02.07.2021, 10:19

Örneklik, Örnekler ve Örneklerden İstifade Etmek -1

a) Örneklik ve önemi
1. İlimde örneklik
2. Terbiyede örneklik
3. Meslekte örneklik
4. İdare ve yönetimde örneklik 

b) Örnekler 
1. Mutlak örnekler
2. Mukayyed örnekler
a. Çok yönlü örnekler
b. Birkaç sahada örnekler 

c) Örneklerden istifade etmek
1. Örneklerin ilminden ve tecrübesinden istifade ederek
2. Örnekleri izleyerek
3. Örnekleri örnek alarak
4. Örneklerin nasihatlerine, tavsiyelerine ve öğütlerine kulak vererek 

       a) Örneklik ve önemi 

       İnsanı en iyi bilen, en merhametli ve en faydalı olan, insanı yaratan ve insan için içinde bulunduğumuz evreni yaratıp hizmet ettiren, kâinatın yaratıcısı ve yöneticisi olan Allah Teâlâ, insan için en büyük lütuf, lazım ve faydalı olan Kur'ân-ı Kerîm’in fihristesi Fâtiha sûresinde, günde kırk defa namazda “Bizi sırât-ı mustakîm (üzer)e hidâyet(de devam ve kemali nasîb) et! Kendilerine nimetler verdiğin kimselerin (peygamberlerin, sıddîklerin, şehidlerin ve sâlihlerin) yolunda (devam ve kemâli nasîb et), gazaba uğramış (özellikle Yahudiler) ve sapıklar (özellikle Hıristiyanların yolunda) değil” diye okuyoruz. 

        Her gün kâinatın sahibinin huzuruna çıkıyor kırk defa hidayette devam ve kemali istiyoruz. 

        Elbette hidayetin devam ve kemali, sırât-ı mustakîm yani itikad, ibadet, ahlak ve ahkâmda İslam üzere olmakla sağlanır. 

        Sırât-ı müstakîm; itikad, ibadet, ahlak ve ahkâmda eğrisi olmayan, ifratın ve tefritin olmadığı vasat/orta yol demektir. 

        Yolun doğrusu, doğruların yoludur. 

        Doğru hedefe, doğru yolla, doğru örnek olan doğru öncülerle, doğru yolcularla ve doğru prensiplerle ulaşılır. 

        Doğru ve nihâî hedef, insandan da insana hizmet için yaratılan dünya ve ebedî kılınmış olan cennetten de üstün olan Allah’tır, Allah’ın rızasıdır. 
        Doğru yol, sırât-ı mustakîmdir. 

        Doğru öncüler yani örnekler, peygamberler, sıddıklar, şehidler ve sâlihlerdir. 

        Doğru prensipler;  itikadda tevhîd-i ülûhiyete ve tevhîd-i rubûbiyete uygun iman anlayışı, amelde istikâmet yani ifrata ve tefrite düşmemektir. 

       Yolun büyüklüğü, yoldaki yolun öncüsü yani her sahada örnek kılınan kâmil/kemale ermiş, mükemmel/kemale erdirilmiş ve mükemmil/kemale erdirici olan peygamberler ve peygamberleri izledikleri müddetçe örnek olan sıddıklar, şehidler ve sâlihlerle anlaşılır ve ortaya çıkar. 

       Örnekleri izleyenler, iz bırakabilir ve izlenirler; örnekleri örnek alanlar, örnek olabilirler. 

       Örnekleri olmayan toplumlar, örnek insan yetiştiremezler, çoban değil ancak sürü yetiştirirler. Köşe taşları değil dolgu malzemesi oluştururlar.  

       Allah Teâlâ, Kur'ân-ı Kerîm’de Hz. Peygamber (s.a.s.)’in şahsında bizlere örnekleri örnek alma hakkında; Yusuf sûresine giriş yapmadan Hûd sûresinin son tarafında şöyle emretmektedir:
        “Peygamberlerin haberlerinden kalbini güçlendireceğimiz (ve sebat vereceğimiz) kıssaların hepsini sana kıssa olarak anlatıyoruz.”
    (Hûd sûresi 11/120.) 

       Demek ki insan kalbinin oturaklaşması, itminanı ve güçlenmesi, kalpteki güzelliklerin kalbe yerleşmesi için örnek insanların farklılıklarının bilinmeleri ve fark edilmeleri gerekmektedir. 

       Cüneyd-i Bağdâdî şöyle demiştir:
      “(Büyük zatların) hikâyeleri, Allah Teâlâ’nın ordularından bir ordu gibidir ki Allah o hikâyelerle dostlarının kalbine sebat verir.” 
        Kendisine, buna dair Kur'ân-ı Kerîm’den bir şâhid/delil var mı? denilince  “Peygamberlerin haberlerinden kalbini güçlendireceğimiz (ve sebat vereceğimiz) kıssaların hepsini sana kıssa olarak anlatıyoruz” (Hûd sûresi 11/120.) âyet-i kerîmesini delil olarak sunmuştur.
     (Muhâsibî, Risâletü’l-Müsterşidîn, tahkik: Abdulfettah Ebû Ğudde, s. 12, Darusselam, 2000.) 

       İmam-ı A’zam Ebû Hanîfe ise şöyle demiştir:
       “Âlimlerin hikâyelerinden ve onların güzelliklerinden bahsetmek bana fıkıhla ilgili çok şeylerden daha sevimlidir. Çünkü bunlar, o zatların âdâbı ve ahlâkları ile ilgilidir.” Bu sözünün Kur'ân-ı Kerîm’den delili de şu iki âyet-i kerîmedir: 
       “İşte bunlar (kendilerine kitap, hikmet ve peygamberlik verilen peygamberler), Allah’ın hidayet ettiği kimselerdir. O halde sen de onların yoluna uy!”
     (En’âm sûresi 6/90.) 

     “Andolsun ki onların (peygamberlerin) kıssalarında olgun akıl sahipleri için bir ibret vardır.”
     (Yûsuf sûresi 12/111); Muhâsibî, a.g.e., s. 12.) 

       Tâbiînin büyüklerinden Süfyan b. Uyeyne (rh.a.) şöyle demiştir:
      “Sâlihler anılınca rahmet iner.”
      (İbn-i Salâh, Marifetü Envâı Ilmi’l-Hadîs, s. 209.) 

Yorumlar (0)
13
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 07 Aralık 2021
İmsak 06:37
Güneş 08:08
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü