Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî'nin, "Mürşide Teslimiyet" Konusunu İzahı

Şeyh Seydâ, nasıl ki İslam dinine giren bir Müslümanın Allah’a teslimiyeti gereklilik arzediyor ve dinin bir gereği olarak kabul ediliyor ise; tarîkat yoluna giren, bir şeyhe intisap eden müridin de bu yoldan istifade edebilmesi için şeyhine teslimiyetinin şart olduğunu belirtmiştir.

TASAVVUF 24.12.2020, 22:45 12.01.2021, 22:23 Ramazan Peri
403
Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî'nin, "Mürşide Teslimiyet" Konusunu İzahı

Teslîmiyet, Arapça’da “teslim olmak, boyun eğmek” anlamlarına gelir. Terim olarak “bir kimsenin Allah’ın emirlerine boyun eğmesi, hoşuna gitmeyen işler için itiraz etmemesi, kazâyı rızâ ile karşılaması” demektir. [1] İslâm ve selâm ile aynı köktendir.

Bazı mutasavvıf ve sûfîler tasavvufun tanımını bile teslimiyet kavramıyla yapmışlardır. Bu tanımlardan bazıları şunlardır:

Ruveym (ö. 303/915): Tasavvuf nefsi murâd-ı İlâhîye teslim etmektir Ebu’l-Hüseyn Müzeyyin (ö. 328/939) “Tasavvuf Hakk’a boyun eğmektir.”

İbn Hafif (ö. 331/942) “Tasavvuf Takdîr-i ilâhîye sabır. Allah ’tan gelen rızâ ile çöller ve yollar aşmaktır.” [2]

Şeyh ile mürid arasındaki irtibatı sağlayan ilkelerden biri de teslîmiyetdir. Bu teslîmiyeti açıklayan en önemli tâbirlerden biri “gassal önünde meyyit gibi olmak” tâbiridir. [3-1-2] 

Şeyh Seydâ gerek kendi yaşadığı zaman da gerekse bütün zamanlarda en sağlıklı ve selâmetli yolun Allah’a sığınmak ve teslim olmaktan geçtiğini belirtmiştir. Dinî ve dünyevî işleri Allah’a ısmarlamak gerektiğini ifade etmiştir. [3-4]

Şeyh Fahreddin Arnâsî’ye yazmış olduğu bir mektupta; “açlık, nafaka ve rızık endişesi yasaklanan bir endişedir. Bu konu ancak ölünün kendisini gassalin eline teslim ettiği gibi kendisini Allah ’a teslim eden kişilerce anlaşılmaktadır. Ancak bunu yapan kişiler de çok azdır." diyerek teslimiyeti açıklamıştır. [5]

Tevekkül kavramı da teslimiyeti içine alan daha geniş ve kapsayıcı bir terimdir. Gerek âyet-i kerimelerde gerekse hadis-i şeriflerde tevekkül ve teslimiyet kavramları çokça tavsiye edilmiş ve hatırlatılmıştır. Mektuplarında da bu ayet ve hadislere yer veren Şeyh Seydâ: “takva, rızık sebeplerinin en kuvvetlisi, akıl edip tevekkül edenler için, en geniş kapısıdır diye belirtmiştir. Yine o; “Mü’minler ancak Allah’a tevekkül etsinler.” âyetini hatırlatmıştır. Hazreti Peygamber (s.a.v.)’in belirttiği gibi hakiki mânâda tevekkül edilseydi, kuşların rızıklandırıldığı gibi rızıklandırılacağımızı da belirtmiştir. [6]

Halifesi Şeyh Muhammed Beşir’e yazmış olduğu bir mektupta; teslimiyet konusunda terakkî etmeyi Allah’tan niyaz etmiş. Bunun derecesini de ölüm derecesi olarak belirtmiştir. Yıkayıcının elindeki meyyit gibi olmalı, itiraz edilmemelidir demiştir. Ancak bu derece teslimiyet ehlinin çok az olduğunu hatta yok denilse yanlış sayılmayacağını ifade etmiştir. Bu düşüncesine en kuvvetli delil olarak da bazı kişilerin iyilik ve takva üzere yardımlaşmaktan sakınmalarını dilenciliğe meyletmelerini göstermiştir. [7]

Şeyh Seydâ, nasıl ki İslam dinine giren bir Müslümanın Allah’a teslimiyeti gereklilik arzediyor ve dinin bir gereği olarak kabul ediliyor ise; tarîkat yoluna giren, bir şeyhe intisap eden müridin de bu yoldan istifade edebilmesi için şeyhine teslimiyetinin şart olduğunu belirtmiştir.

Fatih Musa ELMALI ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ 2019

----------------------------

[1] Cebecioğlu, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, s. 654.

[2] Yılmaz, Tasavvuf Mes’eleleri, s. 157, 158.

[3] Yılmaz, Tasavvuf Mes’eleleri, s. 160.

[4] Farkınî, Mektubat, s. 133.

[5] Farkınî, a.g.e. s. 145.

[6] Farkınî, a.g.e. s. 146.

[7] Farkınî, a.g.e. s. 188.

Yorumlar (0)
14
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:39
Güneş 06:12
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:54
Yatsı 21:21
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü