31.08.2020, 22:55 755

Hiç Dersi

Sufi düşüncesi islam düşünce geleceği içinde özgür ve özgün yapısı ile yeni bir soluk getirmiştir. İlk katkısı, hiçbir şeyin  yalnız görüntüsü kadar olmadığını ve her varlığın bir anlam katmanı bulunduğunu dillendirmesidir. Dolayısıyla sufi düşünce dili, esasında bir anlam arkeolojisinin kazı sonuçlarının ifadesi ve sembolüdür. 
Hatta sufi dilinin en temel özelliği, sembolik olmasıdır ki bu nedenle ona kuş dili de denilmiştir. 
İşte bu kuş dilinin en sembol kavramlarından biri olan hiç, yokluk anlamımda değil, varlığın gölge ve izafi olmasını anlatmaktadır. 
Bir başka ifade ile sufiler şöyle bir soru sorar: Allah var ise onun varlığı ile mukayese edildiğinde başka varlıklara var demek ne kadar mümkündür?
Yahut şöyle bir soru: Güneşle birlikte batan gölge ne kadar vardır?
İşte bu zaviyeden bakıldığında hiç, “önemsiz” ve “değersiz” anlamından, Vahdet-i vücûd felsefesine kadar geniş ve yüce bir anlam boyutuna sahiptir. 
Pratik olarak ise varlığı Allah’a hasretmek, insanın nefsini ve egosunu hiç görmektir. 
Sufiler, insanın hiç’in hakikati öğrenebilmesi için bir çok pratik önermiş ve uygulamışlardır ki bunların başında tefekkür-i mevt yani ölüm rabıtası yapılması gelmektedir. 
Onlara göre ölüm düşüncesiyle insan, varlık zannettiği şeylerin esasında elden gittiğini yani hiç olduğunu teorik olmaktan öte bir boyutta hissen öğrenme imkanına kavuşur. 
İşte bu nedenle tekkeleri ve dervişlerin evlerini süsleyen “hiç” levhası, seyr u sülûk denilen tasavvufi eğitimin açısından temel bir ilke haline gelmiştir. 
Hatta tasavvufi eğitimin ilk dersi olan tevbenin sembolik ifadesidir. 
Tevbe; fani ve yanlışı terk etmek, hiç ise değersiz gölge olarak görmektir. 
Dergahlara psikolojik tedavi için gelenler için hiç bir ilaç gibi gelirdi. 
Zira psikolojik hastalıkların çoğu, insanın dünyaya karşı aşırı arzusu, hırsı, hasedi veya dünyalık olanı gözünde ve gönlünde gereğinden fazla büyütmesi yahut onu en önemli şey olarak görmesi nedeniyle ortaya çıkan stresin sonucudur. 
Bu durumda insanın bilinçaltı baskı altında kaldığından, her türlü dengesi bozulmaktadır. İşte dergâha gelen psikolojik/manevî hastalık yaşayanlar, hiç dersi sayesinde hakikati görerek duygu ve düşüncelerine bir denge kazanmıştır. 
Dergahta, secdenin hiçlik olduğu anlatılır.
Yani dünya ve deni olan için hiçlik, ahiret için heplik.
Şu günlerde ne kadar da muhtacız hiç dersine!
Çünkü Hiç Dersi, hep derdinin çaresidir ve ilacıdır. 
İnsan, kendisinin hiçliğini kavradıkça, sinesinde sakladığı ve büyüttüğü kibir, haset, intikam ve şehvetin daha da hiç olduğunu hissetmeye başlar. Değersiz görür ve terk etmeye temayülü artar.
Tasavvuf kitapları yukarda ifade edildiği üzere herkesin anlamadığı bir kuş dilidir. Hatta çoğu zaman gerçek kuşların diliyle hakikat anlatılmaya çalışılmıştır. Hz. Mevlana da bu en iyi yapanlardan biridir. Mevlana bu hiç düşüncesini bir çok örnekle anlatmıştır. Bunların başında bir papağan hikayesi gelmektedir. Bu hikaye şu şekildedir:

Tacirin birisinin bir papağanı varmış. Onu güzel bir kafeste besliyormuş. 
Tacir bir gün ticaret için Hindistan’a gitmeye niyetlenmiş ve ev halkına veda etmeden onlara :
“Hindistan’dan sizlere ne getireyim” diye sormuş. 
Sıra papağana gelmiş. Tacir kuşuna da aynı soruyu sormuş. 
Papağan efendisine demiş ki: 
“Benim vatanıma gidiyorsun. Orada nice papağanlar vardır. Ancak onlar benim gibi bir kafeste mahpus değillerdir. Kimi yeşillikler içerisinde bahçede, kimi dallardadır. Onlara benden selam söyle. Onlara de ki: Benim papağanım sizlere hasret çekiyor. O bir kafeste esirdir. Sizler ise özgürsünüz. Ona bu sıkıntıdan kurtulması için bir öğüt veriniz.”
Tacir ev halkıyla vedalaşmış ve Hindistan’a varmış. Sahralarda pek çok papağan görmüş. Onlara selam verip kendi papağanından bahsetmiş. 
Ansızın bu papağanlardan birisi titremeye başlamış ve kendisinden geçmiş. Yere serilmiş. Tacir papağanı öldü sanmış. 
Verdiği bu haberden dolayı pişman olmuş. Üzülmüş...
Kendi papağanın bununla akraba olduğunu, bunun için kederinden dolayı öldüğünü düşünmüş. 
Tacir ticaretini bitirerek evine dönmüş ve Herkese hediyelerini dağıtmış. 
Papağan da kendi hediyesini isteyip oradaki ahvalden sormuş. 
Tacir papağana üzüntü ve pişmanlığını belirttikten sonra Hindistan’da bir papağanın kendi papağanının durumundan haberdar olunca titreyip yere düştüğünü ve öldüğünü söylemiş. 
Papağan bu hikâyeyi işitince o da tıpkı Hindistan’daki papağan gibi titremiş ve yere düşüp ölmüş. 
Tacir papağanı kafesten alıp dışarı atmış. Ancak yere düşen papağan uçup yüksek bir ağacın dalına konmuş. 
Tacir bu duruma şaşıp kalmış. 
Biraz da üzülmüş. 
Neden böyle yaptığını papağandan sormuş.
Papağan şöyle demiş. 
Hindistan’daki papağan fiil ve hareketleriyle bana ders verdi, nasihat etti. Hal dili ile bana dedi ki, seni sesin esarete düşürdü. 
Kendini ölü gibi gösterirsen kurtulacaksın...
Sözlerini tamamlayan papağan Hindistan’ın yolunu tutmuş...‘’
...
İşte insan, bedenine bel bağlayıp varlığını ona ait sandığındaki ten kafesinizde can’ını mahkum etmektedir.
İnsanın özgürlüğü öğrenmesi için hiç dersini okuması gerekir. 
Ancak bu dersi öğretecek bir ustaya, bir mürşidi kamile muhtaçtır insan.
“Mûtû kable en temûtu” yani ölmeden önce ölünüz emrini bildirecek değil haliyle anlatacak bir ârif mürşide.
İnsan hiç olduğunda hür olur...

Yorumlar (6)
Sait Türetken 5 ay önce
EyvAllah İbrahim hocam. Aynen ifade ettiğiniz gibi: bugünlerde "hiç" olmaya, "hiçliğe" o kadar çok ihtiyaç var ki!
Enes Çelik 5 ay önce
Kalemine yüreğine sağlık Rabbım cümlemize ölmeden önce kötü huylarını öldürenlerden eylesin inşAllah
Kemal Aslan 5 ay önce
Vâsıl olmaz kimse Hakk'a, cümleden dûr olmadan
Kenz açılmaz şol gönülde, ta kî pür nur olmadan
Sür çıkar ağyar-ı dilden, ta tecellî ide hakk
Padişah konmaz saraya, hâne ma'mur olmadan
Hakk cemâlin kâbesini, kıldı aşıklar tavaf
Yerde kâbe, gökyüzünde, beyti ma'mur olmadan
Bir aceb sevdaya düşmüş, tutuşur Şemsi müdâm
Hakk'a makbul olmak ister, halka menfur olmadan

Şems-i Sivâsî
Mustafa Salim 5 ay önce
Hiçlikte sıhhat bulmak "hep" urunu izale edecek haplarla olacaksa bunun için mahir bir tabibin muayenesinden geçmeyi kabul edecek bilinci haiz hastanın teslimiyeti de önemli ki bunu da vurgulamışsınız zaten.
Güzel insanın güzel kaleminden sadra şifa ne güzel bilgiler...
Mimtemiz 5 ay önce
Sa dostlar. Çok güzel bir yazı. Mürşide ihtiyaç var, tamam. O nerededir? Bulmanın yolu nedir? MaşAllah etraf mürşit kaynıyor. Müdürlerden sanki fazla. Ya rabb bizlere de gerçek mürşit nasip eyle...
Sebahat 5 ay önce
Kendisi Kâbede gönlü Yemende..
Kendi Yemende gönlü Kâbede..derdi Hocamız.
Hiçlik bir makamdır, gönülle kazanılır.Gönlün içine de sahibinden başka birşey koymamaktır.Ehli Sünnet Alimleri de "bu ahlâka,anlayışa hiçlik makama ermenin başı haram lokma yememekten başlar "der.Kolay değil,insan önce kendiyle savaşmalı..
12°
açık
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:14
Öğle 13:21
İkindi 15:55
Akşam 18:19
Yatsı 19:42
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13