Cebelü’n-nûr (Nur Dağı) İnen İlk Emir "Oku!"

insanlara ilim ve medeniyet yolunu gösteren ilk vahye beşiklik yapmıştır: “Yaratan Rabbinin adıyla oku. O, insanı alâkdan (kan pıhtısın­dan) yarattı. Oku, Rabbın en büyük kerem sahibidir. O, (insana) kalemle (yazmayı) öğretti. İnsana bilmediğini öğretti.”

İSLAM VE KÜLTÜR 28.02.2021, 17:54 28.02.2021, 18:23 Ramazan Peri
136
Cebelü’n-nûr (Nur Dağı) İnen İlk Emir "Oku!"

Kronolojik İslam tarihinde Hira ilk sırada yer alır. Fakat biz bu çalışma­mızda günümüzde yapılan ziyaretlerdeki sıralamayı gözönünde bulundurduk. Hira Peygamber Efendimize ilk vahyin nâzil olduğu mağaradır. Mekke’nin üç mil (4,8 km.) kuzeydoğusunda bir dağın adı olup, bu dağdaki bir mağarada Peygamber Efendimize ilk vahyin gelmesiyle İslam tarihinde meşhur olmuş­tur. İlk vahyin geldiği mekân oluşu sebebiyle bu dağa “Cebelü’n-nûr (Nur Dağı)” adı da verilir.

Peygamber Efendimiz, risâlet görevinin kendisine verilmesinden önce, özellikle 35 yaşından sonra Mekke’nin şirk, ahlâksızlık, haksızlık ve zulümle dolu havasından sıyrılarak sık sık Hirâ Dağı’ndaki bu mağaraya gidip uzle­te çekiliyordu. Hirâ Mağarası’nda kendisini Allah’a vererek O’nun varlığını, birliğini, kudret ve azametini; insanların aczini ve Allah’a olan ihtiyaçlarını, ama buna karşılık, onların isyanını, ahlâksızlık ve sapıklıklarını tefekkür ederek Cenâb-ı Hakk’a kullukta bulunuyordu. İşte bu şekilde, Hak Teâlâ’ya kul­lukta bulunduğu anlardan birisinde kırk yaşında iken, bu mağarada O’na ilk vahiy indirildi ve peygamberlik verildi. Rasûl-ü Ekrem, peygamberliğinden sonra da bazen Hirâ Dağı’na gitmiştir.

Cebelü’n-nûr (Nur Dağı) İnen İlk Emir "Oku!"

Hirâ Dağı’nda susuzluk sebebiyle hemen hemen hiç bitki ve ağaç mevcut değildir. Sadece çok az miktarda dikenli çalılar görülür. Hirâ Mağarası bugün dahi mevcudiyetini korumakta olup hacca ve umreye gidenlerin ziyaret ettiği bir yerdir.

Nûr dağı, kendisini çevreleyen dağlar arasında uzaktan far-kedilmekte olup, özel bir yapı arzeder. Mekke’den Mina’ya giden yolun yakınındadır. Hacılar Mina’da birkaç gün geçirirler. O dönemde tatbik edilen bir âdete göre, yolunu kaybedenlere yardım için bu dağın tepesinde ateş yakılmış olması ve bu nedenle Nûr dağı denilmiş olması mümkündür. Nitekim o dönemde Müz- delife’de bir tepe üzerinde ateş yakıldığı bilinmektedir. Başka tepelerde ve bu arada Cebel-i Nûr üzerinde de ateş yakılmış olması mümkündür. (M. Hami- dullah, İslâm Peygamberi, I, 64-65)

Cebel-i Nûr ve onun üzerinde bulunan Hira Mağarası Hz. Muhammed (s.a.s.)’e inen, insanlara ilim ve medeniyet yolunu gösteren ilk vahye beşiklik yapmıştır: Yaratan Rabbinin adıyla oku. O, insanı alâkdan (kan pıhtısın­dan) yarattı. Oku, Rabbın en büyük kerem sahibidir. O, (insana) kalemle (yazmayı) öğretti. İnsana bilmediğini öğretti.” (Alâk, 1-5 ) ayetleri burada inmiştir.

İlahi Nübüvvet zincirinin son halkası, tevhid inancının temsilcisi, Peygam­berler ailesinin son mensubu Hz. Muhammed (s.a.s.) yeni bir medeniyet inşa ediyordu. Ona bu görevi veren Allah (c.c.) ilk emir olarak ahlaklı ol, çok iba­det yap, fazla çalış vb. emirleri “oku” emrini veriyordu.

Bu medeniyetin temelini ilim oluşturuyordu. Neyi okuyacağı hususunda bir açıklama yapılmamıştı. (Arapçada mefulün hazfi umuma delalet eder.) İn­sanlığın faydasına olan bütün bilgiler bu medeniyette son derece önem arz ediyordu. Bütün bu ilimlere, Allah’ın adıyla ve Onun rızası için olunca ayrı bir değer ifade ediyordu. Bilgi için harcanan her vakit ibadet olarak sevab hazinesine yazılıyordu.

Hira dağının civarında şu gerçeği Allah için bir düşünelim ne olur! Temeli, özü “oku” diye başlayan bir dinin mensupları bizler, bugün bu emre ne kadar uymaktayız? Kendimize bir soralım. Allah’ın kitabını okumayı biliyor mu­yuz? Âlemlere rahmet olarak gönderilen Rasûlullah’ın rahmet incileri olan hadis-i şeriflerinden ne kadar haberdarız. “OKU” emrine muhatap olan Pey- gamber’in okumayan ümmeti olmak ne kadar incitici!

Cebelü’n-nûr (Nur Dağı) İnen İlk Emir "Oku!"

Geliniz, burada bir karar alıp kendi kendimize bir söz verelim. Memleket­lerimize döndüğümüzde -yaşımız kaç olursa olsun- bilmeyenlerimiz mutlaka Kur’an okumayı öğrenmeye başlayalım. Bilenlerimiz ise, o ilahi mesajı anla­mak için onun tefsir ve meallerine yönelelim inşallah...

Her hacımız kendi kapasitesine göre Hz. Peygamber (s.a.s.)’in hayatını an­latan bir eseri mutlaka okusun. Ona olan sevgimiz sözde olmaktan çıksın. Daha bilgili, O’nu anlayan ve O’na uyan ümmet olmaya çalışalım.

Hira Mağarasını ziyaret edip Hz. Peygamberimizin hanımı, müminlerin an­nesi, iffet ve namus timsali Hz. Hatice’yi anmadan gidemeyiz. Rabbim cüm­lemizi şefaatine nail eylesin.

O, Arapların en asil kavmi olan Kureyşin en pak ailelerinden idi. Babası Huveylid, annesi Fâtıma’dır (İbn İshak, es-Sîre, Nesr. Muhammed Hamidul- lah, s. 60).

Hz. Hatice’nin baba tarafından soyu Kusay’da Peygamberimizin baba ta­rafından soyu ile birleştiği gibi, annesi tarafından da soyu yine Peygamberimi­zin baba tarafından dedesi olan Lüey’de ile bileşmektedir. (M. Asım Köksal, İslâm Tarihi, Mekke Devri, 96).

Hz. Hatice, ticaretle uğraşan zengin, haysiyetli, şerefli bir kadındı. Ücret­le tuttuğu adamlarla Şam’a ticaret kervanları düzenlerdi. Hz. Muhammed (s.a.s.)’in doğru sözlü, güzel ahlâklı ve son derece güvenilir bir insan olduğu­nu öğrenince, O’na ticaret ortaklığı önerdi. Hz. Muhammed (s.a.s.) Hz. Hati­ce’nin bu teklifini kabul etti.

Hz. Hatice O’nun başkanlığında bir ticaret kervanım Şam’a gönderdi. Aynı zamanda kölesi Meysere’yi de O’nunla beraber gönderdi. Meysere, yolculuk sırasında Hz. Muhammed (s.a.s.)’de bulunan harikulade hallere şâhid oldu. Gittikleri yerde, Peygamberimiz (s.a.s.) satacaklarını sattı ve alacaklarını da aldı. Ondan sonra geri döndüler. Hz. Hatice bu ticaret kervanından çok mem­nun oldu. Daha önce gönderdiği ticaret kervanlarına nazaran, bu sefer daha fazla kâr elde etti. Hz. Peygamber (s.a.s.) hakkında Meysere’yi de dinleyince, O’na olan itimadı ve sevgisi daha da arttı. O’na anlaştıkları ücretten fazlasını verdi ve Hz. Muhammed (s.a.s.)’e evlenme teklifinde bulundu. (İbn Ishak, 59).

Hz. Peygamber (s.a.s.) durumu amcası Ebu Talib’e anlattı. Ebu Talib Hz. Hatice’yi Hz. Muhammed (s.a.s.) için istedi. İki aile anlaştı. Düğünleri o zamanın örf ve adetlerine göre, Hz. Hatice’nin evinde yapıldı. Düğünde Ebû Talib ve Hz. Hatice’nin amcası Amr b. Esed birer konuşma yaptılar. İkisi de konuşmalarında hikmetli ifadelerde bulundular ve evlenecekler hakkında gü­zel şeyler söylediler. Ondan sonra misafirlere ikram yapıldı, yemekler yenildi. Ebû Talib nikâhlarını kıydı. Mehir olarak 500 dirhem altın tesbit edildi (İbn, Sa’d Tabakat, VIII, 9).

O zaman, rivâyetlerin ekseriyetine göre, Hz. Muhammed (s.a.s.) 25 ve Hz. Hatice 40 yaşında idiler. Aralarında 15 yaş fark vardı (İbn Hacer, el-İsâbe, 539). Bazı rivâyetlerde bu yaş farkının daha az olduğu kayıtlıdır.

Rasûlullah (s.a.s.)’ın evlendiği ilk kadın, Huveylid’in kızı Hatice’dir. Hz. Hatice ilk olarak Atik b. Aziz’le evlendi, ondan bir kızı oldu. Onun ölümün­den sonra, Temimoğullarından Ebû Hale ile evlendi. Ondan da bir oğlu ve bir kızı oldu. Onun da ölümünden sonra, Rasûlullah (s.a.s.) ile evlendi. (İbn İshak, 229).

Hz. Hatice’nin Rasûlullah (s.a.s.)’den Fâtıma, Ümmü Gülsüm, Zeyneb ve Rûkiyye adında dört kızı, Kâsım ve Abdullah adında da iki oğlu dünyaya gel­di. Kelbî’nin rivâyet ettiğine göre, önce Zeynep, sonra Kâsım, sonra Ümmü Gülsüm, daha sonra Fâtıma, ondan sonra Rûkiyye ve en sonunda Abdullah dünyaya geldi. Ali b. Aziz el-Cürcânî de, Kâsım’ın Zeynep’ten daha önce doğduğunu nakletmiştir (İbn el-Esir, Usdü’l-Gâbe, I, 434).

Hz. Hatice, Rasûlullah (s.a.s.)’e, Peygamberliğinden evvel son derece saygı gösterip onu mutlu ettiği gibi, Peygamberliği döneminde de, O’na ilk inanan, Onunla beraber namaz kılıp O’na ilk cemaat olan kişi vasfını kazandı. Daima Hz. Muhammed (s.a.s.)’e destek oldu, O’na moral verdi, son derece güzel davranış ve sözleri ile O’nun başarılarına katkıda bulunmaya çalıştı.

Cebelü’n-nûr (Nur Dağı) İnen İlk Emir "Oku!"

Burada şu hususa dikkat etmek gerekir. Hz. Hatice varlıklı bir kadın ol­duğu için, onunla Mekkede birçok kimse evlenmek isteyebilirdi. Ama o Hz. Muhammed’i tercih etti. Hz. Peygamber (s.a.s.) ise birçok güzel kadınla ev­lenme şansı varken, dul bir kadın olan Hz. Hatice annemizi tercih etti. Ona olan sevgisini vefatından sonra bile kaybetmedi. Böylece kutlu Nebi, mutlu bir aileye kavuşmuş oldu. Hz. Nuh ve Hz. Lut Peygamberlerin hanımlarının eşlerine köstek olması, ehli küfür ile ittifak içinde olmaları düşünüldüğünde, Hz. Hatice annemizin Efendimize olan sadakati, imanı, desteği ayrı bir öenm kazanmaktadır. Onun için müminler kurdukları her aile yuvasında “Allah’ım Hz. Muhammed (s.a.s)

ile Hz. Hatice annemiz arasındaki sevgiyi, muhabbeti ve ülfeti bu evlenen- lerede nasip eyle” diye dua eder, o büyük bağlılığı yâd ederler.

Hz. Hatice, Allah’ın selâmına ve Rasûlullah (s.a.s.)’in övgüsüne nâil olacak derecede faziletli ve şerefli bir kadındı. O; imanda, sabırda, iffette, güzel ah­lâkta, kısacası her yönü ile örnek olan bir anneydi. Rasûlullah (s.a.s.); “Hristi- yan kadınlarının en hayırlısı İmrân’ın kızı Meryem, müslüman kadınla­rının en hayırlısı ise, Hüveylid’in kızı Hatice’dir” buyurdu. Bu konudaki diğer bir hadisinin meali şöyledir: “ Dünya ve âhirette değerli dört kadın vardır: İmran’ın kızı Meryem, Firavun’un karısı Asiye, Hüveylid’in kızı Hatice ve Muhammed (s.a.s.)’in kızı Fâtıma.” (İbn İshak, s.228).

Hz. Peygamber, Nübüvvet öncesi ve sonrası Hira dağında inzivaya çekilir, tefekkür ederdi. Bu esnada müminlerin annesi Hz. Hatice eşine erzak geti­rirdi. Mekke şehir merkezinden Hira 5km. civarındadır. O yolu katetmek bir sarp dağa tırmanmak ayrı bir zorluk içermekteydi. O tüm bu zahmetleri rah­met olarak kabullenmişti. İşte böyle bir gün Cebrâil (a.s.) Rasûlullah (s.a.s.)’e gelerek şöyle buyurdu: “Hatice’ye Allah’ın selâmlarını söyle.” Rasûlullah (s.a.s.): “Ya Hatice, bu Cebrâil’dir, sana Allah’tan selam getirdi” deyince, Hz. Hatice, Allah’ın selamını büyük bir memnuniyetle kabul etti ve Cebrâil’e de iade-i selâmda bulundu. (İbn Hişâm, es-Sîre,, I, 257).

Tam bu noktada bugün hasret kaldığımız bir noktaya değinmeliyiz. Aile saadeti! eşler arası huzur! mutluluğu çarşı pazarda değil sıcak yuvalarda ya­şayabilmek, ne kadarda önemli. Bizlerde eşlerimizle aramızda sevgi, sadakat, samimiyet, saygıyı geliştirirsek rabbimiz bizlere vede yuvalarımıza “Selam” ve “Rahmetiyle” tecelli edecektir.

Allah’ın rızasını, yuvasının mutluluğunu, dünya ve âhiretin huzur ve saade­tini düşünen bütün anneler için en güzel örneği teşkil eden Hz. Hatice (r.a.), nübüvvetin onuncu yılında, Ramazan ayında vefât etti ve Mekke’deki Hacun (Cennet’ül-Mualla) kabristanına defnedildi. (M. Asım Köksal, a.g.e. s. 302).

Bünyamin Albayrak

Yorumlar (0)
13
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü