05.01.2022, 12:33

Hakkı Bilen-Bilmeyen/Gören-Görmeyen

“Rabbinden sana indirilenin hak olduğunu bilen kimse, kör kimse gibi olur mu? (Fakat bunu) ancak selîm akıl sahipleri anlar.”

(Ra’d sûresi 13/19)

Bu âyet-i kerimede Allah Teâlâ, Hz. Peygamber’e (s.a.) indirilenin hak olduğu ortaya koymuş, bu hakkı bileni gören kimseye benzetmiş, hakkı bilmeyeni de köre benzetmiştir.

Görenin, köre nispetle tespit ve teşhisleri ne kadar isabetli ise, en üstün ve en doğru ilmi ortaya koyan, vahyin temsil ettiği hakkı bilen mü’min müctehidin tespit ve teşhisleri de o oranda isabetlidir. Vahyi inkâr eden, net ortada olan hakkı inkâr eden kâfirin iddiaları da o oranda isabetsizdir, yanlıştır, bâtıldır.

Hak ile bâtılın farkını, hakkı bilip hakka inanan ile batılı bilip batıla inananın farkını ancak akl-ı selîm sahipleri anlar, kavrar.

Aklın gereği; hakkı batılı, hayrı şerri, doğruyu eğriyi tefriktir/ayırt etmektir. Akıl çalışınca, hakkı alır ve batılı reddeder, hayrı alır ve şerri reddeder, doğruyu alır ve eğriyi reddeder.

Hak, Kur’ân-ı Kerîm’dir. Kur’ân-ı Kerîm’i en iyi anlayıp anlatan ve en güzel hayat haline getiren Hz. Peygamber (s.a.s.)’dir. Çünkü Allah Teâlâ, Kur’ân-ı Kerîm’in hem kavlî hem fiilî beyanını Rasûlüne öğretmiştir:

“(Biz o peygamberleri) apaçık belge (mucize)lerle ve kitaplarla (gönderdik). İnsanlara kendilerine ne indirildiğini beyan edesin /açıklayasın ve onlar da iyice düşünsünler diye sana da bu zikri (Kur’ân’ı) indirdik.”

(Nahl sûresi 16/44)

Kur’ân-ı Kerîm’in hakikatini bilen kişi, bu hususta Hz. Peygamber gibi, hakikati gören gibidir. Kur’ân-ı Kerîm’in hakikatini bilmeyen kimse ise Hz. Peygamber’e nispetle kör gibidir. Bunu da şu âyetten öğreniyoruz:

“Şüphesiz, insanlar arasında Allah’ın sana gösterdiği ile hükmedesin diye Kitab’ı sana hak olarak indirdik. Hâinlerin bir savunucusu olma!”

(Nisâ sûresi 4/105)

İşte bu yüzden Hz. Ömer şöyle demiştir: “Allah’ın bana gösterdiği ile hükmettim, demeyiniz! Çünkü Allah Teâlâ bunu ancak Peygamber’ine has kılmıştır. Bizden birisinin görüşü, fikri zan olur, ilim olmaz.”

Râzî, Fahruddîn, Mefâtîhu’l-Ğayb, X1, 33.

Müctehid, Kur’ân-ı Kerîm’den ve Hadîs-i Şerîflerden hüküm çıkarır. Çıkan hükümler müçtehidin zann-ı galibidir. Ama Hz. Peygamber’in hükmü gibi değildir. Yeter ki Hz. Peygamber’e nispet edilen hükümlerin rivayeti sahih olsun. Bu rivayetler mütevatir olursa, kesin; meşhur olursa, kesine yakın ilim ifade eder. Rivayet haber-i vâhid olursa, haberî konularda delil kabul edilir.

Tevâtür yoluyla gelen rivayetlere dayanmayan inançlara itibar edilmemekle birlikte, başka bir asılla çatışmayan meşhur haberler akâidde delil kabul edilmektedir. Meselâ naklî delilin hâkim olduğu hissî mûcizeler, kıyamet alâmetleri, haberî sıfatlar, âhiret ahvâli gibi konularda bu tür hadîslerin delil sayılabileceği ifade edilmektedir.

Topaloğlu, Bekir, Sünnetin Dindeki Yeri, İstanbul 1997, Müzakere Notu, s. 221-226.

Herhangi bir konuda hüküm verilirken önce Kur’ân’a sonra Sünnet’e başvurulur. Sünnet’te de yoksa müctehid, Kur’ân ve Sünnet gerçeklerinden yola çıkarak ictihad yapar. Kur’ân’daki bazı emirlerin açıklanması, sadece Sünnet’le mümkün olmaktadır. İşte o zaman Kur’ân ile değil Sünnet ile amel edilir. İşte bu mânada şunu diyebiliriz: Kur'ân-ı Kerîm, ancak Sünnet ile anlaşılır ve Sünnet ile yaşanılır.

Cücük, İbrahim, Delilleriyle Ehl-i Sünnet Akâidi, s. 23.

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 27 Şubat 2024
İmsak 06:11
Güneş 07:36
Öğle 13:22
İkindi 16:26
Akşam 18:58
Yatsı 20:17
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 72
2. Fenerbahçe 27 70
3. Trabzonspor 27 46
4. Beşiktaş 27 46
5. Kasımpasa 27 39
6. Sivasspor 27 37
7. Başakşehir 27 36
8. Rizespor 27 36
9. Antalyaspor 27 35
10. Kayserispor 27 35
11. Samsunspor 27 33
12. A.Demirspor 27 32
13. Alanyaspor 27 30
14. Karagümrük 27 29
15. Ankaragücü 27 29
16. Hatayspor 27 29
17. Konyaspor 27 28
18. Gaziantep FK 27 28
19. Pendikspor 27 26
20. İstanbulspor 27 12
Takımlar O P
1. Eyüpspor 24 58
2. Göztepe 24 49
3. Kocaelispor 24 44
4. Bodrumspor 24 42
5. Sakaryaspor 24 40
6. Boluspor 24 39
7. Bandırmaspor 24 39
8. Ahlatçı Çorum FK 24 38
9. Gençlerbirliği 24 33
10. Erzurumspor 24 30
11. Keçiörengücü 24 30
12. Manisa FK 24 28
13. Ümraniye 24 27
14. Şanlıurfaspor 24 23
15. Tuzlaspor 24 23
16. Adanaspor 24 23
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 26 59
3. Arsenal 26 58
4. Aston Villa 26 52
5. Tottenham 25 47
6. M. United 26 44
7. Brighton 26 39
8. West Ham United 26 39
9. Wolves 26 38
10. Newcastle 26 37
11. Chelsea 25 35
12. Fulham 26 32
13. Crystal Palace 26 28
14. Bournemouth 25 28
15. Everton 26 25
16. Brentford 26 25
17. Nottingham Forest 26 24
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 26 13
20. Sheffield United 26 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 26 65
2. Girona 26 59
3. Barcelona 26 57
4. Atletico Madrid 26 52
5. Athletic Bilbao 26 49
6. Real Betis 26 42
7. Real Sociedad 26 40
8. Las Palmas 26 36
9. Valencia 25 36
10. Getafe 26 34
11. Osasuna 26 33
12. Deportivo Alaves 26 29
13. Villarreal 26 29
14. Rayo Vallecano 26 25
15. Sevilla 26 24
16. Mallorca 26 24
17. Celta Vigo 26 21
18. Cadiz 26 18
19. Granada 25 14
20. Almeria 26 9
Günün Karikatürü Tümü