşir daha üç satır ezberlemeden o bir sayfa ezberlemişti. Sonra Muhahammed Nurullah ona ezberden okumuştu, Molla Beşir şaşırmıştı gerçekten de Muhahammed Nurullah Seyda’nın hafızası çok kuvvetliydi.

TASAVVUF 02.01.2021, 14:19 12.01.2021, 22:21 Ramazan Peri
649
Şeyh Muhammed Nurullah Seyda’nın Çocukluğu ve Eğitimi

Muhammed Nurullah Seyda 1368/1948’de Safer ayında Cizre’de doğmuştur. Babası âlim, sûfi Şeyh Seyyid Muhammed Said Seyda Cezeri’dır. Annesi Şeyh Hüseyin Basreti Hazretleri’nin torunu ve Şeyh Celaleddin Basreti Efendinin kızı, Tayyibet hatundur. Nurullah Efendi daha çocukluğunda zekâsı, muhakemesi, tavır ve hareketleriyle herkesin dikkatini çekmiştir. Gençlik döneminde ise akıl, edep, bilgi ve irfanıyla çevresinin hayranlığını kazanmıştır. Babası, ailesi ve hocaları tarafından çocukluğundan itibaren özel ilgiyle takibe alınmış ve yetişmesine büyük önem verilmiştir. Neredeyse tüm zamanını babası Şeyh Seyda’nın gözetiminde medresede geçirmiş, derslerinin pek çoğunu ondan almıştır.[1]

Şeyh Nurullah Seyda

ÇOCUKLUĞU

Muhammed Nurullah Seyda küçükken konuşmaya başladı. Küçük yaşta olmasına rağmen olgun olan davranışlarıyla insanların dikkatlerini çekti. Daha çocukken ciddi ve ağır başlıydı. Mahalle çocukları gibi, kimseyle kavga etmez, çirkin laflar söylemezdi. Etrafında diğer çocuklar bulunduğu zamanlarda, çocuklar Şeyhin oğlu var diye, ondan çekinirler ve utanırlardı. Çirkin olaylara şahid olduğunda; “Durun, birbirinize kötü söz söylemeyin, olmaz! Günahtır, haramdır!” şeklinde çocukları uyarırdı. Muhammed Nurullah Seyda daha küçük bile çocuklara tavsiye ve nasihatlarda bulunurdu. Çocukları camide namaz kılmaya gitmeleri için teşvik ederdi. Namaz kılmayanları ise; “Haydi gelin namaza gidelim!” diyerek camiye götürürdü. Muhammed Nurullah Seyda çocukluğunu pek yaşayamadı. Çocukların arasında fazla durmazdı. Vaktinin çoğu camide okumakla geçerdi. Daha küçükken kendinden yaşlı insanlarla beraber otururdu. Kendinden küçük insanlarla fazla muhatap olmazdı. Alimlerin ve bilgili insanların sohbetinde bulunarak onlardan istifade ederdi.[2]

EVLİLİĞİ

Muhammed Nurullah Seyda hayatında iki defa evlenmiştir. İlk evliliğini 1966 yılında yapmıştır. Şeyh Muhammed Dirşevi’nin torunu Şeyh Ahmed’in kızı Kania Hanımla evlenmiştir. Düğünü Mardin’e bağlı Dargeçit ilçesinin İzar köyünde olmuştur. Muhammed Nurullah Seyda’nın bu ilk evliliğinden altı erkek ve iki kız çocuğu dünyaya gelmiştir. Çocuklarının isimleri sırasıyla; Seniye, İrşad, Hazret, Ümran, Sündüs, Mustafa ve Nişani’dir. Muhammed Nurullah Seyda annesinin ısrarı üzerine 1979 yılında yapmış olduğu ikinci evliliğinden de bir erkek ve bir kız çocuğu doğmasıyla on evlat sahibi olmuştur. Bu evliliğinden Emanullah ve Mürşide isimlerinin verildiği çocukları olmuştur. Muhammed Nurullah Seyda Mürşid ve Mürşide adlı çocukları dünyaya gelmeden önce, 1985 yılında vefat etmiştir.[3]

Şeyh Seyda El-Cezeri (k.s) Mardin Dargeçit Akça köyü (izar ) deki küliyesi

Şeyh Seyda El-Cezeri (k.s) Mardin Dargeçit Akça köyü (izar) deki küliyesi ve evi 1965 ile 1973 arası hem Şeyh Seyda El-Cezeri hemde Şeyh Muhammed Nurullah El-Cezeri (k.s) burada Kalmış ve şeyh Muhammed Nurullah'ın düğünü burada muhteşem bir kalabalığın katılımıyla yapılmıştır.

Şeyh Muhammed Nurullah El_Cezeri

EĞİTİM HAYATI

Muhammed Nurullah Seyda medrese kültürünün hakim bulunduğu bir bölgede doğup yetişmiştir. Çocukluktan itibaren gençlik zamanını eğitimle geçirmiştir. Medrese eğitimine devam ederken, kendisinden zayıf durumda bulunan öğrenci arkadaşlarına ders vererek yardımcı omuştur. O dönemde medreseden icazet alan bir öğrencinin her ilim dalından bilgisi olurdu. Hepsi için ayrı ayrı icazet verilmezdi. Muhammed Nurullah Seyda medrese eğitimi boyunca okutulan tüm ilimleri okumuştur. Medresede “Sıra kitapları” denilen kitaplar vardı. Herkes o sırayı takip ederdi. O da her öğrenci gibi sıra kitapları okumuştur. Doğu medreselerinde okutulan sıra kitapları şunlardı:

Sarf kitapları; Emsile, Bina, Maksude, İzzi, Sa’dini vb.

Nahiv kitapları; Curcânî’nin Avamil’i, Zuruf, Terkib, Sutur, Sadullah-ı Sağır, Sadullah-ı Gevra (Kebir), Şerhu’l-Muğnî, Şerhül Katr, Süyutinin el-Behçet’ul Merdıyyye, Molla Caminin el-Fevaidut Dıyaiyye.

Mantık ilminde; Muğni’t-Tullâb, Şemsiyye.

İstiare ilminde; Abdülgafur.

Vad’ ilminde; Şerhül Adudiyye.

Belagat ilminde; Muhtasarul Meani.

Usulüddin ilimde; Taftazani’nin Şerhül Akaid.

Usululfıkh ilminde; Subkı’nin Cem’ul Cevami, Gayetül İhtisar, Minhac, İânetü’t-Tâlibîn ve Envar kitapları okutuldu.

Tefsir ilminde; Kadı Beyzavi ve Celaleyn tefsiri.

Medreselerde hafızlık geleneği çok az olduğundan Muhammed Nurullah Seyda da hafız değildi. Medreselerde daha çok arapça dil ilimleri vardı, bunlar ilmi mevasıldı, buna asıl ders denilirdi. Bu ilimleri öğrendikten sonra diğer İslami ilimleri öğrenmek daha kolaydı. Ancak bu medreselerde daha çok ilm-i mevâsıl olan ve asıl ders denilen arapça dil ilimleri vardı. Amaç Kur’an’ı, Sünneti ve bunun gibi “Temel İslam İlimleri” öğrenmek ve anlamaktı. Muhammed Nurullah Seyda alim ve çok zeki bir insandı. Molla Beşir onun talebelik yıllarına şahid oldu, o hiç ders çalışmazdı. Fakat hangi kitaptan sorsanız biliyordu.

Molla Beşir Malkaç

Bir gün Muhahammed Nurullah Seyda Molla Beşire:

-Sen niçin ders çalışmıyorsun?

-Molla Beşir de ona: Sen niçin çalışmıyorsun?

-Muhammed Nurullah Seyda : Vallahi doğru söyledin, ama ben senin hocanım.

-Molla Beşir: Ben de senin talebenim; sen çalışmıyorsan ben de çalışmıyorum.

-Muhahammed Nurullah Seyda: Vallahi doğrudur, yarın sabah dersleri ezberlemeye başlayalım, demişti.

Daha o zamanlar Şeyh Muhammed Sa’ıd Seyda hayattaydı ve ikisi de genç idiler. Ertesi gün sabah namazından sonra derslerini ezberlemeye başlamışlar. Molla Beşir daha üç satır ezberlemeden o bir sayfa ezberlemişti. Sonra Muhahammed Nurullah ona ezberden okumuştu, Molla Beşir şaşırmıştı gerçekten de Muhahammed Nurullah Seyda’nın hafızası çok kuvvetliydi. [4]

Muhammed Nurullah Seyda’ya daha küçük yaşlarındayken hocası Molla Abdurrahman demiş ki:

-Efendim, milletin gözü sendedir, Şeyh Seyda yaşlanmıştır, senin biraz çalışman lazımdır ki, sen bu ilmi elde edesin. Yoksa tarikat ilimsiz olmaz.

-Muhammed Nurullah Seyda: Hocam çalışmadan ilim olmaz mı?

-Molla Abdurrahman: Olur, olur da milyonda bir olur.

-Muhahammed Nurullah Seyda: Eğer milyonda bir oluyorsa, o bir de ben olayım, ne olacak yani? dedi.[5]

İbrahim Cücük Hocanın anlattığına göre:

Muhammed Nurullah Seyda bazen şöyle derdi:

-“Babam bu ilmi çalışmakla elde etmiş, ama bana çalışmadan verildi”.[6]

Midat TOKHTAROV Bursa/2012

--------------------------

[1] Şeyh Abdussamed el-Fârkınî , Mektubat, Elvans Ajans, İnegöl 2008, s. 61.

[2] Serhat Yakıcı, “Muhammed Nurullah Seyda el-Cezeri (K. S) Hayatı ve Eserleri”, U.Ü.İ.F “Günümüz Tasavvuf Hareketleri” ders ödevi, Bursa 1997, s 2.

[3] Şeyh Abdussamed el-Fârkınî , Mektubat, s 63

[4] Şeyh Muhammed Nurullah Seyda’nın has müridlerinden ve Şeyh Muhammed Saîd Seyda Cami’inde 10 sene İmamlık vazifezi yapmış olan Molla Beşir ile İnegöl’deki evinde 22.04.2011 tarihinde yapılan sözlü mülakat.

[5] Şeyh Muhammed Nurullah’ın hocası aynı anda Şeyh Muhammed Saîd Seydanın talebesi ve ilimde mucazıdır. Şeyh Ömer Faruk Hazretlerinin Halifesidir. Molla Abdurrahman El-Gundıki ile İnegöl’deki evinde 22.04.2011 tarihinde yapılan sözlü mülakat.

[6] Molla Beşir ile yapılan mülakat, İnegöl, 22.04.2011.

Yorumlar (0)
11
az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü