İrşad, tebliğ ve davette Kur'an'ın usul ve üslubu

Namaz mı hırsızlık mı önceliklidir diye sorulacak olursa Kur'an önce hırsızlık der. Önce ölçü tartı der. Önce güzel ahlak der. Önce yetime, miskinlere, fakirlere, gariplere yardım edin der. Bu yüzden Mekke'de nazil olan sûreler tevhit ve ahlak içeriklidir.

İSLAM VE KÜLTÜR 18.04.2021, 20:58 18.04.2021, 21:07 Ramazan Peri
İrşad, tebliğ ve davette Kur'an'ın usul ve üslubu

Kur'an'ın usul ve üslubunu şu hadisten görebiliriz:

Buhari'nin rivayet ettiği bir hadiste Hazreti Aişe Iraklı biriyle konuşması esnasında şunları söylemiştir:

وَلَوْ نَزَلَ أَوَّلَ شَيْءٍ : لَا تَشْرَبُوا الْخَمْرَ لَقَالُوا : لَا نَدَعُ الْخَمْرَ أَبَدًا. وَلَوْ نَزَلَ : لَا تَزْنُوا. لَقَالُوا : لَا نَدَعُ الزِّنَى أَبَدًا، لَقَدْ نَزَلَ بِمَكَّةَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنِّي لَجَارِيَةٌ أَلْعَبُ : { بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَالسَّاعَةُ أَدْهَى وَأَمَرُّ }، وَمَا نَزَلَتْ سُورَةُ الْبَقَرَةِ وَالنِّسَاءِ إِلَّا وَأَنَا عِنْدَهُ.

"İnsanlar, İslam'ı bilip onu benimseyince helal ve harama dair ayetler indi. Eğer ilkin, " içki içmeyin“ ayeti inmiş olsaydı insanlar, “içkiyi kesinlikle terk edemeyiz” derdi. Yahut ilk inen ayet “zina etmeyiniz!“ olsaydı, herkes “zinayı bırakamayız!“ derdi.

Ben Mekke’de, oynayan bir çocuk iken Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem'e “hatta onların vadeleri kıyamettir ve kıyamet ise daha dehşetli ve daha acıdır!” ayeti inmişti. Bakara ile Nisa Sûreleri ise ben onun yanında iken (Medine'de) indi."

Buhari 4993.

Kur'an önce gönüller kazandı. Gönülleri fethetti. Bunun için de Mekke'de nazil olan ayetlerin neredeyse tamamı tevhit, inanç, iman, ölüm ve ötesi, ahiret, hesap, hesaplaşma, cennet ve cehennem hakkındadır. İkinci olarak Mekke'de gelen ayetlerin büyük bir kısmı da ahlak hakkındadır. Yani 23 yıllık İslam dininin ilk 13 yılı neredeyse tevhit ve ahlak temelleri üzerine inşa edildi. İnsanlar iman ettiler, ahlaklı oldular...

Sonra Medine'de helal ve haramlardan bahseden ayetler geldi. İçki, kumar, zina, kan, domuz eti, evlilik, boşanma, miras, faiz gibi konular Medine döneminde yerleşti. Zekât, hac, oruç, kurban, abdest, gusül gibi konular da yine Medine'de nazil oldu...

Allah Teâlâ ilk olarak oku dedi. Ardından hemen namaz kıl demedi. Zira Allah'ı bilmek, ona inanmak, ona doğru bir şekilde inanmak, onun ahiret hayatı var ettiğine inanmak, hesaba çekeceğine inanmak daha önemli ve önceliklidir. Bunlara inanan biri namaz kılar.

Namaz mı hırsızlık mı önceliklidir diye sorulacak olursa Kur'an önce hırsızlık der. Önce ölçü tartı der. Önce güzel ahlak der. Önce yetime, miskinlere, fakirlere, gariplere yardım edin der. Bu yüzden Mekkede nazil olan sûreler tevhit ve ahlak içeriklidir.

Zira düşün ki iman eden biri namaz kılıyor ama bir de ölçü tartıda hile yapıyor ya da ahde vefasızlık yapıyor vb. İnsanlar demez miydi bana ne senin namazından? Bu yüzden Allah Teâlâ önce sahabeyi ahlaki konuda eğitti. Hepsi birer nümuneyi imtisal oldu. Müthiş örnek oldular. İnsanlar bunların hem barış hem savaştaki ahlakını gördü. Ahlak en büyük davetçidir. Sessiz ama etkili bir davetçidir.

Allah Teâlâ dürüst olan ve dürüstlüğü ile örnek olan iman etmiş bu topluma vakti saati gelince içkiyi yasakladı. Onlar da işittik ve itaat ettik dediler. Zinayı yasakladı. Onlar da işittik ve itaat ettik dediler. Bu şekilde din kemale erdi.

Din tevhit ile başladı, ahlak ile yoğruldu, ibadet ile gelişti ve muamelat ile kurumsallaştı.

Kur'an'ın bu davet ve irşat metoduna şu an çok ihtiyacımız var. Adına tedricilik denilen bu sistemin yeniden işletilmesi gerekir. Camiye gelen bir kişi dinin hepsini bir çırpıda öğrenemez. Eğer bu kişi hem ticarette dürüst değil hem namaz kılmayı bilmiyorsa öncelikle bu kişiye dürüstlük dersi verilmesi gerekir. Namaz farz da dürüstlük farz değil mi? Oruç farz da muhtaç kimselerin ihtiyacını gidermek farz değil mi?

Bu sıralama önemlidir. Aksi halde adam önce namazı öğrenir ve yıllar sonra belki dürüst olur. Önce dürüst olmalı, sonra namaz kılmalıdır. Önce iffetli olmalı, sonra tesettüre girmelidir. Önce gıybeti ve yalanı terk etmeli, sonra çarşafa girmelidir.

Murat Padak

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 24 Haziran 2024
İmsak 03:25
Güneş 05:26
Öğle 13:12
İkindi 17:11
Akşam 20:47
Yatsı 22:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü