Duygu ve Tutku

Eskiden "his" diyorlardı, şimdi "duygu" diyorlar. Eskiden "ihtiras" derlerdi, şimdi "tutku" demekteler. Kelimeler ayrı ayrı da olsa anlam aynı kalıyor. Bugün de insanlar duygulu ve tutkulu, eskiden de böyleydiler.

İSLAM VE KÜLTÜR 15.11.2020, 22:23 15.11.2020, 22:29 Ramazan Peri
Duygu ve Tutku

Duygu, kalbî bir nitelik. Sevgi, nefret, gurur, tevazu, kibir, merhamet... Adı bilinen veya bilinmeyen pekçok duygu var insan kalbinde. Duygu, kalbin bir nesneye karşı aldığı bir tavır, bir hâl. Sürekli de olabilir süreksiz de.

insan kalbi fıtraten olumlu olan objelere olumlu, olumsuz olanlara da olumsuz tavır alacak bir özellikte yaratılmış. Ancak bu her zaman böyle olmaz, yanlış terbiye, kötü örnekler, bilgisizlik ve bilinçsizlik gibi sebeplerden dolayı kalbde sapmalar olabilir. Ayarı bozulan, dengesini kaybeden insan kalbi kendisinden bekleneni yapamaz. Sevilmesi gerekeni sevmemeye, acınması gerekene acımamaya başlar. işte o zaman ıslaha muhtaç hale gelir.

Bazan da, kalb rotasını kaybetmez, ama yeterince beslenmemesi sebebiyle duyguları, yani kendisinden beklenen nitelikleri cılız kalır. Sevgisi, merhameti ve sair duyguları zayıf olur. O zaman da beslenmesi ve kuvvetlendirilmesi gerekir.

Bir duygu kalbi kaplayacak kadar büyür ve şiddetlenirse, öbür duyguları bastırıp dengelerin bozulmasına vesile olursa, bu bir duygu olmaktan çıkar, "tutku" adını alır. insanın bütün manevi donanımı, hayali, hafızası, nefsi, aklı ve benzeri tüm cihazları onunla ilgilenmeye, başka ilgi alanlarını ihmal etmeye başlar. Tutku, insanı tamamen esir eden, köleleştiren, hep kendisiyle ilgilenmeye zorlayan azgın ve azman bir duygudur. Kararlar ona göre alınır, hayat ona göre biçimlenir, ilgiler hep ona yönelir, ilişkiler yine ona göre oluşur. Tutku bencildir, belirleyicidir, isteyicidir.

Mesela, sevgi bir duygudur, aşk bir tutkudur. Sanat eserlerinin ekseriyeti hep bu tutkunun verileriyle üretilmiştir. Bir aşıkın, bir karasevdalının nasıl olduğu uzun uzadıya anlatılmıştır bu eserlerde. Aşık, artık sıradışı bir insandır, en önemli yerinden, yani kalbinden yakalanmış, zincirlenmiştir. Üstelik o, esaretten kurtulmak istemeyen bir esirdir. Aşka bir tür delilik denmesinin sebebi de budur. Aşk derken sadece bir insanın karşı cinse duyduğu şiddetli ve özel sevgiyi kastetmiyorum. Bir insan makama, üne, paraya, kendine, daha önemlisi Allaha da aşık olabilir.

Duyguyu rüzgara, tutkuyu ise fırtınaya benzetirim ben. Fıtratı icabı, rüzgar mutedildir, fırtına şiddetli, rüzgar süreklidir, fırtına nadiren görülür, rüzgar yapıcıdır, fırtına genellikle yıkıcı. Fırtınaların ömrü kısa olur, tutkuların da öyle.

Ancak, bir ömür süren tutkular da yok değildir. Sanat, siyaset, bilim, ülkü ve benzeri alanlarda tutkuları bir ömür boyu sürmüş insanlar vardır. Tutku, mecrasını bulur, müstakim bir rotada akıp giderse son derece yapıcı olabilir, ama istikametini şaşırır da yoldan çıkarsa aynı oranda, belki daha da fazla yıkıcı olur.

Kalbin şiddetle meylettiği objeye kavuşmasıyla tutkular son bulabilir. Gariptir, tutku bazan da tam zıddına dönüşür, yine tutkudur belki, ama bu defa karşıt yönde. Mesela, bir aşık, maşukuna vasıl olduktan sonra, onda hayal ettiğini bulamazsa, aşkı nefrete dönüşebilir. Evlenenler için, sevgi aşka oranla daha güvenli ve salimdir.

Tutku bazan da umulana sahip olunmasına rağmen sürüp gidebilir. Özellikle, önüne bir hedef koyan, bu hedefe tutkuyla koşan ve sonunda ulaşan bir insanın önünde aynı yönde daha yüksek mevkiler varsa bu sefer de onları ister, tutkusu oraya yönelir. Siyaset alanı buna iyi bir örnek olabilir. Kişi en yüksek noktaya çıksa bile gene yetinmez, bu defa da sürekli orada kalmayı hedefleyebilir, ya da daha fazla kudret isteyebilir. Keza, zenginlik de iyi bir örnek.

Evlilik için bunu söylemek zor. Aşk tutkusunun evlenildikten sonra da devamı daha nadir görülür, çünkü daha ileri bir hedef koymaya uygun bir alan değildir evlilik. Aşık olup evlenenler, hakikatlarla yüzyüze gelince bu duruma kanaat ederlerse ne ala, aksi halde tarifsiz hayal kırıklıkları yaşarlar. Olumlu davranış sergileyebilirlerse, o zaman bir fırtına olan tutku, rüzgara dönüşür. Aşkın yerini sevgi alır. Ev, iklimi ılıman bir yuva olur, sevginin sıcacık ortamında olumsuzluklar kartopu misali eriyip buharlaşır.

ÖMER SEVİNÇGÜL

Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 25 Mayıs 2024
İmsak 03:39
Güneş 05:31
Öğle 13:06
İkindi 17:04
Akşam 20:31
Yatsı 22:15
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 37 99
2. Fenerbahçe 37 96
3. Trabzonspor 37 64
4. Başakşehir 37 58
5. Beşiktaş 37 56
6. Kasımpasa 37 53
7. Alanyaspor 38 52
8. Sivasspor 37 51
9. Rizespor 37 50
10. Antalyaspor 38 49
11. A.Demirspor 37 44
12. Samsunspor 37 43
13. Kayserispor 37 42
14. Konyaspor 37 41
15. Gaziantep FK 37 41
16. Ankaragücü 37 40
17. Hatayspor 37 38
18. Karagümrük 37 37
19. Pendikspor 37 37
20. İstanbulspor 37 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 34 75
2. Göztepe 34 70
3. Sakaryaspor 34 60
4. Bodrumspor 34 57
5. Ahlatçı Çorum FK 34 56
6. Kocaelispor 34 55
7. Boluspor 34 53
8. Gençlerbirliği 34 51
9. Bandırmaspor 34 50
10. Erzurumspor 34 44
11. Ümraniye 34 43
12. Manisa FK 34 40
13. Keçiörengücü 34 40
14. Adanaspor 34 39
15. Şanlıurfaspor 34 38
16. Tuzlaspor 34 38
17. Altay 34 10
18. Giresunspor 34 7
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Arsenal 38 89
3. Liverpool 38 82
4. Aston Villa 38 68
5. Tottenham 38 66
6. Chelsea 38 63
7. Newcastle 38 60
8. M. United 38 60
9. West Ham United 38 52
10. Crystal Palace 38 49
11. Brighton 38 48
12. Bournemouth 38 48
13. Fulham 38 47
14. Wolves 38 46
15. Everton 38 40
16. Brentford 38 39
17. Nottingham Forest 38 32
18. Luton Town 38 26
19. Burnley 38 24
20. Sheffield United 38 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 94
2. Barcelona 37 82
3. Girona 38 81
4. Atletico Madrid 37 73
5. Athletic Bilbao 37 65
6. Real Sociedad 37 60
7. Real Betis 37 56
8. Villarreal 37 52
9. Valencia 37 48
10. Deportivo Alaves 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Getafe 37 43
13. Sevilla 37 41
14. Celta Vigo 37 40
15. Las Palmas 37 39
16. Rayo Vallecano 37 38
17. Mallorca 37 37
18. Cadiz 37 33
19. Granada 38 21
20. Almeria 37 18
Günün Karikatürü Tümü