Duygu ve Tutku

Eskiden "his" diyorlardı, şimdi "duygu" diyorlar. Eskiden "ihtiras" derlerdi, şimdi "tutku" demekteler. Kelimeler ayrı ayrı da olsa anlam aynı kalıyor. Bugün de insanlar duygulu ve tutkulu, eskiden de böyleydiler.

İSLAM VE KÜLTÜR 15.11.2020, 22:23 15.11.2020, 22:29 Ramazan Peri
Duygu ve Tutku

Duygu, kalbî bir nitelik. Sevgi, nefret, gurur, tevazu, kibir, merhamet... Adı bilinen veya bilinmeyen pekçok duygu var insan kalbinde. Duygu, kalbin bir nesneye karşı aldığı bir tavır, bir hâl. Sürekli de olabilir süreksiz de.

insan kalbi fıtraten olumlu olan objelere olumlu, olumsuz olanlara da olumsuz tavır alacak bir özellikte yaratılmış. Ancak bu her zaman böyle olmaz, yanlış terbiye, kötü örnekler, bilgisizlik ve bilinçsizlik gibi sebeplerden dolayı kalbde sapmalar olabilir. Ayarı bozulan, dengesini kaybeden insan kalbi kendisinden bekleneni yapamaz. Sevilmesi gerekeni sevmemeye, acınması gerekene acımamaya başlar. işte o zaman ıslaha muhtaç hale gelir.

Bazan da, kalb rotasını kaybetmez, ama yeterince beslenmemesi sebebiyle duyguları, yani kendisinden beklenen nitelikleri cılız kalır. Sevgisi, merhameti ve sair duyguları zayıf olur. O zaman da beslenmesi ve kuvvetlendirilmesi gerekir.

Bir duygu kalbi kaplayacak kadar büyür ve şiddetlenirse, öbür duyguları bastırıp dengelerin bozulmasına vesile olursa, bu bir duygu olmaktan çıkar, "tutku" adını alır. insanın bütün manevi donanımı, hayali, hafızası, nefsi, aklı ve benzeri tüm cihazları onunla ilgilenmeye, başka ilgi alanlarını ihmal etmeye başlar. Tutku, insanı tamamen esir eden, köleleştiren, hep kendisiyle ilgilenmeye zorlayan azgın ve azman bir duygudur. Kararlar ona göre alınır, hayat ona göre biçimlenir, ilgiler hep ona yönelir, ilişkiler yine ona göre oluşur. Tutku bencildir, belirleyicidir, isteyicidir.

Mesela, sevgi bir duygudur, aşk bir tutkudur. Sanat eserlerinin ekseriyeti hep bu tutkunun verileriyle üretilmiştir. Bir aşıkın, bir karasevdalının nasıl olduğu uzun uzadıya anlatılmıştır bu eserlerde. Aşık, artık sıradışı bir insandır, en önemli yerinden, yani kalbinden yakalanmış, zincirlenmiştir. Üstelik o, esaretten kurtulmak istemeyen bir esirdir. Aşka bir tür delilik denmesinin sebebi de budur. Aşk derken sadece bir insanın karşı cinse duyduğu şiddetli ve özel sevgiyi kastetmiyorum. Bir insan makama, üne, paraya, kendine, daha önemlisi Allaha da aşık olabilir.

Duyguyu rüzgara, tutkuyu ise fırtınaya benzetirim ben. Fıtratı icabı, rüzgar mutedildir, fırtına şiddetli, rüzgar süreklidir, fırtına nadiren görülür, rüzgar yapıcıdır, fırtına genellikle yıkıcı. Fırtınaların ömrü kısa olur, tutkuların da öyle.

Ancak, bir ömür süren tutkular da yok değildir. Sanat, siyaset, bilim, ülkü ve benzeri alanlarda tutkuları bir ömür boyu sürmüş insanlar vardır. Tutku, mecrasını bulur, müstakim bir rotada akıp giderse son derece yapıcı olabilir, ama istikametini şaşırır da yoldan çıkarsa aynı oranda, belki daha da fazla yıkıcı olur.

Kalbin şiddetle meylettiği objeye kavuşmasıyla tutkular son bulabilir. Gariptir, tutku bazan da tam zıddına dönüşür, yine tutkudur belki, ama bu defa karşıt yönde. Mesela, bir aşık, maşukuna vasıl olduktan sonra, onda hayal ettiğini bulamazsa, aşkı nefrete dönüşebilir. Evlenenler için, sevgi aşka oranla daha güvenli ve salimdir.

Tutku bazan da umulana sahip olunmasına rağmen sürüp gidebilir. Özellikle, önüne bir hedef koyan, bu hedefe tutkuyla koşan ve sonunda ulaşan bir insanın önünde aynı yönde daha yüksek mevkiler varsa bu sefer de onları ister, tutkusu oraya yönelir. Siyaset alanı buna iyi bir örnek olabilir. Kişi en yüksek noktaya çıksa bile gene yetinmez, bu defa da sürekli orada kalmayı hedefleyebilir, ya da daha fazla kudret isteyebilir. Keza, zenginlik de iyi bir örnek.

Evlilik için bunu söylemek zor. Aşk tutkusunun evlenildikten sonra da devamı daha nadir görülür, çünkü daha ileri bir hedef koymaya uygun bir alan değildir evlilik. Aşık olup evlenenler, hakikatlarla yüzyüze gelince bu duruma kanaat ederlerse ne ala, aksi halde tarifsiz hayal kırıklıkları yaşarlar. Olumlu davranış sergileyebilirlerse, o zaman bir fırtına olan tutku, rüzgara dönüşür. Aşkın yerini sevgi alır. Ev, iklimi ılıman bir yuva olur, sevginin sıcacık ortamında olumsuzluklar kartopu misali eriyip buharlaşır.

ÖMER SEVİNÇGÜL

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak 06:35
Güneş 08:06
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü