Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî’nin İrşad Seferleri

Şeyh Seydâ tasavvuf ve tarikât çalışmalarını hem bulunduğu merkezî dergâhta hem de farklı il ve ilçelere sefer düzenleyerek gerçekleştirmiştir. Bu irşad seferlerine genellikle bahar ve yaz aylarında çıkmıştır.

TASAVVUF 20.12.2020, 03:25 12.01.2021, 22:26 Ramazan Peri
Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî’nin İrşad Seferleri

Bu seferlerin başında babasının memleketi olan Dargeçit (Kerboran)’ın İzar köyü gelmiştir.[1] Burada diğer irşad seferlerinde olduğu gibi kısa süreli değil daha uzun süreli kaldığı bildirilmiş, hatta kendisi burayı ana dergâhın bir şubesi haline getirmiştir.[2]  Bu bölge de yaşamış ve Şeyh Seydâ’nın seferlerine tanıklık etmiş Emine Aras o dönemle ilgili şu açıklamalarda bulunmuştur: “Benim gençlik yıllarımda yani evlenmeden önce ve evlendikten sonraki dönemlerde hatırladığım kadarıyla insanlar pek dindar değildi. İbadetlerine dikkat etmez, namaz falan kılmazlardı. Ne zaman ki Şeyh Seydâ ve müritleri bu bölgeyi ziyaret etmeye başladılar, o zaman insanlar tövbe etmeye başladılar. Her gün kumar oynayan erişkin gençler, Şeyh Seydâ’nın önünde tövbe edip namaza başlıyorlardı. Şeyhin vaazları kadınlarıda çok etkiliyordu. Şeyh, kadınların bulunduğu odaya gelirdi ancak başını ve yüzünü bir örtü ile kapatırdı. Daha sonra sırtını kadınlara döner ve vaaz etmeye başlardı. Çoğu zaman Şeyhin hanımı biz kadınlara vaaz yapardı... Şeyh beyaz bir atın üzerinde insanların arasından geçerken Şeyhin müridleri onun önünde ve etrafında defler çalıp ilahiler söylerlerdi, salâvat getirirlerdi ve daha sonra bir yerde durup geniş zikir halkaları oluştururlardı. Yemek zamanı geldiğinde binlerce insanın yiyebileceği çok büyük sofralar kurulurdu." [3] 

Şeyh Seydâ (KS) El-Cezerî’nin İrşad Seferleri

Müslüman ve Süryanilerin birlikte yaşamış olduğu bölgelerden biri olan Tor (Turabdin) bölgesinde de Şeyh Seydâ’nın etkisi görülmüştür. İrşad seferlerinde bu bölgeye de giden Şeyh Seydâ, bazı Müslümanların Hıristiyan âdetlerini benimseyerek onların inanç ve kültürlerini uygulamaya başladıklarını görmüştür. Kendisi buraya yapmış olduğu irşad seferlerinde güler yüzlü ve yumuşak tavırlarıyla insanların gönlünü kazanmış, hayatlarında İslamî kültür ve inanca dâir köklü değişimlere sebep olmuştur.* [4-5]  Bu değişimleri bizzat o bölgede ve o dönemde yaşayan bir kişinin anlatımı ile aktarabiliriz: “Şeyh Seydâ gelmeden önce biz Müslümanlığımızın çok farkında değildik. Ne zamanki Şeyh Seydâ geldi ve onun vaazlarını dinlemeye başladık o zaman namazlarımızı ve diğer ibadetlerimizi daha dikkatli yapmaya başladık. Helal ve harama daha çok dikkat etmeye başladık. Şeyh Seydâ bütün bu bölgedeki insanları doğru yola getirmeye çalıştı. Mesela benim eşim Hıristiyanların kahvehanesine gidip sürekli kumar oynardı ve namaz kılmazdı. Şeyh Seydâ’nın yanında tövbe ettikten sonra kumarı bıraktı ve düzenli namaza başladı."

O, irşad için gittiği köylerde sohbet etmiş, hayatlarında dikkat etmesi gereken hususlar üzerine onlara vaaz ve nasihatlerde bulunmuştur. Sadece Müslümanları değil Hıristiyanları da irşad etmiş ve bazılarının Müslüman olmasına vesile olmuştur. Eğer oradaki insanlar soğuk ve mesafeli durursa ziyaretini kısa kesip daha sonra tekrar ziyaret etmek üzere oradan ayrıldığı bildirilmiştir.[6] 

Yaşlılığına kadar birçok köy ve beldeye sefere çıkan Şeyh Seydâ, bu seferlerinde birçok meşekkate tahammül etmiştir. Zaman zaman câhil, bidat ehli olan ve hıristiyan inancından birtakım kişilerin engellemeleriyle karşılaşmıştır. Ancak birçoğu tarikatına girmiş, kimisi de karşı çıkmaktan vazgeçmiştir.[7] 

Fatih Musa ELMALI ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ 2019

-------------------------

[1]  Baz, Şeyh Seydâ ve Seydâî Kolu, s. 66.

[2]  Baz, a.g.e. s. 198.

[3]  Ramazan Aras, “Kürt Toplumunda Şeyhler ve Müslüman Hıristiyan İlişkilerine Etkileri: Şeyh Seydâ Örneği”, Bilim Düşünce ve Sanatta Cizre Sempozyumu,

[4]  Baz, Şeyh Seydâ ve Seydâî Kolu, s. 61.

[5]  Aras, “Kürt Toplumunda Şeyhler ve Müslüman Hıristiyan İlişkilerine Etkileri”, s. 162.

[6]  Farkınî, Mektubat,

[7]  Farkınî, a.g.e. s. 214.

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 06:33
Güneş 08:04
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü