Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî’nin İrşad Seferleri

Şeyh Seydâ tasavvuf ve tarikât çalışmalarını hem bulunduğu merkezî dergâhta hem de farklı il ve ilçelere sefer düzenleyerek gerçekleştirmiştir. Bu irşad seferlerine genellikle bahar ve yaz aylarında çıkmıştır.

TASAVVUF 20.12.2020, 03:25 12.01.2021, 22:26 Ramazan Peri
Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî’nin İrşad Seferleri

Bu seferlerin başında babasının memleketi olan Dargeçit (Kerboran)’ın İzar köyü gelmiştir.[1] Burada diğer irşad seferlerinde olduğu gibi kısa süreli değil daha uzun süreli kaldığı bildirilmiş, hatta kendisi burayı ana dergâhın bir şubesi haline getirmiştir.[2]  Bu bölge de yaşamış ve Şeyh Seydâ’nın seferlerine tanıklık etmiş Emine Aras o dönemle ilgili şu açıklamalarda bulunmuştur: “Benim gençlik yıllarımda yani evlenmeden önce ve evlendikten sonraki dönemlerde hatırladığım kadarıyla insanlar pek dindar değildi. İbadetlerine dikkat etmez, namaz falan kılmazlardı. Ne zaman ki Şeyh Seydâ ve müritleri bu bölgeyi ziyaret etmeye başladılar, o zaman insanlar tövbe etmeye başladılar. Her gün kumar oynayan erişkin gençler, Şeyh Seydâ’nın önünde tövbe edip namaza başlıyorlardı. Şeyhin vaazları kadınlarıda çok etkiliyordu. Şeyh, kadınların bulunduğu odaya gelirdi ancak başını ve yüzünü bir örtü ile kapatırdı. Daha sonra sırtını kadınlara döner ve vaaz etmeye başlardı. Çoğu zaman Şeyhin hanımı biz kadınlara vaaz yapardı... Şeyh beyaz bir atın üzerinde insanların arasından geçerken Şeyhin müridleri onun önünde ve etrafında defler çalıp ilahiler söylerlerdi, salâvat getirirlerdi ve daha sonra bir yerde durup geniş zikir halkaları oluştururlardı. Yemek zamanı geldiğinde binlerce insanın yiyebileceği çok büyük sofralar kurulurdu." [3] 

Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî’nin İrşad Seferleri

Müslüman ve Süryanilerin birlikte yaşamış olduğu bölgelerden biri olan Tor (Turabdin) bölgesinde de Şeyh Seydâ’nın etkisi görülmüştür. İrşad seferlerinde bu bölgeye de giden Şeyh Seydâ, bazı Müslümanların Hıristiyan âdetlerini benimseyerek onların inanç ve kültürlerini uygulamaya başladıklarını görmüştür. Kendisi buraya yapmış olduğu irşad seferlerinde güler yüzlü ve yumuşak tavırlarıyla insanların gönlünü kazanmış, hayatlarında İslamî kültür ve inanca dâir köklü değişimlere sebep olmuştur.* [4-5]  Bu değişimleri bizzat o bölgede ve o dönemde yaşayan bir kişinin anlatımı ile aktarabiliriz: “Şeyh Seydâ gelmeden önce biz Müslümanlığımızın çok farkında değildik. Ne zamanki Şeyh Seydâ geldi ve onun vaazlarını dinlemeye başladık o zaman namazlarımızı ve diğer ibadetlerimizi daha dikkatli yapmaya başladık. Helal ve harama daha çok dikkat etmeye başladık. Şeyh Seydâ bütün bu bölgedeki insanları doğru yola getirmeye çalıştı. Mesela benim eşim Hıristiyanların kahvehanesine gidip sürekli kumar oynardı ve namaz kılmazdı. Şeyh Seydâ’nın yanında tövbe ettikten sonra kumarı bıraktı ve düzenli namaza başladı."

O, irşad için gittiği köylerde sohbet etmiş, hayatlarında dikkat etmesi gereken hususlar üzerine onlara vaaz ve nasihatlerde bulunmuştur. Sadece Müslümanları değil Hıristiyanları da irşad etmiş ve bazılarının Müslüman olmasına vesile olmuştur. Eğer oradaki insanlar soğuk ve mesafeli durursa ziyaretini kısa kesip daha sonra tekrar ziyaret etmek üzere oradan ayrıldığı bildirilmiştir.[6] 

Yaşlılığına kadar birçok köy ve beldeye sefere çıkan Şeyh Seydâ, bu seferlerinde birçok meşekkate tahammül etmiştir. Zaman zaman câhil, bidat ehli olan ve hıristiyan inancından birtakım kişilerin engellemeleriyle karşılaşmıştır. Ancak birçoğu tarikatına girmiş, kimisi de karşı çıkmaktan vazgeçmiştir.[7] 

Fatih Musa ELMALI ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ 2019

-------------------------

[1]  Baz, Şeyh Seydâ ve Seydâî Kolu, s. 66.

[2]  Baz, a.g.e. s. 198.

[3]  Ramazan Aras, “Kürt Toplumunda Şeyhler ve Müslüman Hıristiyan İlişkilerine Etkileri: Şeyh Seydâ Örneği”, Bilim Düşünce ve Sanatta Cizre Sempozyumu,

[4]  Baz, Şeyh Seydâ ve Seydâî Kolu, s. 61.

[5]  Aras, “Kürt Toplumunda Şeyhler ve Müslüman Hıristiyan İlişkilerine Etkileri”, s. 162.

[6]  Farkınî, Mektubat,

[7]  Farkınî, a.g.e. s. 214.

Yorumlar (0)
24
az bulutlu
Namaz Vakti 25 Haziran 2022
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:12
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü