21.11.2023, 14:28

DOĞRULARI BİLİP TARAF OLMAK YANLIŞLARA KARŞI ÇIKMAK

1. Doğru nedir, yanlış nedir?

2. Yanlışlara, doğru olanı ortaya koyarak karşı çıkmak

3. Önce kendi yanlışlarımıza karşı çıkmak

Doğru bilinmeden yanlış bilinmez. İnsan, ömür boyu yanlış olanı bilmeye çalışsa doğruya ulaşamaz. Ama doğru olanı bilirse doğrunun dışındakilerin yanlış olduğunu anlar.

Şu âyet-i kerîmede belirtildiği gibi:

فَذَلِكُمُ اللّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلَالُ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ.

“İşte O, sizin gerçek Rabbiniz olan Allah'tır. Artık haktan (ayrıldıktan) sonra sapıklıktan başka ne kalır? O halde nasıl (sapıklığa) döndürülüyorsunuz?”

(Yûnus sûresi 10/32.)

1. Doğru nedir, yanlış nedir?

Kur’ân-ı Kerîm, doğru olana sıdk ve ma’rûf demiştir. Yanlış olana bâtıl ve münker demiştir.

Doğru olanı ve yanlıştan korunmayı şu âyetle ortaya koymuştur:

وَالَّذِي جَاء بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ.

“Sıdkı/doğruyu getiren (peygamber) ve onu tasdik eden (mü’min)ler, işte onlar muttakî (yanlıştan korunan) kimselerdir.”

(Zümer sûresi 39/33.)

2. Yanlışlara, doğru olanı ortaya koyarak karşı çıkmak

Doğru olan şeyler, Kur’ân-ı Kerîm’in ve Hadîsi Şerîflerin doğru olarak ortaya koyduğu gerçeklerdir. Bâtılın, bâtıl olduğunu hakkı belirterek ortaya koyması da doğrudur.

Yanlış olanlar, küfür, şirk, haramlar, mekruhlar ve şüphelilerdir.

Ma’rûfun lügat manası, "bilinen" demektir. Fıtratı bozulmayan, bütün insanlık tarafından iyi kabul edilen şey, şer’an ya da aklen güzel görülen her bir şey anlamındsdır. Karşıtı “münker”dir. Emr bi’l-ma’rûf ise Kitap ve Sünnete uygun olan şeylerin emredilmesi, iyi ve güzel olan şeylere delalet edilmesi demektir.

(Erdoğan, Mehmet, Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü, s. 275. )

Münker, aklen ya da şer’an kötü görülen veya haramlığı konusunda bütün müçtehidlerin görüşbirliği ettikleri şey.

(Erdoğan, Mehmet, a.g.e, s. 335.)

Dikkat edilirse ma’rûf kelimesi lügatte bilinen demektir. Demek ki önce ma’rûf olan şeyler anlatılacak, muhatap tarafından bilinir hale gelecek, işte ondan sonra muhataba ma’ruf emredilecektir.

Ma’rûfu emir ve münkeri nehy, Allah Teâlâ’nın emridir.

وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ اُمَّةٌ يَدْعُونَ اِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ.

“Sizden hayra çağıran, ma’rûfu/iyiliği emredip münkeri/kötülüğü meneden bir topluluk bulunsun.”

(Âl-i Imrân sûresi 3/104.)

3. Önce kendi yanlışlarımıza karşı çıkmak

Ma’rûfu emir, münkeri nehiy Allah Teâlâ’nın bu ümmetin her ferdine verdiği bir görevdir:

كُنْتُمْ خَيْرَ اُمَّةٍ اُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ

“Siz insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz. Ma’rûfu/iyiliği emreder, münkerden/ kötülükten men edersiniz.”

(Âl-i Imrân sûresi 3/110)

Bu yukarıda arz ettiğim âyetlerde ma’rûfun yani doğru olan, iyi olanın emri önce zikredilmiş, münker olanın nehyi ise sonra zikredilmiştir. Demek ki önce doğru olan, hak olan, hayırlı olan anlatılacak sonra da yanlış olan, bâtıl olan, zararlı olan, özetle İslam’ın beğenmediği hatta karşı çıktığı şeyler anlatılacaktır.

Bu âyet-i kerîmeler, Medenî âyetlerdir yani Medine’de devlet kurularak İslamî hâkimiyet kurulduktan sonra nazil olmuştur.

Bütün toplumda ma’rûfun emri ve münkerin nehyi, ancak İslamî hâkimiyet olunca mümkün olabilir. Her mü’min, ma’rûf olanı ve münker olanı bilecek, gücü oranında kendi evinde iş yerinde çevresine bu iki esasın tebliğini sonra ma’rûfun yapılmasını, münkerin terk edilmesini sağlamaya çalışacaktır.

Ma’rûfun emrini, münkerin nehyini ancak devlet yetkilisi yapar, tebliğini âlimler yapar fakat evde evin reisi baba ve anne bu tebliğin hikmetli bir şekilde kırmızı çizgiler belirtilerek uygulanmasını temine çalışacaktır.

İmam Serahsî, Âl-i Imrân 3/110. âyetinden şu hükmü çıkarmıştır:

“Ma’rûfun aslı imandır, münkerin aslı şirktir. Mü’minler imanı hâkim, şirki mahkûm kılmakla görevlidirler.”

(Serahsî, el-Mebsût, cilt: 10, sayfa: 2/Kitâbü’s-Siyer bölümü)

Mü’minler, ma’rûfun emrini, münkerin nehyini önce kendi aralarında birbirlerine dost olmanın gereği olarak yerine getirirler:

وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَـئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ.

“İman eden erkekler ve iman eden kadınlar, birbirlerinin velisidirler. Ma’rûfu/iyiliği emreder, münkerden/kötülükten menederler. Namaz kılmaya devam ederler, zekâtı verirler. Allah’a ve Rasûlü’ne itaat ederler. İşte Allah bunlara rahmet edecektir. Şüphesiz Allah Azîzdir, Hakîmdir.”

(Tevbe sûresi 9/71)

Başkasından önce kendi şahsımızda hem ma’rûfun/iyinin hem münkerin/yanlışın bilinmesini sağlamak sonra ma’rûfun uygulanmasını münkerin yasaklanmasını sağlamak; gücümüz oranında kendi ailemizin, yakınlarımızın, çevremizin yanlışlarına karşı çıkmak gerekir. Belki ülke olarak kendi ülkemizde İslam’ın anlaşılmasını ve yaşanılmasını sağlamak sonra da diğer ülkelere bu anlayışın ihracını sağlamak ve özellikle mü’minlere yapılan zulümlere karşı çıkmak gerekir.

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 18 Temmuz 2024
İmsak 03:48
Güneş 05:40
Öğle 13:15
İkindi 17:13
Akşam 20:40
Yatsı 22:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü