13.04.2022, 18:50

HAYIR-ŞER; HAYIRLI İNSAN-ŞERLİ İNSAN/1

a) Hayrın ve Şerrin Tarifi

b) Hayırlı İnsanın Özellikleri

c) Şerli İnsanın Özellikleri

d) Hayır ve Şer Konusunda Bize Gerekenler

a) Hayrın ve Şerrin Tarifi

Hayır; bir şeyi diğerine tercih etmek, hayırlı olmak, hayırda birine üstün gelmek, birine hayırlı olan şeyi vermek anlamında olup şer ve zarar kelimelerinin zıddıdır.

Kur'ân-ı Kerîm’de “hayır” kelimesi 176 ayette geçmiş ve iman, İslam, Kur’ân, çok mal, sıhhat, âfiyet, ücret, mükâfat, en iyi en üstün, yiyecek, daha faydalı, daha hayırlı, iyilik, yarar, salah, güç, kuvvet, dünya, mal, mülk, güzel, yararlı olan şey, sâlih çocuk, daha güzel daha iyi edepli, terbiyeli, ahlaklı anlamlarında kullanılmıştır.

(Dînî Kavramlar Sözlüğü, DİB yayınları, Ankara 2015, s. 247.)

Allah’ın sıfatı olarak hayır, Kur’ân’da bir âyette geçmiştir:

“Allah daha hayırlı, (mükâfat ve cezası) daha devamlıdır.”

(Tâhâ sûresi 20/73.)

Allah’ın insanlara hayrı, yararı, nimeti, ihsanı her şeyden daha çoktur. O, hayırlıdır, faydalıdır.

“Bütün hayır O’nun elindedir.”

(Âl-i Imrân sûresi 3/26)

Hayır, mutlak iyilik manasınadır.

(Ahmed Rifat, Tasvîr-i Ahlâk, haz. Hüseyin Algül, Tercüman 1001 Temel Eser, s. 135.)

Şer; kötülük, fenalık ve kötü iş anlamına gelir. Dinî literatürde Allah’ın hoşnut olmadığı, sevmediği, meşru olmayan, işlenmesi durumunda ceza ve kınamaya müstahak olacağı davranışlar demektir.

(Dînî Kavramlar Sözlüğü, s. 615.)

Şer; zarar, hasar ve kabahatlere sebep olan şeydir. Hayrın mukabilidir.

(Ahmed Rifat, a.g.e., s. 297.)

Şer kelimesi Kur’ân’da 30 yerde geçmektedir.

Hayır kelimesinin Kur'ân-ı Kerîm’de dünyanın huzurunu ve cenneti kazanmada kullanılan mal manasında, hadîs-i şerîfte ise ilim manasında olduğunu görüyoruz. Çok yerde hayır, maruf yani iyilik manasında kullanılmıştır. Maruf ise İslâm’ın uygun görüp aklın da tasvip ettiği şey, fıtratı bozulmamış bütün insanlar tarafından iyi kabul edilen şey manasındadır.

Kur'ân-ı Kerîm, insanı hayırlı kılmak hem dünyada hem âhirette yani ebedî cennette huzurlu kılmak için gönderilmiştir. Bu huzurun gerçekleştirilmesi için de özel bir teşkilatın bulunmasını emretmiştir:

“Sizden hayra çağıran, marufu/iyiliği emreden, münkerden/kötülükten alıkoyan bir ümmet/topluluk bulunsun. İşte onlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir.”

(Âl-i Imrân sûresi 3/104.)

Bu âyet-i kerîme hakkında Hamdi Yazır, tefsirinde şöyle izah etmiştir:

Hayra davet (çağırma), dine ve dünyaya ait bir iyiliği içeren herhangi bir şeye davettir ki, birliğin ve İslâm'ın esasıdır. İyiliği emretmek ve kötülüğe engel olmak da bunun önemli bir kısmıdır. Maruf (iyilik), İslâm'ın gereği olan Allah'a itaat; münker (kötülük) de İslâm'ın gereğine uymayıp, Allah'a karşı gelmek demektir. İyiliği ve kötülüğü Allah'ın ipinden başka ölçü ile ölçmeye kalkmak, isteklere ve nefse ait arzulara uymaktır ki, bu da ayrıcalık yapmaktır.

(Yazır, Hamdi, Hak Dini Kur’ân Dili, II, 407.)

Hz. Peygamber (s.a.s.), iyiliği şöyle tarif etmiştir:

“İyilik, güzel ahlaktan ibarettir. Günah ise kalbini tırmalayıp durduğu halde insanların bilmesini istemediğin şeydir

(Müslim, Birr, 14-15; Tirmizî, Zühd, 52.)

Vâbisa b. Ma’bed (r.a.) Rasûlullah (s.a.s.)’ın huzûruna varınca kendisine:

“İyiliğin ne olduğunu sormaya mı geldin?” buyurmuştur. Vâbisa “Evet” deyince de şöyle buyurmuştur:

“Kalbine danış. İyilik, nefsin uygun gördüğü ve yapılmasını kalbin onayladığı şeydir. Günah ise içini tırmalayan ve başkaları sana yap diye nice nice fetvâlar verse bile içinde şüphe ve tereddüt uyandıran şeydir.”

(Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV, 227-228; Dârimî, Büyû’, 2.)

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 13 Haziran 2024
İmsak 03:25
Güneş 05:24
Öğle 13:09
İkindi 17:09
Akşam 20:44
Yatsı 22:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 38 102
2. Fenerbahçe 38 99
3. Trabzonspor 38 67
4. Başakşehir 38 61
5. Kasımpasa 38 56
6. Beşiktaş 38 56
7. Sivasspor 38 54
8. Alanyaspor 38 52
9. Rizespor 38 50
10. Antalyaspor 38 49
11. Gaziantep FK 38 44
12. A.Demirspor 38 44
13. Samsunspor 38 43
14. Kayserispor 38 42
15. Hatayspor 38 41
16. Konyaspor 38 41
17. Ankaragücü 38 40
18. Karagümrük 38 40
19. Pendikspor 38 37
20. İstanbulspor 38 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 95
2. Barcelona 38 85
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 38 76
5. Athletic Bilbao 38 68
6. Real Sociedad 38 60
7. Real Betis 38 57
8. Villarreal 38 53
9. Valencia 38 49
10. Deportivo Alaves 38 46
11. Osasuna 38 45
12. Getafe 38 43
13. Celta Vigo 38 41
14. Sevilla 38 41
15. Mallorca 38 40
16. Las Palmas 38 40
17. Rayo Vallecano 38 38
18. Cadiz 38 33
19. Almeria 38 21
20. Granada 38 21
Günün Karikatürü Tümü