27.05.2022, 15:23

KURUMLARDA İNSAN/4

5. Kurumda ihtilaf olunca çözümlemek

İhtilaf eden tarafları, önce tek tek dinlemek sonra bir araya getirmek gerekir. Hangisi haklı ise ortaya çıkar, mesele kolay çözülür. Hak ortaya çıkar da diğeri, hakkı kabul etmezse, rezil olur, perişan olur. Eğer iki kişi de bir araya gelmeyi yani hakeme başvurmayı kabul etmezlerse savaşları sürer ve böylece ikisi de zarar görür.

Biri gelir de diğeri gelmezse hakkın ortaya çıkmasını kabul etmiyor demektir ki gelmeyen kişi kınanır, Hakkın yani hak adına hakemlik yapanın gözünde de halkın katında da haksız kabul edilir.

Tarih boyunca hak ehli ile hak ehlinin savaşı çok sürmemiş; hangisi isabetli ise Allah ondan yana olmuş savaşı çabucak bitirmiştir.

Hak ehli ile bâtıl ehlinin de savaşı çok sürmemiş, Allah, hak ehlinden yana olmuş savaşı hemen bitirmiştir. Bâtıl ehli ile bâtıl ehlinin savaşı uzun sürmüştür. Çünkü Allah onların aralarına girmemiştir. Evs kabilesi ile Hazrec kabilesi arasında; Almanlarla Fransızlar arasında savaş, yüz yirmi sene sürmüştür.

Hakeme Gereken

Hakeme gereken, iki tarafı da dinlemektir. Tek taraf dinlenir de diğer taraf dinlenmeden hüküm verilecek olursa hakikat ortaya çıkmaz. Önemli bir missal:

Biz Rasûlullah (s.a.s.)’ın yanında iken bir kadın, kocasını Hz. Peygamber (s.a.s.)’e şikayet eder: “Kocam beni namaz kıldığım için döğüyor, oruç tutmama engel oluyor, sabah namazına da kalkmıyor.”

Hz. Peygamber (s.a.s.), erkeğini çağırıyor ve o kadının erkeğine soruyor: Erkek, “ben hanımıma namazda uzun okuma diyorum, o ise iki sûre (uzun) okuyor. Ben nafile oruç tutma diyorum. Çünkü benim ona ihtiyacım oluyor. Biz gece çalışan bir aileyiz. Gece geç vakitte yatıyorum, sabah namazına uyanamıyorum” dedi. Hz. Peygamber (s.a.s.) de “uyanınca kıl” buyurdu.

(Ebû Dâvûd, Savm, 74.)

Eğer Hz. Peygamber, kocasını dinlemeseydi, erkeğin namaza ve oruca karşı olduğunu zannederdi. Hüküm ise zanna göre verilmez. Çünkü zan hakikati ifade etmez.

Kişilerin her duyduğunu söylemesi de yalan hükmündedir.

Ayrıca kişi veya hüküm verecek her kişi her duyduğu ile hüküm vermesi doğru değildir.

Bu konuda Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:

“Her duyduğunu nakletmesi kişiye yalan olarak yeter.”

(Müslim, Mukaddime, 5.)

Bu hadîs-i şerîf, duyduğu her sözü herhangi bir araştırma yapmadan nakleden insanın bu yaptığının yalan söylemek anlamına geldiğini çok kesin bir şekilde ortaya koymaktadır. İşte bundan dolayı kişiyi, duyduklarını nakletmeden önce, onların doğru olup olmadığını iyice araştırmaya teşvik etmektedir. Çünkü yalan söylememiş olmanın yolu, işitileni ve duyulanları iyice araştırmaktan geçer.

Bu konuda Allah Teâlâ, âyet-i kerîmede şöyle buyurmuştur:

“Ey iman edenler! Eğer fâsıkın biri size bir haber getirirse onun doğruluğunu araştırın. Yoksa bilmeden bir topluluğa sataşırsınız da sonra yaptığınızdan pişman olursunuz.”

(Hucurât sûresi 49/6)

Birçok müfessir bu ayetin Velid bin Ukbe bin Ebi Muayt hakkında nazil olduğunu beyan etmiştir. Hâdise şöyle cereyan eder: Hz. Peygamber (s.a.s.), Benu Mustalik kabilesi İslam'ı kabul ettikten sonra, zekât tahsil etmesi için Velid bin Ukbe'yi onlara gönderir. Velid oraya gider, ama o kabileden bir fâsık kişi, Velîd’in yanına gelir, bu kabileden silahlı bir grubun yola çıktığı haberini getirir. Velid de onların savaşmak için çıktıklarını düşünerek korktuğu için geri dönerek, Hz. Peygamber'e onların zekât vermeyi reddettiklerini ve kendisini öldürmeye kalkıştıklarını söyler. Bu haberi duyan Hz. Peygamber (s.a.s.) öfkelenir ve onları cezalandırmak amacıyla bir ordu göndermeye niyetlenir. Bazı rivayetler bu ordunun, onlara saldırmak için harekete geçtiğini, bazı rivayetler ise sadece harekete hazır olduğunu bildirmektedirler.

Fakat tam bu esnada, Benu Mustalık'ın reisi Haris bin Dırar'ın (Ümmü'l-Mü'minîn Hz. Cüveyriye'nin babasıdır) yanında bir heyetle Hz. Peygamber'e geldiği ve “Allah'a yemin ederiz ki, değil zekât vermeyi reddedip onu öldürmeye kalkışmak, biz Velid'i görmedik bile. Biz iman üzerindeyiz ve zekât vermeye de hazırız” dediği ve bunun üzerine söz konusu âyet-i kerîmenin nazil olduğu hususunda görüş birliği vardır.

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 13 Haziran 2024
İmsak 03:25
Güneş 05:24
Öğle 13:09
İkindi 17:09
Akşam 20:44
Yatsı 22:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü